NACRT ZAKONA O POREZU NA DOHODAK GRAĐANA SA POČETKOM PRIMENE OD DANA PRISTUPANjA REPUBLIKE SRBIJE EVROPSKOJ UNIJI – Tekst propisa

NACRT ZAKONA O POREZU NA DOHODAK GRAĐANA SA POČETKOM PRIMENE OD DANA PRISTUPANjA REPUBLIKE SRBIJE EVROPSKOJ UNIJI

Deo prvi

OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

1.         Porez na dohodak građana plaćaju, u skladu sa odredbama ovog zakona, fizička lica koja ostvaruju dohodak.

2.         Oporezivanje dohotka građana uređuje se isključivo ovim zakonom.

3.         Poreska oslobođenja i olakšice mogu se uvoditi samo ovim zakonom.

Dohodak

Član 2.

1.         Porez na dohodak građana plaća se na prihode iz svih izvora, osim onih koji su posebno izuzeti ovim zakonom.

2.         Oporezivi prihod predstavlja razliku između bruto prihoda koji je po nekom od osnova predviđenih u članu 3. ovog zakona ostvario poreski obveznik i troškova koje je imao pri njihovom ostvarivanju i očuvanju, ako je to propisano ovim zakonom.

3.         Dohodak predstavlja zbir oporezivih prihoda iz stava 2. ovog člana, ostvarenih u kalendarskoj godini.

Prihodi koji podležu oporezivanju

Član 3.

1.         Porezu na dohodak građana podležu sledeće vrste prihoda:

1)         zarade;

2)         prihodi od samostalne delatnosti;

3)         prihodi od autorskih prava, prava srodnih autorskom pravu i prava industrijske svojine;

4)         prihodi od kapitala;

5)         prihodi od nepokretnosti;

6)         kapitalni dobici;

7)         ostali prihodi.

2.         Prihodi iz stava 1. ovog člana oporezuju se bilo da su ostvareni u novcu, u naturi, činjenjem ili na drugi način.

Oporezivanje pojedinih vrsta prihoda

Član 4.

Na pojedine vrste prihoda iz člana 3. ovog zakona, porez na dohodak građana plaća se:

1)         po odbitku od svakog pojedinačnog prihoda;

2)         na osnovu rešenja nadležnog poreskog organa;

3)         samooporezivanjem.

 

Godišnji porez na dohodak građana

Član 5.

Godišnji porez na dohodak građana plaća se samooporezivanjem na dohodak ostvaren u kalendarskoj godini, u skladu sa ovim zakonom.

Poreski obveznik

Član 6.

Poreski obveznik je fizičko lice koje je po odredbama ovog zakona dužno da plati porez (u daljem tekstu: obveznik).

Rezident

Član 7.

1.         Obveznik poreza na dohodak građana je rezident Republike Srbije (u daljem tekstu: rezident), za dohodak ostvaren na teritoriji Republike Srbije (u daljem tekstu: Republika) i u drugoj državi.

2.         Rezident Republike, u smislu ovog zakona, jeste fizičko lice koje:

1)         na teritoriji Republike ima prebivalište ili centar poslovnih i životnih interesa, ili

2)         na teritoriji Republike, neprekidno ili sa prekidima, boravi 183 ili više dana u periodu od 12 meseci koji počinje ili se završava u odnosnoj poreskoj godini.

3.         Za određivanje boravka na teritoriji Republike iz stava 2. tačka 2) ovog člana, punim danom boravka u Republici smatraće se i boravak u delu dana, u bilo kom periodu između 00 i 24 časa, osim dela dana koji fizičko lice provede u tranzitu kroz Republiku.

4.         Fizičko lice koje u određenoj poreskoj godini nije boravilo na teritoriji Republike i koje u njoj ne ispunjava uslov da se smatra poreskim rezidentom po osnovu kriterijuma predviđenih u stavu 2. tačka 1) ovog člana, neće se smatrati rezidentom Republike za tu poresku godinu.

5.         Fizičko lice koje nije bilo rezident u godini koja prethodi godini dolaska u Republiku, neće se smatrati rezidentom za period pre dana kada je ono prvi put ušlo na teritoriju Republike, pod uslovom da u periodu godine koji prethodi danu prvog ulaska na teritoriju Republike ne ispunjava uslov da se smatra rezidentom po osnovu kriterijuma predviđenih u stavu 2. tačka 1) ovog člana.

6.         Fizičko lice koje nije rezident u godini koja sledi godini u kojoj je ono konačno napustilo Republiku neće se smatrati rezidentom za period godine koji sledi danu konačnog napuštanja teritorije Republike pod uslovom da se u tom periodu ne može smatrati rezidentom Republike po osnovu kriterijuma predviđenih u stavu 2. tačka 1) ovog člana.

7.         Fizičko lice koje u momentu prvog ulaska na teritoriju Republike zna da će ispuniti uslove iz stava 2. tač. 1) ili 2) ovog člana, smatraće se rezidentom počev od momenta kada je prvi put ušlo na teritoriju Republike.

8.         Nezavisno od uslova predviđenih u stavu 2. ovog člana, rezident Republike je i fizičko lice koje je iz Republike upućeno u drugu državu radi obavljanja poslova u diplomatskom ili konzularnom predstavništvu Republike, odnosno obavljanja poslova u stalnom predstavništvu Republike pri Evropskoj Uniji ili drugim organima i institucijama Evropske Unije, odnosno obavljanja poslova za Republiku u međunarodnim organizacijama, u periodu obavljanja delatnosti u tom ili bilo kom drugom diplomatskom ili konzularnom predstavništvu Republike, odnosno međunarodnoj organizaciji.

9.         Nezavisno od uslova predviđenih u stavu 2. ovog člana, rezident Republike je i fizičko lice koje je bilo poreski rezident Republike u skladu sa stavom 2. ovog člana neposredne pre stupanja u službu organa i institucija Evropske Unije u smislu protokola 7 uz Ugovor o funkcionisanju Evropske Unije i u skladu sa uredbama Evropske Unije koje uređuju angažovanje, oporezivanje i položaj službenika organa i institucija Evropske Unije (u daljem tekstu: organi Evropske Unije) a koje boravi van Republike zbog obavljanja rada kao službenik u organima Evropske Unije ili je bračni drug takvog lica koji je izdržavani član porodice i ne ostvaruje prihode, kao i dete odnosno usvojenici takvog lica ukoliko su ta lica izdržavani članovi porodice koji sa službenikom žive u domaćinstvu.

Nerezident

Član 8.

1.         Obveznik poreza na dohodak građana je i fizičko lice koje nije rezident (u daljem tekstu: nerezident) za dohodak ostvaren na teritoriji Republike.

2.         Dohotkom, u smislu stava 1. ovog člana, naročito se smatra dohodak koji fizičko lice ostvari po osnovu:

1)         rada koji obavlja na teritoriji Republike;

2)         korišćenja ili raspolaganja pravom na teritoriji Republike.

3.         Izuzetno od člana 7. ovog zakona, nerezidentom u smislu stava 1. ovog člana smatra se i lice koje nije državljanin Republike, a koje bi postalo rezident Republike u smislu člana 7. ovog zakona isključivo na osnovu svojih aktivnosti u Republici u službi organa Evropske Unije ili je bračni drug takvog lica koji je izdržavani član porodice i ne ostvaruje prihod, kao i dete odnosno usvojenici takvog lica ukoliko su ta lica izdržavani članovi porodice koji sa službenikom žive u domaćinstvu.

4.         Nerezident iz stava 3. ovog člana za potrebe primene zakona kao i za potrebe primene ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja na snazi između Republike i druge države članice Evropske Unije, smatraće se rezidentom države članice u kojoj je bio poreski rezident u momentu stupanja u službu organa Evropske Unije odnosno u momentu kada je njegov bračni drug odnosno roditelj stupio u službu organa Evropske Unije u slučaju bračnog druga, deteta ili usvojenika takvog lica ukoliko su ta lica izdržavani članovi porodice.

5.         Izuzetno od stava 3. i 4. ovog člana, u slučaju da je lice iz stava 3. i 4. ovog člana u momentu stupanja u službu organa Evropske Unije bilo rezident države koja nije država članica Evropske Unije, na njega će se primenjivati odredbe člana 7. ovog zakona.

Izuzimanja iz dohotka za oporezivanje

Član 9.

1.         Ne plaća se porez na dohodak građana na primanja ostvarena po osnovu:

1)         propisa o pravima ratnih invalida;

2)         primanja, osim naknade zarade (plate), koja se ostvaruju u skladu sa zakonom kojim se uređuje finansijska podrška porodici sa decom;

3)         naknada za pomoć i negu drugog lica i naknada za telesno oštećenje;

4)         naknada za vreme nezaposlenosti i druge vrste naknada koje, u okviru programa i mera aktivne politike zapošljavanja, plaća Nacionalna služba za zapošljavanje u skladu sa zakonom kojim se uređuje zapošljavanje i osiguranje za slučaj nezaposlenosti;

5)         usluga socijalne zaštite i materijalne podrške u skladu sa zakonom kojim se uređuje socijalna zaštita;

6)         naknada iz zdravstvenog osiguranja, osim naknade zarade (plate);

7)         naknada iz osiguranja imovine, izuzev naknada iz osiguranja za izmaklu korist, kao i naknada iz osiguranja lica kojima se nadoknađuje pretrpljena šteta, ukoliko ona nije nadoknađena od štetnika;

8)         naknada materijalne i nematerijalne štete, izuzev naknade za izmaklu korist i naknade zarade (plate), odnosno naknade za izgubljenu zaradu (platu);

9)         pomoći koju u slučaju smrti zaposlenog ili penzionisanog zaposlenog, poslodavac isplaćuje članu njegove porodice - do 101.194 dinara;

10)       pomoći zbog uništenja ili oštećenja imovine usled elementarnih nepogoda ili drugih vanrednih događaja;

11)       organizovane socijalne i humanitarne pomoći;

12)       stipendija i kredita učenika i studenata - u mesečnom iznosu do 44.325 dinara;

13)       naknade za ishranu - hranarine koju sportistima amaterima isplaćuju amaterski sportski klubovi, u skladu sa zakonom kojim se uređuje sport - u mesečnom iznosu do 14.457 dinara;

14)       naknada i nagrada za rad osuđenih lica i maloletnih učinilaca krivičnih dela, saglasno zakonu kojim se uređuje izvršenje krivičnih sankcija;

15)       naknada i nagrada za rad pacijenata u psihijatrijskim ustanovama;

16)       uplate doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koje je privredno društvo dužno da plati za osnivača, odnosno svog člana u skladu sa zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje;

17)       penzija, naknada uz penziju i invalidnina koje se ostvaruju po osnovu prava iz obaveznog penzijskog i invalidskog osiguranja, odnosno vojnog osiguranja;

18)       otpremnine kod odlaska u penziju - do iznosa koji je kao najniži utvrđen zakonom kojim se uređuje rad, odnosno radni odnosi;

19)       otpremnine, odnosno novčane naknade koje poslodavac isplaćuje zaposlenom za čijim je radom prestala potreba po osnovima istovetnim ili sličnim onima za koje zakon kojim se uređuje rad predviđa isplatu otpremnine, nezavisno od sedišta poslodavca - do iznosa koji je kao najniži utvrđen zakonom kojim se uređuje rad;

20)       otpremnine koja se isplaćuje licu kome prestaje radni odnos u procesu rešavanja viška zaposlenih u postupku privatizacije u skladu sa aktom Vlade kojim se utvrđuje program za rešavanje viška zaposlenih u postupku privatizacije - do iznosa utvrđenog tim programom;

21)       naknada za rad hranitelja i naknada za izdržavanje korisnika u hraniteljskoj porodici;

22)       naknada koje se, u skladu sa propisima kojima se uređuje Vojska Srbije, isplaćuju vojnicima na služenju vojnog roka, učenicima i kadetima vojnoškolske ustanove i licima na drugom stručnom osposobljavanju za oficire i podoficire;

23)       naknada koje se, u skladu sa propisima kojima se uređuju unutrašnji poslovi, isplaćuju studentima visokoškolske ustanove osnovane za ostvarivanje studijskih programa za potrebe policijskog obrazovanja;

24)       naknada koje, u skladu sa zakonom kojim se uređuje dualno obrazovanje, odnosno zakonom kojim se uređuje dualni model studija, kao materijalno i finansijsko obezbeđenje ostvaruju učenici, odnosno studenti koji obavljaju učenje kroz rad;

25)       premija, subvencija, regresa i drugih sredstava koja se u svrhu podsticanja razvoja poljoprivrede, iz budžeta Republike, autonomne pokrajine i lokalne samouprave plaćaju, odnosno isplaćuju na poseban namenski račun nosiocu porodičnog poljoprivrednog gazdinstva koji je upisan u registar poljoprivrednih gazdinstava u skladu sa propisima koji uređuju tu oblast;

26)       PDV nadoknade, u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost;

27)       nagrada učenicima i studentima ostvarenim za postignute rezultate tokom školovanja i obrazovanja, kao i osvojenih na međunarodnim takmičenjima i takmičenjima u okviru obrazovnog sistema;

28)       naknade troškova volontiranja koju ostvaruje volonter, u skladu sa zakonom kojim se uređuje volontiranje;

29)       novčane pomoći fizičkim licima koja nisu u radnom odnosu kod davaoca koja služi za lečenje u zemlji ili inostranstvu, u visini stvarnih troškova lečenja, dokumentovano računima zdravstvene ustanove koja je lečenje izvršila, kao i dokumentovani troškovi prevoza i smeštaja za potrebe lečenja tog lica;

30)       naknada za rad članova izbornih komisija, osim članova Republičke izborne komisije, biračkih i glasačkih odbora za sprovođenje neposrednih izbora i drugih oblika neposrednog izjašnjavanja građana, kao i naknada za rad na popisu stanovništva

- do 7.763 dinara u okviru istog izbornog ciklusa, odnosno popisa stanovništva;

31)       novčane pomoći fizičkim licima koja nisu zaposlena kod davaoca, a koja ne predstavlja ekvivalent za neki njihov rad, odnosno protivuslugu ili protivčinidbu za neku njihovu aktivnost u odnosu na davaoca - u iznosu do 19.209 dinara godišnje, ostvarene od jednog isplatioca;

32)       naknade troškova boravka fizičkim licima koja učestvuju u programima Evropske unije i drugih međunarodnih organizacija u oblasti obrazovanja, obuka, sporta, rada sa mladima, nauke, istraživanja i inovacija, isplaćene u skladu sa navedenim programima, a najviše do iznosa od 147.757 dinara za troškove na mesečnom nivou;

33)       primanja koja se ostvaruju u skladu sa zakonom kojim se uređuju utvrđivanje garantne šeme i subvencionisanje dela kamate kao mera podrške mladima u kupovini prve stambene nepokretnosti.

2.         Ostvarivanje prava na poresko oslobođenje za primanja iz stava 1. tač. 10), 11), 12), 13), 29) i 31) ovog člana bliže uređuje ministar nadležan za poslove finansija (u daljem tekstu: ministar).

Član 10.

1.         Izuzima se od oporezivanja dohodak nerezidentnog obveznika koji na teritoriji Republike provede najviše do 90 dana u periodu od 12 meseci koji počinje ili se završava u odnosnoj poreskoj godini, ukoliko je takav dohodak ostvaren od nerezidentnog nalogodavca koji ne obavlja delatnost, odnosno aktivnosti na teritoriji Republike.

2.         Izuzimanje iz stava 1. ovog člana primenjuje se i na dohodak koji nerezidentni obveznik iz stava 1. ovog člana ostvari od nerezidentnog nalogodavca koji obavlja poslovnu delatnost na teritoriji Republike, pod uslovom da sama usluga pružena nerezidentnom nalogodavcu ne služi njegovoj delatnosti, odnosno aktivnosti koju obavlja na teritoriji Republike.

Izdržavani članovi porodice

Član 11.

1.         Izdržavanim članovima porodice, u smislu ovog zakona, smatraju se sledeća lica koja obveznik izdržava:

1)         maloletna deca, odnosno usvojenici;

2)         deca,   odnosno          usvojenici        na        redovnom        školovanju       ili            za        vreme nezaposlenosti, ako sa obveznikom žive u domaćinstvu;

3)         unuci, ako ih roditelji ne izdržavaju i ako žive u domaćinstvu sa obveznikom;

4)         bračni drug;

5)         roditelji, odnosno usvojioci.

2.         Članom porodice, u smislu ovog zakona, smatraju se bračni drug, roditelji, deca, usvojenik i usvojilac obveznika.

3.         Domaćinstvom, u smislu ovog zakona, smatra se zajednica života, privređivanja i trošenja ostvarenih prihoda.

Poreski kredit

Član 12.

Poreskim kreditom, u smislu ovog zakona, smatra se iznos za koji se umanjuje obračunati porez na dohodak građana.

Izbegavanje dvostrukog oporezivanja

Član 13.

1.         Ako obveznik - rezident Republike ostvari dohodak u drugoj državi, na koji je plaćen porez u toj državi, na račun poreza na dohodak građana utvrđenog prema odredbama ovog zakona odobrava mu se poreski kredit u visini poreza na dohodak plaćenog u toj državi.

2.         Poreski kredit iz stava 1. ovog člana ne može biti veći od iznosa koji bi se dobio primenom odredaba ovog zakona na dohodak ostvaren u drugoj državi.

Usklađivanje dinarskih iznosa

Član 14.

1.         Dinarski iznosi iz člana 9. stav 1. tač. 9), 12), 13), 30), 31) i 32), člana 15 st. 1. i 2, člana 21. st. 2, 4. i 5, člana 25. stav 1. tač. 1), 2), 5), 7), 8), 9) i 10), člana 29. stav 2, člana 89. stav 4. tačka 1) i člana 94. stav 1. tačka 11) ovog zakona usklađuju se godišnjim indeksom potrošačkih cena u kalendarskoj godini koja prethodi godini u kojoj se usklađivanje vrši, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

2.         Dinarski iznosi mesečnih zarada iz člana 23. st. 5. i 6. ovog zakona predstavljaju iznos dve, odnosno tri prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene, odnosno ostvarene u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca septembra u tekućoj godini, za koji period su objavljeni podaci republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

3.         Usklađene dinarske iznose iz stava 1. ovog člana objavljuje Vlada.

4.         Dinarske iznose iz stava 2. ovog člana objavljuje Vlada.

5.         Iznosi iz st. 1. i 2. ovog člana objavljuju se svake godine, a primenjuju se od prvog dana narednog meseca po objavljivanju tih iznosa.

Normirani troškovi u dinarskom iznosu

Član 15.

1.         Normirani troškovi u dinarskom iznosu iz člana 63. stav 2. tačka 1) i člana 94. stav 5. tačka 2) podtačka (1) ovog zakona po osnovu prihoda koji fizičko lice ostvari u kvartalu, priznaju se u visini od 110.647 dinara.

2.         Normirani troškovi u dinarskom iznosu iz člana 63. stav 2. tačka 2) i člana 94. stav 5. tačka 2) podtačka (2) ovog zakona po osnovu prihoda koji fizičko lice ostvari u kvartalu, priznaju se u visini od 66.733 dinara.

 

3.         Obvezniku koji u istom kvartalu ostvari i prihode od autorskih i srodnih prava i prihode po osnovu ugovorene naknade za izvršeni rad, na koje se porez plaća samooporezivanjem, po osnovu ukupnog iznosa tih prihoda priznaju se normirani troškovi u visini iz st. 1. i 2. ovog člana.

Deo drugi

OPOREZIVANjE POJEDINIH VRSTA PRIHODA

Glava prva

POREZ NA ZARADE

Predmet oporezivanja

Član 16.

1.         Pod zaradom u smislu ovog zakona, smatra se zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog odnosa, definisana zakonom kojim se uređuju radni odnosi i druga primanja zaposlenog.

2.         Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i ugovorena naknada i druga primanja koja se ostvaruju obavljanjem privremenih i povremenih poslova na osnovu ugovora zaključenog neposredno sa poslodavcem, kao i na osnovu ugovora zaključenog preko omladinske ili studentske zadruge, osim sa licem do navršenih 26 godina života, ako je na školovanju u ustanovama srednjeg, višeg i visokog obrazovanja.

3.         Zaradom, u smislu ovog zakona, smatra se i isplaćena lična zarada preduzetnika i preduzetnika poljoprivrednika utvrđena u skladu sa ovim zakonom.

4.         Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i primanja koja zaposleni u vezi sa radom kod domaćeg poslodavca ostvari od lica, koje se u smislu zakona koji uređuje porez na dobit pravnih lica, smatra povezanim licem s poslodavcem (u daljem tekstu: povezano lice).

5.         Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i primanja u vezi sa radom kod poslodavca koja po osnovu prava iz radnog odnosa lice ostvari po prestanku radnog odnosa.

Član 17.

1.         Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i primanja u obliku bonova, hartija od vrednosti, osim akcija stečenih u postupku svojinske transformacije, novčanih potvrda, robe, kao i primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem pogodnosti, opraštanjem duga, kao i pokrivanjem rashoda obveznika novčanom nadoknadom ili neposrednim plaćanjem.

2.         Hartije od vrednosti, osim akcija stečenih u postupku svojinske transformacije, koje zaposleni dobije od poslodavca ili od s poslodavcem povezanog lica smatraju se zaradom u momentu sticanja prava raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno u momentu u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona.

3.         Primanja iz stava 2. ovog člana, koja zaposleni dobije od s poslodavcem povezanog lica, pri čemu trošak snosi poslodavac, smatraju se zaradom u momentu u kojem zaposleni stekne pravo raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno u momentu u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona.

4.         Osnovicu poreza na zaradu za primanja iz stava 1. ovog člana, osim hartija od vrednosti, predstavlja:

1)         nominalna vrednost bonova i novčanih potvrda,

2)         cena koja bi se postigla prodajom robe na tržištu,

3)         naknada koja bi se postigla na tržištu za uslugu, odnosno pogodnost koja se čini obvezniku,

4)         novčana vrednost pokrivenih rashoda,

uvećana za pripadajući porez i doprinose za obavezno socijalno osiguranje koje iz zarade plaća zaposleni (u daljem tekstu: pripadajuće obaveze iz zarade), odnosno, kod samooporezivanja vrednost primanja na način propisan ovim stavom.

5.         Ako je zaposleni po osnovu primanja iz stava 4. tač. 1) do 4) ovog člana izvršio novčana plaćanja isplatiocu zarade, osnovicu poreza na zaradu čini razlika između vrednosti tih primanja i novčanih plaćanja koja zaposleni vrši isplatiocu zarade, uvećana za pripadajuće obaveze iz zarade, odnosno kod samooporezivanja razlika između prihoda koji je primio, odnosno iz koga je dužan da plati pripadajuće obaveze iz zarade i novčanih plaćanja koja je izvršio.

6.         Osnovicu poreza na zaradu iz st. 2. i 3. ovog člana čini tržišna vrednost hartija od vrednosti uvećana za pripadajuće obaveze iz zarade, odnosno, kod samooporezivanja, tržišna vrednost hartija od vrednosti u momentu sticanja prava raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno u momentu u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona.

7.         Ako je hartije od vrednosti iz st. 2. i 3. ovog člana zaposleni stekao kupovinom po ceni koja je niža od tržišne, osnovicu poreza na zaradu čini razlika između tržišne cene tih hartija od vrednosti u momentu sticanja prava raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno u momentu u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona i iznosa koji je zaposleni platio, uvećana za pripadajuće obaveze iz zarade, odnosno kod samooporezivanja razlika između tržišne cene tih hartija od vrednosti u momentu sticanja prava raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno u momentu u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona i iznosa koji je zaposleni platio.

8.         Ako je tržišna vrednost hartija od vrednosti izražena u stranoj valuti, osnovicu poreza na zarade predstavlja njena dinarska protivvrednost po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan sticanja prava raspolaganja na tim hartijama od vrednosti, odnosno na dan u kojem se te hartije od vrednosti smatraju oporezivom zaradom zaposlenog u skladu sa članom 25. stav 3. ovog zakona.

9.         Cenu, visinu naknade, odnosno novčanu vrednost iz stava 4. tač. 2) do 4) ovog člana utvrđuje isplatilac zarade u momentu kada se davanje vrši.

10.       Tržišnu vrednost hartija od vrednosti iz st. 6. i 7. ovog člana utvrđuje isplatilac zarade, odnosno zaposleni na osnovu dostupnih podataka ukoliko su hartije od vrednosti dobijene od s poslodavcem povezanog lica koje nije obveznik obračunavanja i plaćanja poreza po odbitku.

Član 18.

1.         Primanjima po osnovu činjenja ili pružanja pogodnosti u smislu člana 17. stav 1. ovog zakona, smatraju se naročito:

1)         korišćenje službenog vozila i drugog prevoznog sredstva u privatne svrhe;

2)         korišćenje stambenih zgrada i stanova koji su u vlasništvu poslodavca ili na raspolaganju poslodavca po osnovu zakupa ili po drugom osnovu, uz plaćanje zakupnine ili bez plaćanja zakupnine.

2.         Vrednost primanja iz stava 1. tačka 1) ovog člana mesečno, za svaki započeti kalendarski mesec korišćenja vozila, predstavlja iznos u visini 1% tržišne vrednosti službenog vozila i drugog prevoznog sredstva, prema podacima nadležne organizacije sa stanjem na dan 31. decembra godine koja prethodi godini korišćenja vozila, umanjena za iznos koji je zaposleni platio za to korišćenje.

3.         Vrednost primanja iz stava 1. tačka 2) ovog člana čini iznos zakupnine koju poslodavac plati za zaposlenog, odnosno u slučaju u kojem poslodavac ne plaća zakupninu iznos zakupnine prema tržišnim cenama u mestu u kome se stambena zgrada ili stan nalaze, umanjena za iznos koji je zaposleni platio kao zakupninu.

4.         Kod utvrđivanja osnovice poreza na zaradu primanja iz ovog člana uvećavaju se za pripadajuće obaveze iz zarade, osim u slučaju samooporezivanja kada će osnovica poreza na zaradu biti utvrđena u iznosu primanja iz ovog člana.

Član 19.

1.         Zaradom, u smislu čl. 16. i 17. ovog zakona, smatraju se i premije svih vidova dobrovoljnog osiguranja, kao i penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene - osiguranike uključene u dobrovoljno osiguranje, odnosno za zaposlene - članove dobrovoljnog penzijskog fonda, u skladu sa zakonom koji uređuje dobrovoljno osiguranje, odnosno dobrovoljne penzijske fondove i penzijske planove.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, zaradom u smislu čl. 16. i 17. ovog zakona ne smatra se:

1)         premija osiguranja koju poslodavac plaća za sve zaposlene kod neživotnog kolektivnog osiguranja od posledica nezgode, uključujući osiguranje od povreda na radu i profesionalnih oboljenja i kolektivnog osiguranja za slučaj težih bolesti i hirurških intervencija, kao i premija kolektivnog osiguranja života za slučaj smrti zaposlenog usled bolesti koju poslodavac plaća za sve zaposlene;

2)         premija dobrovoljnog zdravstvenog osiguranja, odnosno penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene - osiguranike, odnosno članove dobrovoljnog penzijskog fonda, u skladu sa posebnim propisima koji uređuju navedene oblasti, do iznosa koji je oslobođen od plaćanja doprinosa saglasno zakonu koji uređuje doprinose za obavezno socijalno osiguranje.

3.         Odredbe stava 2. ovog člana primenjuju se u slučaju uplata premija osiguranja pružaocima usluga osiguranja osnovanim na teritoriji Republike, Evropske Unije ili na teritoriji države koja je deo Evropskog Ekonomskog Prostora i sa kojom postoji razmena poreskih informacija.

Poreski obveznik

Član 20.

Obveznik poreza na zarade je fizičko lice koje ostvaruje zaradu.

Poreska osnovica

Član 21.

1.         Osnovicu poreza na zarade iz čl. 16. do 19. ovog zakona čini isplaćena, odnosno ostvarena zarada.

2.         Osnovicu poreza na zarade čini zarada iz člana 16. st. 1. i 3, čl. 17. do 19. i člana 22 ovog zakona, umanjena za iznos od 34.221 dinara mesečno za lice koje radi sa punim radnim vremenom.

3.         Za lice koje radi sa nepunim radnim vremenom, umanjenje iz stava 2. ovog člana je srazmerno radnom vremenu tog lica u odnosu na puno radno vreme.

4.         Kad lice ostvaruje puno radno vreme kod dva ili više poslodavaca, umanjenje iz stava 2. ovog člana vrši svaki poslodavac srazmerno radnom vremenu kod poslodavca u odnosu na puno radno vreme, s tim što ukupno umanjenje iznosi 34.221 dinara mesečno.

5.         Kad lice ostvaruje nepuno radno vreme kod dva ili više poslodavaca, svaki poslodavac vrši umanjenje srazmerno radnom vremenu kod poslodavca u odnosu na ukupno radno vreme, s tim što zbir umanjenja mora biti manji od 34.221 dinara mesečno, odnosno srazmerno ukupnom radnom vremenu lica u odnosu na puno radno vreme.

6.         Izuzetno od st. 1. do 5. ovog člana, osnovicu poreza na zarade lica za koje domaće pravno lice plaća porez saglasno članu 107. stav 3. ovog zakona, čini iznos koji je domaće pravno lice isplatilo poslodavcu iz druge države kao naknadu troškova za rad lica koje je upućeno, odnosno poslato na rad kod domaćeg pravnog lica.

7.         Način i postupak obračunavanja poreza na zarade iz st. 2. do 5. ovog člana i dostavljanje podataka Poreskoj upravi bliže uređuje ministar.

Član 22.

1.         Za fizička lica - rezidente Republike koji su upućeni u inostranstvo radi obavljanja poslova za pravna lica - rezidente Republike, osnovicu poreza na zarade čini iznos zarade koju bi, u skladu sa zakonom, opštim aktom i ugovorom o radu ostvarili u Republici na istim ili sličnim poslovima.

2.         Fizičkim licima u smislu stava 1. ovog člana smatraju se i rezidenti Republike koji su upućeni u inostranstvo na stručno osposobljavanje i usavršavanje za potrebe poslodavca u smislu zakona kojim se uređuje upućivanje zaposlenih na privremeni rad u inostranstvo.

Član 23.

1.         Osnovicu poreza na zarade za novonastanjenog obveznika, za zaradu koju ostvaruje po osnovu radnog odnosa na neodređeno vreme sa kvalifikovanim poslodavcem, pri čemu zasniva radni odnos na radnom mestu za koje postoji potreba da lice ima posebno stručno obrazovanje i za kojim postoji potreba koja se ne može lako zadovoljiti na domaćem tržištu rada, čini osnovica iz člana 21. stav 2. ovog zakona umanjena za 70%.

2.         Kvalifikovani poslodavac iz stava 1. ovog člana je poslodavac koji je rezident Republike ili poslodavac koji je deo pravnog lica odnosno poslovna jedinica nerezidentnog pravnog lica sa sedištem na teritoriji Evropske Unije ili države koja je deo Evropskog Ekonomskog Prostora i sa kojom postoji razmena poreskih informacija, koja je registrovana kod nadležnog državnog organa (predstavništvo, ogranak i dr.) i koji se, u smislu odredaba zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, ne može smatrati povezanim licem sa poslodavcem kod koga je novonastanjeni obveznik prethodno bio zaposlen.

3.         Izuzetno od stava 2. ovog člana, kvalifikovanim poslodavcem smatra se bilo koji poslodavac rezident Republike, odnosno poslodavac koji je deo pravnog lica odnosno poslovna jedinica nerezidentnog pravnog lica sa sedištem na teritoriji Evropske Unije ili države koja je deo Evropskog Ekonomskog Prostora i sa kojom postoji razmena poreskih informacija, koja je registrovana kod nadležnog državnog organa (predstavništvo, ogranak i dr.), koji zasnuje radni odnos sa novonastanjenim obveznikom koji je od 1990. godine barem tri godine ispunjavao uslove iz člana 7. stav 2. tačka 1) ovog zakona da se smatra rezidentom Republike.

4.         Novonastanjenim obveznikom iz stava 1. ovog člana smatra se obveznik koji:

1)         u periodu od 24 meseca koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem, nije pretežno boravio na teritoriji Republike, ili

2)         u momentu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem ima manje od 40 godina života, a koji je u periodu od 12 meseci koji prethode zaključenju ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem pretežno boravio van teritorije Republike radi daljeg školovanja, odnosno stručnog usavršavanja.

 5.        Smatra se da su uslovi u pogledu radnog mesta i posebnog stručnog obrazovanja iz stava 1. ovog člana ispunjeni ukoliko je mesečna zarada koju novonastanjeni obveznik iz stava 4. tačka 1) ovog člana ostvaruje veća od 439.692 dinara.

6.         Smatra se da su uslovi u pogledu radnog mesta i posebnog stručnog obrazovanja iz stava 1. ovog člana ispunjeni ukoliko je mesečna zarada koju novonastanjeni obveznik iz stava 4. tačka 2) ovog člana ostvaruje veća od 293.128 dinara.

7.         Pravo na umanjenje osnovice iz stava 1. ovog člana ima onaj novonastanjeni obveznik koji se istovremeno sa zasnivanjem radnog odnosa ili u razumnom roku po zasnivanju radnog odnosa, nastanjuje na teritoriji Republike i koji ispunjava uslov da se smatra njenim poreskim rezidentom po osnovu centra poslovnih i životnih interesa na teritoriji Republike, kao i njenim poreskim rezidentom za potrebe primene ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja koje Republika primenjuje sa drugim državama.

Pravo na umanjenje osnovice iz stava 1. ovog člana ostvaruje se za period od pet godina od dana zaključenja ugovora o radu, ukoliko su ispunjeni uslovi iz st. 5, 6, i 7. ovog člana koji se odnose na radno mesto, odnosno na novonastanjenog obveznika tokom tog perioda, nezavisno od promene poslodavaca.

8.         Pravo iz stava 1. ovog člana novonastanjeni obveznik ostvaruje počevši od prve zarade isplaćene za mesec u kome su od nadležnog organa pribavljeni dokazi o ispunjenosti uslova utvrđenih ovim članom.

9.         Iznos umanjenja u visini od 70% za potrebe utvrđivanja osnovice na koju se plaća porez na zaradu iz stava 1. ovog člana, predstavlja deo zarade koju novonastanjeni obveznik ostvari od kvalifikovanog poslodavca a na koji se ne plaća porez na zarade na način utvrđen ovim članom.

10.       Ministar nadležan za poslove finansija bliže uređuje način ostvarivanja prava iz ovog člana.

Poreska stopa

Član 24.

Zarada iz čl. 16. do 19. ovog zakona oporezuje se po stopi od 10%.

Poreska oslobođenja

Član 25.

1.         Ne plaća se porez na zarade na primanja zaposlenog od poslodavca po osnovu:

1)         naknade dokumentovanih troškova prevoza za dolazak i odlazak sa rada - do visine cene mesečne prevozne karte u javnom saobraćaju, odnosno do visine stvarnih troškova prevoza, a najviše do 5.782 dinara mesečno;

2)         dnevnice za službeno putovanje u zemlji - do 3.471 dinara po osnovu cele dnevnice, odnosno do pripadajućeg iznosa za polovinu dnevnice, utvrđene na način i u skladu sa propisima nadležnog državnog organa;

3)         dnevnice za službeno putovanje u inostranstvo - do iznosa propisanog od strane nadležnog državnog organa, a najviše do 90 evra dnevno, utvrđene na način i u skladu sa uslovima propisanim od strane nadležnog državnog organa;

4)         naknade troškova smeštaja na službenom putovanju, prema priloženom računu;

5)         naknade prevoza na službenom putovanju, prema priloženim računima prevoznika u javnom saobraćaju, a kada je, saglasno zakonu, drugim propisima, odnosno aktima odobreno korišćenje sopstvenog automobila za službeno putovanje ili u druge službene svrhe - do iznosa 30% cene po osnovnoj jedinici mere pogonskog goriva pomnoženog s brojem jedinica mere pogonskog goriva koje je potrošeno, a najviše do 10.121 dinara mesečno;

6)         dnevne naknade koju ostvaruju pripadnici Vojske Srbije u vezi sa vršenjem službe, saglasno propisima koji uređuju Vojsku Srbije;

7)         solidarne pomoći za slučaj bolesti, zdravstvene rehabilitacije ili invalidnosti zaposlenog ili člana njegove porodice - do 57.827 dinara;

8)         poklona deci zaposlenih, starosti do 15 godina, povodom Nove godine i Božića - do 14.457 dinara godišnje po jednom detetu;

9)         jubilarne nagrade zaposlenima, u skladu sa zakonom koji uređuje rad - do 28.912 dinara godišnje;

10)       pomoći u slučaju smrti člana porodice zaposlenog - do 101.194 dinara;

11)       novčane pomoći koja služi za lečenje zaposlenog u zemlji ili inostranstvu, u visini stvarnih troškova lečenja, dokumentovano računima zdravstvene ustanove koja je lečenje izvršila, kao i dokumentovani troškovi prevoza i smeštaja za potrebe lečenja tog lica;

12)       sopstvenih akcija, opcija na sopstvene akcije ili sopstvenih udela poslodavca ili akcija, opcija na akcije ili udela sa poslodavcem povezanog lica (u daljem tekstu: sopstvene akcije) koje zaposleni stekne bez naknade ili po povlašćenoj ceni od poslodavca;

13)       solidarne pomoći za slučaj rođenja deteta do visine prosečne zarade isplaćene u Republici prema poslednjem objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike, po novorođenom detetu.

2.         Ne plaća se porez na zarade na primanja iz stava 1. tačka 12) ovog člana koja zaposleni ostvari od s poslodavcem povezanog lica.

3.         Izuzetno od stava 1. tačka 12) i stava 2. ovog člana:

1)         ukoliko zaposleni otuđi sopstvene akcije pre isteka dve godine od dana sticanja prava raspolaganja na tim sopstvenim akcijama, takve sopstvene akcije smatraće se oporezivom zaradom zaposlenog u smislu člana 17. ovog zakona u momentu otuđenja;

2)         ukoliko poslodavac ili povezano lice poslodavca otkupe od zaposlenog sopstvene akcije, te sopstvene akcije smatraće se oporezivom zaradom zaposlenog u smislu člana 17. ovog zakona u momentu otkupa;

3)         ukoliko zaposlenom prestane radni odnos kod poslodavca pre isteka dve godine od dana sticanja prava raspolaganja nad sopstvenim akcijama osim u slučaju prestanka radnog odnosa nezavisno od njegove volje i volje poslodavca u skladu sa zakonom koji uređuje rad, prestanka radnog odnosa usled sticanja prava na starosnu penziju u skladu sa zakonom koji uređuje penzijsko i invalidsko osiguranje i prestanka radnog odnosa radi zasnivanja radnog odnosa kod povezanog lica poslodavca, te sopstvene akcije smatraće se oporezivom zaradom zaposlenog u smislu člana 17. ovog zakona isplaćenom na poslednji dan trajanja radnog odnosa zaposlenog kod poslodavca.

4.         Ne plaća se porez na zarade na primanja iz stava 1. tač. 1) do 5) ovog člana koja ostvaruju lica koja nisu u radnom odnosu, ali za svoj rad ostvaruju prihode za koje su obveznici poreza na zaradu u smislu ovog zakona.

5.         Za utvrđivanje poreza na zarade po osnovu dnevnice za službeno putovanje u inostranstvo, primanja iznad iznosa propisanog od strane nadležnog državnog organa, odnosno iznad neoporezivog iznosa od 90 evra iz stava 1. tačka 3) ovog člana, konvertuju se u dinarski iznos po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan obračuna troškova.

6.         Ministar finansija bliže uređuje ostvarivanje prava na poresko oslobođenje iz stava 1. tač. 7), 11) i 12) ovog člana.

Član 26.

1.         Izuzetno od člana 17. ovog zakona, ne plaća se porez na zarade na primanja zaposlenog po osnovu pogodnosti za čije pružanje, u cilju stvaranja uslova za rekreaciju

 

zaposlenih na radnom mestu, poslodavac ima izdatke za izgradnju prostorija i/ili nabavku opreme za rekreaciju, po osnovu naknade troškova kolektivne rekreacije zaposlenih, odnosno organizovanja sportskih događaja i aktivnosti zaposlenih koje se sprovode u cilju poboljšanja zdravlja zaposlenih i/ili izgradnji boljih odnosa između samih zaposlenih, odnosno zaposlenih i poslodavca.

2.         Pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana može se ostvariti samo ukoliko se aktivnosti kolektivne rekreacije zaposlenih iz stava 1. ovog člana sprovode u skladu sa aktima poslodavca i ukoliko svi zaposleni poslodavca imaju pravo na rekreaciju iste vrste, kvaliteta i obima.

3.         Izuzetno od stava 2. ovog člana pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana može se ostvariti i ukoliko svi zaposleni nemaju pravo na rekreaciju iste vrste, kvaliteta i obima, pod uslovom da se razlika u ostvarivanju prava može obrazložiti odgovarajućom ekspertizom medicine rada.

4.         Pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana postoji u slučaju organizovanja sportskih događaja, odnosno aktivnosti zaposlenih, pod uslovom da se oni sprovode na osnovu obrazložene odluke poslodavca, pri čemu pravo učešća na njima ima i koristi ga značajan broj zaposlenih kod poslodavca.

5.         Ministar finansija bliže uređuje primenu odredaba st. 1. do 3. ovog člana.

Član 27.

1.         Obaveze plaćanja poreza na zarade ostvarene za rad u stranim diplomatskim i konzularnim predstavništvima ili međunarodnim organizacijama, odnosno kod predstavnika ili službenika takvih predstavništava ili organizacija, oslobođeni su:

1)         šefovi stranih diplomatskih misija akreditovanih u Srbiji, osoblje stranih diplomatskih misija u Srbiji, kao i članovi njihovih domaćinstava, ako ti članovi domaćinstava nisu državljani ili rezidenti Republike;

2)         šefovi stranih konzulata u Srbiji i konzularni funkcioneri ovlašćeni da obavljaju konzularne funkcije, kao i članovi njihovih domaćinstava, ako ti članovi domaćinstava nisu državljani ili rezidenti Republike;

3)         funkcioneri Organizacije ujedinjenih nacija i njenih specijalizovanih agencija, stručnjaci tehničke pomoći Organizacije ujedinjenih nacija i njenih specijalizovanih agencija;

4)         funkcioneri, stručnjaci i administrativno osoblje međunarodnih organizacija, ako nisu državljani ili rezidenti Republike;

5)         zaposleni u stranim diplomatskim ili konzularnim predstavništvima i međunarodnim organizacijama, ako nisu državljani ili rezidenti Republike;

6)         počasni konzuli stranih država, za primanja koja dobijaju od države koja ih je imenovala za obavljanje konzularnih funkcija;

7)         zaposleni kod lica iz tačke 1) do 6) ovog člana, ako nisu državljani ili rezidenti Republike;

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, obaveze plaćanja poreza na zarade ostvarene po osnovu radnog angažovanja u Organizaciji ujedinjenih nacija i njenim specijalizovanim agencijama, oslobođena su fizička lica koja su državljani ili rezidenti Republike.

3.         Obaveze plaćanja poreza na zarade ostvarene po osnovu radnog angažovanja oslobođeni su službenici i drugi zaposleni organa Evropske Unije, ukoliko takav dohodak podleže porezu u korist takvih organa Evropske Unije.

Član 28.

Ne plaća se porez na zarade osoba sa invaliditetom zaposlenih u preduzeću za radno osposobljavanje i zapošljavanje osoba sa invaliditetom.

Član 29.

1.         Ne plaća se porez na zarade na:

1)         premiju za dobrovoljno zdravstveno osiguranje koju poslodavac obustavlja i plaća iz zarade zaposlenog - osiguranika uključenog u dobrovoljno zdravstveno osiguranje u zemlji, u skladu sa zakonima koji uređuju dobrovoljno zdravstveno osiguranje i aktima donetim za sprovođenje zakona;

2)         penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond koji poslodavac obustavlja i plaća iz zarade zaposlenog - člana dobrovoljnog penzijskog fonda.

2.         Ukupan iznos koji može biti predmet oslobođenja iz stava 1. ovog člana zbirno ne može biti veći od 8.677 dinara mesečno.

3.         Oslobođenje iz stava 1. ovog člana primenjuje se u slučaju uplata premija dobrovoljnog zdravstvenog osiguranja odnosno penzijskog doprinosa u dobrovoljni penzijski fond pružaocima usluga osnovanim na teritoriji Republike, Evropske Unije ili na teritoriji države koja je deo Evropskog Ekonomskog Prostora i sa kojom postoji razmena poreskih informacija.

Poreska olakšica za zapošljavanje novih lica

Član 30.

1.         Poslodavac - novoosnovano privredno društvo koje obavlja inovacionu delatnost u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica može da ostvari pravo na oslobođenje od plaćanja obračunatog i obustavljenog poreza iz zarade osnivača koji su zaposleni u tom novoosnovanom privrednom društvu.

2.         Pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana, poslodavac može da ostvari za zarade osnivača isplaćene u periodu od 36 meseci od dana kada je osnovano privredno društvo.

3.         Poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana može da se ostvari za svakog osnivača po osnovu njegove mesečne zarade, i to zarade čiji iznos nije viši od 150.000 dinara mesečno, a ukoliko je viši onda po osnovu dela zarade u visini najviše do 150.000 dinara.

4.         Pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana poslodavac ostvaruje pod sledećim uslovima:

1)         da je fizičko lice - osnivač, odnosno svaki od osnivača ako ih je više, zasnovao radni odnos sa novoosnovanim privrednim društvom, zaključio ugovor o radu u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi i da je prijavljen na obavezno socijalno osiguranje u Centralni registar obaveznog socijalnog osiguranja;

2)         da u periodu za koji ostvaruje pravo na oslobođenje osnivač ima najmanje 5% akcija ili udela u novoosnovanom privrednom društvu.

5.         Pravo na poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana može da ostvari poslodavac - privredno društvo koje nije povezano ni sa jednim pravnim licem u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica i koje ne ostvaruje više od 30% svog ukupnog prihoda od drugih lica koja se smatraju povezanim sa bilo kojim osnivačem poslodavca - privrednog društva.

6.         Po osnovu zarade lica iz stava 4. ovog člana za koja je jedan novoosnovani poslodavac ostvario poresko oslobođenje iz ovog člana, drugi novoosnovani poslodavac ne može za ta lica da ostvari oslobođenje iz ovoga člana.

7.         Poslodavac koji koristi poresko oslobođenje iz ovog člana, osim kada koristi oslobođenje u skladu sa odredbom zakona kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje koja se odnosi na istu vrstu oslobođenja, po osnovu zasnivanja radnog odnosa sa tim licem nema pravo da za to lice ostvari druge olakšice, uključujući i korišćenje subvencija za zapošljavanje i samozapošljavanje.

Član 31.

1.         Poslodavac - pravno lice, koji u okviru svoje delatnosti obavlja istraživanje i razvoj, oslobađa se obaveze plaćanja 70% obračunatog i obustavljenog poreza iz zarade lica koja su neposredno angažovana na poslovima istraživanja i razvoja na teritoriji Republike, srazmerno vremenu koje takva lica provedu na poslovima istraživanja i razvoja u odnosu na puno radno vreme.

2.         Licem koje je neposredno angažovano na poslovima istraživanja i razvoja smatra se lice koje radi na sprovođenju projekta na način da je neposredno uključeno u identifikovanje i rešavanje odgovarajućih procesnih ili tehničkih problema ili zadataka povezanih sa konkretnim projektom.

3.         Angažovanjem na poslovima istraživanja i razvoja u smislu stava 2. ovog člana ne smatraju se aktivnosti povezane sa direktnim ili indirektnim nadzorom nad sprovođenjem projekta ili aktivnosti podrške u vezi sa sprovođenjem projekta.

4.         Istraživanjem u smislu stava 1. ovog člana smatra se originalno i planirano istraživanje preduzeto u cilju sticanja novog naučnog ili tehničkog znanja i razumevanja, a razvojem primena rezultata istraživanja ili primena drugog naučnog dostignuća ili dizajna u cilju proizvodnje novih ili značajno poboljšanih materijala, uređaja, proizvoda, procesa, sistema ili usluga pre pristupanja komercijalnoj proizvodnji ili korišćenju.

5.         Oslobođenje iz stava 1. ovog člana mogu da koriste pravna lica, koja istraživanje i razvoj sprovode za svoj račun i zadržavaju vlasništvo na nematerijalnoj imovini koja može nastati istraživanjem i razvojem.

6.         Oslobođenje iz stava 1. ovog člana ne primenjuje se na zarade isplaćene zaposlenima angažovanim na aktivnostima istraživanja u cilju pronalaženja i razvoja nafte, gasa ili mineralnih zaliha u ekstraktivnoj industriji.

7.         Poslodavac koji za određeno lice koristi bilo koju vrstu podsticaja koji su uređeni odgovarajućim zakonom, osim kada koristi oslobođenje u skladu sa odredbom zakona kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje koja se odnosi na istu vrstu olakšice, po osnovu zasnivanja radnog odnosa sa tim licem nema pravo da za to lice ostvari poresko oslobođenje iz ovog člana.

8.         Ograničenje u pravu na korišćenje podsticaja u smislu stava 7. ovog člana ne odnosi se na poslodavca koji koristi pravo na dvostruko priznavanje troškova koji su neposredno povezani sa istraživanjem i razvojem u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

9.         Ministar bliže uređuje uslove i način ostvarivanja prava iz ovog člana.

10.       Pod poslodavcem u smislu ovog člana podrazumeva se i deo pravnog lica, odnosno poslovna jedinica nerezidentnog pravnog lica osnovanog na teritoriji Evropske Unije ili na teritoriji države koja je deo Evropskog Ekonomskog Prostora i sa kojom postoji razmena poreskih informacija, koja je registrovana kod nadležnog državnog organa (ogranak i dr.).

Glava druga

POREZ NA PRIHODE OD SAMOSTALNE DELATNOSTI

Predmet oporezivanja

Član 32.

1.         Prihodom od samostalne delatnosti smatra se prihod ostvaren od privrednih delatnosti, uključujući i delatnosti poljoprivrede i šumarstva, pružanjem profesionalnih i drugih intelektualnih usluga, kao i prihod od drugih delatnosti, ukoliko se na taj prihod po ovom zakonu porez ne plaća po drugom osnovu.

 

2.         Prihodom od samostalne delatnosti smatra se i prihod ostvaren trajnim ili sezonskim iskorišćavanjem zemljišta u nepoljoprivredne svrhe (vađenje peska, šljunka i kamenja, proizvodnja kreča, cigle, crepa, ćumura i sl.), inkubatorskom proizvodnjom živine, kao i drugim sličnim delatnostima, nezavisno od toga da li su kao samostalne delatnosti registrovane kod nadležnog organa.

Poreski obveznik

Član 33.

1.         Obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti je fizičko lice koje ostvaruje prihode obavljanjem delatnosti iz člana 32. ovog zakona.

2.         Obveznik iz stava 1. ovog člana je fizičko lice koje je upisano u registar kod nadležnog organa, odnosno organizacije, a porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na oporezivu dobit (u daljem tekstu: preduzetnik), odnosno na paušalno utvrđeni prihod (u daljem tekstu: preduzetnik paušalac).

3.         Obveznikom u smislu stava 1. ovog člana, smatra se i obveznik poreza po osnovu prihoda od poljoprivrede i šumarstva - fizičko lice koje je nosilac porodičnog poljoprivrednog gazdinstva upisano u registar poljoprivrednih gazdinstava u skladu sa propisima kojima se uređuje ta oblast, koje vodi poslovne knjige u skladu sa ovim zakonom i porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na oporezivu dobit (u daljem tekstu: preduzetnik poljoprivrednik).

4.         Obveznikom u smislu stava 1. ovog člana, smatra se i fizičko lice koje je obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost, kao i svako drugo fizičko lice koje obavlja delatnost nezavisno od toga da li je ta delatnost registrovana i porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na oporezivu dobit (u daljem tekstu: preduzetnik drugo lice).

Poreska osnovica

Član 34.

1.         Oporezivi prihod od samostalne delatnosti je oporeziva dobit, a za preduzetnika paušalca to je paušalno utvrđen prihod, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

2.         Oporeziva dobit utvrđuje se u poreskom bilansu usklađivanjem dobiti iskazane u bilansu uspeha, sačinjenom u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo za obveznika koji je dužan da vodi dvojno knjigovodstvo, odnosno u skladu sa propisom iz člana 55. ovog zakona za obveznika koji vodi prosto knjigovodstvo, na način utvrđen ovim zakonom.

3.         Paušalni prihod utvrđuje se rešenjem nadležnog poreskog organa primenom kriterijuma i elemenata iz člana 46. ovog zakona.

Član 35.

1.         Preduzetnik i preduzetnik poljoprivrednik može da se opredeli za isplatu lične zarade.

2.         Ličnom zaradom iz stava 1. ovog člana, u smislu ovog zakona, smatra se novčani iznos koji obveznik iz stava 1. ovog člana, isplati i evidentira u poslovnim knjigama kao svoje mesečno lično primanje uvećan za pripadajuće obaveze iz zarade.

3.         Obveznik iz stava 1. ovog člana koji se opredeli za isplatu lične zarade, dužan je da u elektronskom obliku, preko portala Poreske uprave dostavi obaveštenje o svom opredeljenju da vrši isplatu lične zarade.

4.         Lice koje započne obavljanje delatnosti, obaveštenje o opredeljenju da vrši isplatu lične zarade podnosi isključivo u momentu registracije nadležnoj organizaciji koja vodi registar privrednih subjekata, koja će taj zahtev proslediti Poreskoj upravi.

5.         Izuzetno od stava 4. ovog člana, lica koja se ne registruju kod organizacije koja vodi registar privrednih subjekata, obaveštenje o opredeljenju da vrše isplatu lične zarade podnose u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave, u roku od pet dana od dana registracije u Poreskoj upravi, odnosno dana dodele poreskog identifikacionog broja (u daljem tekstu: PIB) a najkasnije do 31. decembra tekuće godine.

6.         Obaveštenje iz stava 3. ovog člana dostavlja se najkasnije do 15. decembra tekuće godine za period od 1. januara naredne godine.

7.         Obveznik iz stava 1. ovog člana koji se opredeli za isplatu lične zarade, ovakvo opredeljenje ne može da menja tokom poreskog perioda.

8.         Ako se obveznik iz stava 1. ovog člana opredeli da prestane sa isplatom lične zarade, dužan je da o tome u elektronskom obliku, preko portala Poreske uprave dostavi obaveštenje do 15. decembra tekuće godine.

9.         U slučaju iz stava 8. ovog člana, obveznik iz stava 1. ovog člana od 1. januara godine koja sledi godini u kojoj je dostavio obaveštenje nadležnom poreskom organu nije dužan da vrši isplatu lične zarade.

Usklađivanje prihoda i rashoda

Član 36.

1.         Usklađivanje prihoda i rashoda, utvrđivanje kapitalnih dobitaka i gubitaka, utvrđivanje iznosa kapitalnih dobitaka koji se uključuju u oporezivi prihod od samostalne delatnosti i poreski tretman gubitaka iz ranijih godina iskazuju se u poreskom bilansu preduzetnika u skladu sa odgovarajućim odredbama zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

2.         Način na koji obveznici iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalaca, u poreskom bilansu iskazuju transferne cene bliže uređuje ministar.

Član 37.

Amortizacija stalnih sredstava iskazanih u poslovnim knjigama priznaje se kao rashod u iznosu i na način utvrđen zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica i podzakonskim aktom donetim na osnovu tog zakona.

Član 38.

Licima povezanim sa obveznikom iz člana 33. ovog zakona, pored fizičkih i pravnih lica koja imaju to svojstvo prema odgovarajućim odredbama zakona koji uređuje porez na dobit pravnih lica, smatraju se i:

1)         članovi porodice obveznika;

2)         braća i sestre obveznika;

3)         roditelji bračnog druga i pastorci.

Član 39.

1.         Kod duga prema poveriocu sa statusom povezanog lica ili kredita koji obveznik uzima od poverioca sa statusom povezanog lica, kamata koja se priznaje u rashode u poreskom bilansu ne može biti veća od one koja bi nastala da je na tržištu bilo moguće zadužiti se, odnosno uzeti kredit u obračunskom periodu.

2.         Kod potraživanja od dužnika sa statusom povezanog lica ili kredita koji obveznik daje dužniku sa statusom povezanog lica, kamata koja ulazi u prihode u poreskom bilansu ne može biti manja od one koja bi se ostvarila da je na tržištu bilo moguće ugovoriti ta potraživanja, odnosno odobriti kredit u obračunskom periodu.

 3.        Razlika između tržišne kamate i obračunate kamate po kreditu između povezanih lica iz st. 1. i 2. ovog člana ulazi u oporezivu dobit.

Član 40.

Obvezniku koji plaća porez na stvarni prihod od samostalne delatnosti u rashode u poreskom bilansu priznaju se:

1)         isplaćena lična zarada;

2)         troškovi službenog putovanja do iznosa iz člana 25. stav 1. tač. 2) do 5) ovog zakona;

3)         obračunati i plaćeni doprinosi za lično obavezno socijalno osiguranje po osnovu samostalne delatnosti ako se obveznik nije opredelio za isplatu lične zarade.

Član 41.

1.         Tretman poslovnog prihoda ima uzimanje iz poslovne imovine koje za privatne potrebe i ličnu potrošnju vrši obveznik koji plaća porez na stvarni prihod od samostalne delatnosti.

2.         Tretman poslovnog rashoda ima ulaganje lične imovine obveznika koji plaća porez na stvarni prihod od samostalne delatnosti, u poslovnu imovinu, osim ulaganja u stalnu imovinu.

3.         Uzimanje, odnosno ulaganje imovine iz st. 1. i 2. ovog člana koje nije u novčanom obliku, procenjuje se prema uporedivoj tržišnoj vrednosti, u skladu sa načelom stalnosti.

Član 42.

U oporezivi prihod od samostalne delatnosti ne uračunava se prihod koji se oporezuje saglasno članu 94. stav 1. tačka 17) ovog zakona, a koji ostvari obveznik poreza na stvarni prihod od samostalne delatnosti.

Poreska stopa

Član 43.

Stopa poreza na prihode od samostalne delatnosti iznosi 10%.

Poreski podsticaji

Član 44.

Poreski podsticaji po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u sopstvenu registrovanu delatnost i po osnovu ulaganja u skladu sa propisima kojima se uređuje podsticanje ulaganja u privredu Republike, priznaju se preduzetnicima pod uslovima i na način kako se priznaju pravnim licima po zakonu kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

Paušalno oporezivanje

Član 45.

1.         Obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti upisan u registar kod nadležnog organa, odnosno organizacije ima pravo da podnese zahtev da porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na paušalno utvrđen prihod (u daljem tekstu: paušalno oporezivanje).

2.         Pravo na paušalno oporezivanje ne može se priznati obvezniku iz stava 1. ovog člana:

1)         koji obavlja delatnost iz oblasti reklamiranja i istraživanja tržišta;

2)         koji obavlja delatnost iz oblasti: trgovine na veliko i trgovine na malo, hotela i restorana, finansijskog posredovanja i aktivnosti u vezi s nekretninama;

3)         u čiju delatnost ulažu i druga lica;

4)         čiji je ukupan promet u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, odnosno čiji je planirani promet kada počinje obavljanje delatnosti - veći od 6.000.000 dinara;

5)         koji je evidentiran kao obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost.

3.         Izuzetno od odredbe stava 2. tačka 2) ovog člana, obvezniku koji trgovinsku ili ugostiteljsku delatnost obavlja u kiosku, prikolici ili sličnom montažnom ili pokretnom objektu može se, na njegov zahtev, odobriti da porez plaća na paušalno utvrđen prihod.

4.         Pravo na paušalno oporezivanje saglasno st. 1. do 3. ovog člana može da ostvari obveznik koji vrši proizvodnju i prodaju isključivo sopstvenih proizvoda u okviru obavljanja delatnosti.

5.         U ukupni promet obveznika u smislu stava 2. tačka 4) ovog člana ne uračunava se prihod koji se oporezuje saglasno članu 94. stav 1. tačka 17) ovog zakona.

6.         Delatnosti iz st. 2. i 3. ovog člana opredeljuju se u skladu sa propisima kojima se uređuje klasifikacija delatnosti.

Član 46.

1.         Ako su ispunjeni uslovi iz člana 45. ovog zakona, preduzetnici paušalci se, radi utvrđivanja visine paušalnog prihoda kao osnovice poreza na prihode od samostalne delatnosti, razvrstavaju u grupe i to tako da jednu grupu čine svi preduzetnici paušalci koji obavljaju istu pretežnu delatnost.

2.         Pretežna delatnost iz stava 1. ovog člana je delatnost koja je kao takva registrovana u registru privrednih subjekata, odnosno delatnost od čijeg obavljanja je u poreskom periodu preduzetnik paušalac ostvario viši iznos prihoda u odnosu na onu koju je registrovao kao pretežnu delatnost.

3.         Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda po grupama određuje se u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu po zaposlenom ostvarenu u Republici, gradu, opštini, odnosno gradskoj opštini, prema objavljenim podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike za poslednjih 12 meseci (u daljem tekstu: prosečna mesečna zarada), koja se pomnoži sa brojem zaposlenih u Republici, gradu, opštini, odnosno gradskoj opštini i sa koeficijentom delatnosti, a zatim podeli sa brojem stanovnika u Republici, gradu, opštini, odnosno gradskoj opštini.

4.         Polazna osnovica iz stava 3. ovog člana umanjuje se, odnosno povećava primenom sledećih elemenata:

1)         registrovano sedište preduzetnika;

2)         vremenski period koji je protekao od registracije preduzetnika;

3)         starost obveznika i njegova radna sposobnost;

4)         ostale okolnosti koje utiču na ostvarivanje dobiti.

5.         Vlada uređuje bliže uslove, kriterijume i elemente za paušalno oporezivanje.

Član 47.

1.         Zahtev za paušalno oporezivanje može se podneti do 31. oktobra tekuće godine za narednu godinu, odnosno u roku od 15 dana od dana prijema akta nadležnog poreskog organa kojim se potvrđuje brisanje iz evidencije za porez na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost a najkasnije do 31. decembra tekuće godine za narednu godinu, u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave.

 

2.         Lice koje započne obavljanje delatnosti, zahtev za paušalno oporezivanje podnosi isključivo u momentu registracije nadležnoj organizaciji koja vodi registar privrednih subjekata, koja će taj zahtev proslediti Poreskoj upravi.

3.         Izuzetno od stava 2. ovog člana, lica koja se ne registruju kod organizacije koja vodi registar privrednih subjekata, zahtev za paušalno oporezivanje podnose u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave, u roku od pet dana od dana registracije u Poreskoj upravi, odnosno dana dodele PIB a najkasnije do 31. decembra tekuće godine.

4.         Obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti kome je utvrđeno pravo na paušalno oporezivanje, ovaj način oporezivanja koristi dok se ne utvrdi da su prestali razlozi za paušalno oporezivanje, odnosno da izmenjeni uslovi isključuju pravo na paušalno oporezivanje.

5.         U slučaju iz stava 4. ovog člana, nadležni poreski organ će rešenjem naložiti obvezniku iz stava 4. ovog člana vođenje poslovnih knjiga od polovine tekuće godine ili od početka naredne godine.

6.         Preduzetnik paušalac kome prestaje pravo na paušalno oporezivanje po osnovu iz člana 45. stav 2. tačka 5) ovog zakona, dužan je da vodi poslovne knjige najkasnije od dana kada postane obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost, bez utvrđivanja obaveze vođenja poslovnih knjiga rešenjem nadležnog poreskog organa.

Poslovne knjige i knjigovodstvene isprave

Član 48.

1.         Obveznici iz člana 33. ovog zakona dužni su da vode poslovne knjige i da u njima iskazuju poslovne promene u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo, odnosno na način određen ovim zakonom.

2.         Preduzetnik iz člana 33. stav 2. ovog zakona koji porez plaća na stvarni prihod, vodi knjige po sistemu dvojnog knjigovodstva u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.

3.         Preduzetnik poljoprivrednik i preduzetnik drugo lice iz člana 33. st. 3. i 4. ovog zakona, vodi poslovne knjige po sistemu prostog knjigovodstva, u skladu sa ovim zakonom.

4.         Preduzetnici paušalci dužni su da vode samo poslovnu knjigu o ostvarenom prometu.

Član 49.

Poslovne knjige po sistemu dvojnog knjigovodstva preduzetnici vode u skladu sa zakonom i drugim propisima kojima se uređuje računovodstvo.

Član 50.

U poslovnim knjigama po sistemu prostog knjigovodstva obezbeđuju se podaci o prihodima, rashodima, osnovnim sredstvima, alatu i inventaru sa kalkulativnim otpisom, u skladu sa ovim zakonom i propisom iz člana 55. ovog zakona.

Član 51.

1.         Preduzetnik poljoprivrednik i preduzetnik drugo lice je dužan da poslovne knjige po sistemu prostog knjigovodstva iz člana 50. ovog zakona vodi ažurno i uredno, tako da one obezbeđuju kontrolu ispravnosti knjiženja, čuvanja i korišćenja podataka, kao i uvid u hronologiju poslovnih promena.

2.         Preduzetnik poljoprivrednik i preduzetnik drugo lice dužan je da knjiženje prihoda vrši najkasnije narednog dana od dana kada je prihod ostvaren, knjiženje troškova u roku od sedam dana od dana njihovog nastanka, a ostala knjiženja u rokovima i na način određen ovim zakonom i propisima koji su doneti na osnovu njega, odnosno u skladu sa propisima koji uređuju računovodstvo.

3.         Preduzetnik koji je dužan da vodi knjige po sistemu dvojnog knjigovodstva iskazuje poslovne promene u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.

Član 52.

Knjiženje svake poslovne promene na sredstvima, prihodima i troškovima poslovanja vrši se na osnovu verodostojnih knjigovodstvenih isprava, koje moraju biti takve da pokazuju nastalu poslovnu promenu i sadrže odgovarajuće podatke za knjiženje.

Član 53.

1.         Obveznik iz člana 33. ovog zakona je dužan da poslovne knjige i druge knjigovodstvene isprave drži u poslovnoj prostoriji.

2.         Kad je vođenje knjigovodstva povereno profesionalnoj računovodstvenoj firmi, knjige i druge isprave o finansijskom poslovanju mogu se čuvati u prostorijama te firme.

Član 54.

Poslovne knjige i knjigovodstvene isprave čuvaju se najmanje pet godina od poslednjeg dana poslovne godine na koju se odnose, ako zakonom nije drukčije određeno.

Član 55.

Ministar bliže propisuje vrste i sadržinu poslovnih knjiga i drugih evidencija koje se vode po sistemu prostog knjigovodstva, način njihovog vođenja i iskazivanja finansijskog rezultata.

Poreski bilans

Član 56.

1.         Obveznici koji plaćaju porez na stvarni prihod od samostalne delatnosti koji vode poslovne knjige po sistemu prostog ili dvojnog knjigovodstva sastavljaju godišnji poreski bilans.

2.         Bliže propise o sadržini poreskog bilansa i načinu njegovog sastavljanja donosi ministar.

Evidentiranje prihoda i rashoda kod banke

Član 57.

Obveznik iz člana 33. ovog zakona je dužan, nezavisno od načina na koji se oporezuje, da sva plaćanja vrši preko tekućeg računa kod banke i da vodi sredstva na tom računu, uključujući i uplatu primljenog gotovog novca, u skladu sa zakonom kojim se uređuje obavljanje plaćanja pravnih lica, preduzetnika i fizičkih lica koja ne obavljaju delatnost.

Glava treća

POREZ NA PRIHODE OD AUTORSKIH PRAVA, PRAVA SRODNIH AUTORSKOM PRAVU I PRAVA INDUSTRIJSKE SVOJINE

Predmet oporezivanja

Član 58.

1.         Prihodom od autorskih prava smatra se naknada koju obveznik ostvari po osnovu:

1)         pisanih dela (književna, naučna, stručna, publicistička i druga dela, studije, recenzije i slično);

2)         govornih dela;

3)         dramskih i dramsko-muzičkih dela;

4)         pantomimskih i koreografskih dela čije je predstavljanje utvrđeno pismeno ili na neki drugi način;

5)         muzičkih dela sa rečima ili bez njih;

6)         kinematografskih dela i dela stvorenih na način sličan kinematografiji;

7)         dela likovne umetnosti;

8)         kartografskih dela;

9)         idejnih projekata, skica, crteža i plastičnih dela koja se odnose na arhitekturu, geografiju, topografiju ili koju drugu oblast nauke ili umetnosti;

10)       stripova, ukrštenica i slično;

11)       redakcijskih dela koja s obzirom na izbor i raspored građe, predstavljaju samostalnu duhovnu tvorevinu;

12)       prevoda, lekture, aranžmana muzičke obrade i druge prerade autorskih dela;

13)       nagrada na konkursima za izradu umetničkih, naučnih, stručnih i ostalih autorskih dela, nagrada na konkursima za izradu idejnih projekata, kao i nagrada za postignuti uspeh u nauci i umetnosti, ako ovim zakonom nije drukčije određeno;

14)       izvođenja muzičkih, književnih i drugih dela;

15)       korišćenja izvedenih muzičkih materijala;

16)       izrada prototipa umetničkih predmeta koji se ustupaju preduzećima kao modeli za umnožavanje (proizvodnju) takvih predmeta;

17)       likovnih dela iz oblasti primenjenih umetnosti;

18)       ostalih autorskih dela.

2.         Likovnim delom iz oblasti primenjenih umetnosti iz stava 1. tačka 17) ovog člana smatraju se unikati koje je autor sam izradio po sopstvenoj zamisli - u nacrtu ili u materijalu - u granama primenjenih umetnosti, kao što su:

1)         plastična dela od raznih materijala (kamen, drago kamenje, drvo, metal, plemeniti metali, staklo, plastika i drugo);

2)         umetnička keramika;

3)         radovi iz oblasti unutrašnje arhitekture, fasadne arhitekture, oblikovanja prostora, kao i obavljanje nadzora nad izvođenjem tih radova;

4)         umetnička rešenja iz oblasti hortikulture;

5)         zidno slikarstvo i slikarstvo u prostoru (u tehnikama: freska, grafika, mozaik, intarzija, vitraž, emajl i sl.) kao i intarzirani predmeti i predmeti od emajla;

6)         umetnička grafička rešenja (plakati, prigodna grafika, serigrafija, oprema knjiga, časopisa i listova, ambalaža, godišnjaci, katalozi, prospekti, almanasi i sl.);

7)         umetnička fotografija i dela proizvedena postupkom sličnim fotografiji;

8)         umetnička obrada tekstila (tapiserija, tkani tekstil i sl.);

9)         umetnička rešenja za scenografiju i kostimografiju;

10)       modno kreatorstvo;

11)       rešenja za industrijsko oblikovanje;

12)       restauratorska i konzervatorska dela iz oblasti kulture i umetnosti;

13)       idejne skice i crteži u primenjenoj umetnosti, kao i prodati prototipovi primenjene umetnosti, ako su po postojećim običajima zadržali karakter originala.

Član 59.

Prihodom od prava srodnih autorskom pravu (u daljem tekstu: srodna prava), smatra se naknada koju obveznik ostvari po osnovu:

1)         prava interpretatora;

2)         prava proizvođača fonograma;

3)         prava proizvođača videograma;

4)         prava proizvođača emisije;

5)         prava proizvođača baze podataka.

Član 60.

Prihodom od prava industrijske svojine smatra se naknada koju obveznik ostvari po osnovu:

1)         patenata;

2)         malih patenata;

3)         žigova;

4)         modela i uzoraka;

5)         tehničkih unapređenja.

Poreski obveznik

Član 61.

1.         Obveznik poreza na prihode od autorskih prava, prava srodnih autorskom pravu i prava industrijske svojine (u daljem tekstu: autorska i srodna prava i prava industrijske svojine) je fizičko lice koje kao autor, nosilac srodnih prava, odnosno vlasnik prava industrijske svojine ostvaruje naknadu po osnovu autorskog i srodnog prava, odnosno prava industrijske svojine.

2.         Obveznik poreza na prihode od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine je i naslednik imovinskog autorskog i srodnog prava i prava industrijske svojine i svako drugo fizičko lice koje ostvaruje naknadu po tim osnovama.

Poreska osnovica

Član 62.

1.         Oporezivi prihod od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine čini razlika između bruto prihoda i troškova koje je obveznik imao pri ostvarivanju i očuvanju prihoda, osim ako ovim zakonom nije drukčije propisano.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, oporezivi prihod od autorskih i srodnih prava na koje se porez plaća samooporezivanjem, izuzev tih prihoda koje ostvaruje obveznik koji ima status samostalnog umetnika u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast kulture, može da čini bruto prihod ostvaren u kvartalu umanjen za normirane troškove u dinarskom iznosu:

1)         u visini iz člana 15. stav 1. ovog zakona, ili

2)         u visini iz člana 15. stav 2. ovog zakona uvećane za 34% bruto prihoda ostvarenog u kvartalu.

Normirani troškovi

Član 63.

1.         Obvezniku - autoru, odnosno nosiocu srodnog prava priznaju se sledeći normirani troškovi:

1)         za vajarska dela, tapiserije, umetničku keramiku, keramoplastiku, mozaik i vitraž, za umetničku fotografiju, zidno slikarstvo i slikarstvo u prostoru u tehnikama: freska, grafika, intarzija, emajl, intarzirane i emajlirane predmete, kostimografiju, modno kreatorstvo i umetničku obradu tekstila (tkani tekstil, štampani tekstil i sl.) - 50% od bruto prihoda;

2)         za slikarska dela, grafička dela, industrijsko oblikovanje sa izradom modela i maketa, sitnu plastiku, radove vizuelnih komunikacija, radove u oblasti unutrašnje arhitekture i obrade fasada, oblikovanje prostora, radove na području hortikulture, vršenje umetničkog nadzora nad izvođenjem radova u oblasti unutrašnje i fasadne arhitekture, oblikovanja prostora i hortikulture sa izradom modela i maketa, umetnička rešenja za scenografiju, naučna, stručna, književna i publicistička dela, prevođenje, odnosno prevodi, muzička i kinematografska dela i restauratorska i konzervatorska dela u oblasti kulture i umetnosti, za izvođenje umetničkih dela (sviranje i pevanje, pozorišna i filmska gluma, recitovanje), snimanje filmova i idejne skice za tapiseriju i kostimografiju kad se ne izvode u materijalu - 43% od bruto prihoda;

3)         za interpretaciju, odnosno izvođenje estradnih programa zabavne i narodne muzike, proizvodnju fonograma, proizvodnju videograma, proizvodnju emisije, proizvodnju baze podataka i za druga autorska i srodna prava koja nisu navedena u tač. 1) i 2) ovog člana - 34% od bruto prihoda.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, za prihode od autorskih i srodnih prava na koje se porez plaća samooporezivanjem, izuzev tih prihoda koje ostvaruje obveznik koji ima status samostalnog umetnika u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast kulture, priznaju se normirani troškovi u dinarskom iznosu:

1)         iz člana 15. stav 1. ovog zakona, ili

2)         iz člana 15. stav 2. ovog zakona uvećani za 34% bruto prihoda ostvarenog u kvartalu.

Član 64.

Obvezniku - autoru, odnosno nosiocu srodnog prava, pored normiranih troškova iz člana 63. ovog zakona priznaju se i stvarni troškovi iz člana 65. stav 1. ovog zakona.

Stvarni troškovi

Član 65.

1.         Obveznicima iz člana 61. ovog zakona, priznaje se kao trošak u punom iznosu naknada koju plaćaju za usluge odgovarajućoj autorskoj agenciji, organizaciji za zaštitu muzičkog autorskog prava i preduzećima i drugim pravnim licima ovlašćenim za prodaju i naplatu prihoda od autorskih dela.

2.         Obvezniku - autoru i nosiocu srodnih prava, na njegov zahtev, umesto normiranih priznaće se stvarni troškovi koje je imao pri ostvarivanju i očuvanju prihoda, ako za to podnese dokaze.

3.         Obvezniku - vlasniku prava industrijske svojine, priznaju se kao trošak kod utvrđivanja oporezivog prihoda sledeći stvarni troškovi:

1)         takse i troškovi koji se plaćaju za zaštitu patenata, malih patenata, žigova, modela, uzoraka i tehničkih unapređenja, prema potvrdi nadležnog organa za njihovu zaštitu;

2)         troškovi izrade nacrta i tehničkog opisa patenata, malih patenata, žigova, modela, uzoraka i tehničkih unapređenja, koji su bili sastavni deo prijave kojom se od nadležnog organa traži njihova zaštita, prema potvrdi stručnog lica koje je izradilo te nacrte i tehničke opise i uz mišljenje o realnosti ovih troškova koje izdaje odgovarajuća strukovna organizacija pronalazača;

3)         troškovi za izradu prototipa, potrebnog da bi se patent, mali patent, žig, model, uzorak ili tehničko unapređenje proverili, pod uslovom da su prijavljeni, odnosno zaštićeni. Ako je prototip izrađen u preduzeću, odnosno ustanovi, potvrdu o troškovima izrade izdaje izrađivač. Ako je prototip izradio pronalazač u sopstvenoj režiji, priznaju se stvarni troškovi koje je imao, a mišljenje o realnosti troškova izdaje odgovarajuća strukovna organizacija pronalazača.

Poreska stopa

Član 66.

1.         Stopa poreza na prihode od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine iznosi 20%.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, stopa poreza na prihode od ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava na koje se porez plaća samooporezivanjem, za koje se normirani troškovi priznaju u skladu sa članom 63. stav 2. tačka 2) ovog zakona, iznosi 10%.

Vremensko razgraničenje prihoda

Član 67.

1.         Prihodi od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine koje je obveznik - autor, nosilac srodnih prava ili vlasnik prava industrijske svojine ostvario za delo koje je stvarao duže od jedne godine, prilikom utvrđivanja prihoda, dele se, na zahtev obveznika, na onoliko jednakih delova koliko je godina delo stvarano, a ne duže od pet.

2.         U slučaju iz stava 1. ovog člana u svakoj godini oporezuje se srazmerni deo prihoda.

Procena poreske osnovice

Član 68.

Ako Poreska uprava utvrdi da je interpretator, menadžer ili drugo angažovano lice po osnovu estradnog programa zabavne i narodne muzike ili drugog zabavnog programa ostvarilo prihod, a nije zaključilo ugovor sa organizatorom takvog programa, ili oceni da je ostvareni prihod veći od ugovorenog prihoda, bruto prihod se utvrđuje procenom u skladu sa zakonom koji uređuje poreski postupak i poresku administraciju, a oporezuje bez priznavanja normiranih, odnosno stvarnih troškova.

Glava četvrta

POREZ NA PRIHODE OD KAPITALA

Predmet oporezivanja

Član 69.

1.         Prihodom od kapitala smatraju se:

1)         kamata po osnovu zajma, štednih i drugih depozita (oročenih ili po viđenju) i po osnovu dužničkih i sličnih hartija od vrednosti;

2)         dividenda i učešće u dobiti;

3)         prihod od investicione jedinice otvorenog investicionog fonda;

4)         prihod po osnovu vlasništva nad investicionom jedinicom alternativnog investicionog fonda, osim naknade za prenos te investicione jedinice;

5)         uzimanje iz imovine i korišćenje usluga privrednog društva od strane vlasnika društva za njihove privatne potrebe i ličnu potrošnju.

2.         Dividendom iz stava 1. tačka 2) ovog člana smatra se i likvidacioni ostatak, odnosno višak deobne mase u novcu, odnosno nenovčanoj imovini, iznad vrednosti uloženog kapitala utvrđen u skladu sa zakonom koji uređuje oporezivanje dobiti pravnih lica.

3.         Dividendom iz stava 1. tačka 2) ovog člana smatra se i preostala neto vrednost imovine otvorenog investicionog fonda, odnosno alternativnog investicionog fonda koji nema svojstvo pravnog lica, koja se nakon raspuštanja tog investicionog fonda raspodeljuje članovima srazmerno njihovim investicionim jedinicama, a koja je iznad dokumentovane nabavne vrednosti tih investicionih jedinica.

Poreski obveznik

Član 70.

Obveznik poreza na prihode od kapitala je fizičko lice koje ostvaruje te prihode.

Poreska osnovica

Član 71.

1.         Oporezivi prihod od kapitala čini novčani ili nenovčani iznos ostvarenog prihoda.

2.         Ako su prihodi od kapitala ostvareni u nenovčanom obliku, vrednost tih prihoda se utvrđuje prema tržišnoj vrednosti prava, dobara, odnosno usluga na dan ostvarivanja prihoda.

Poreska stopa

Član 72.

Stopa poreza na prihode od kapitala iznosi 15%.

Poreska oslobođenja

Član 73.

Ne plaća se porez na prihode od kapitala na kamatu po osnovu dužničkih hartija od vrednosti čiji je izdavalac Republika, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave ili Narodna banka Srbije.

Glava peta

POREZ NA PRIHODE OD NEPOKRETNOSTI

Predmet oporezivanja

Član 74.

1.         Prihodima od nepokretnosti smatraju se prihodi koje obveznik ostvari izdavanjem u zakup ili podzakup nepokretnosti.

2.         Prihod od nepokretnosti iz stava 1. ovog člana je ostvarena zakupnina u koju se uračunava i vrednost svih izvršenih obaveza i usluga na koje se obavezao zakupac, osim obaveza plaćanja troškova nastalih tokom zakupa, a koji zavise od obima potrošnje zakupca (npr. električne energije, telefona i slično).

3.         Izuzetno od st. 1. i 2. ovog člana, prihodi koje od izdavanja nepokretnosti ostvari obveznik iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalca, oporezuju se kao prihod od samostalne delatnosti.

4.         Nepokretnostima iz stava 1. ovog člana smatraju se:

1)         zemljište;

2)         stambene, poslovne i druge zgrade, stanovi, poslovne prostorije, garaže i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski objekti, odnosno njihovi delovi.

Poreski obveznik

Član 75.

1.         Obveznik poreza na prihode od nepokretnosti je fizičko lice koje izdavanjem u zakup ili podzakup nepokretnosti ostvari prihode po tom osnovu.

2.         Obveznikom u smislu stava 1. ovog člana ne smatra se obveznik iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalca, koji nepokretnosti izdaje u zakup ili podzakup u okviru obavljanja registrovane samostalne delatnosti.

3.         Obveznikom u smislu stava 1. ovog člana smatra se i fizičko lice koje ostvaruje prihod od iznajmljivanja stanova i soba za period duži od 30 dana, a koje saglasno zakonima kojima se uređuju ugostiteljstvo i turizam ne pruža ugostiteljske usluge.

Poreska osnovica

Član 76.

1.         Oporezivi prihod od nepokretnosti, uključujući i prihod od iznajmljivanja stanova i soba za period duži od 30 dana, čini bruto prihod iz člana 74. stav 2. ovog zakona, umanjen za normirane troškove u visini od 25%.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, u oporezivi prihod ne uračunava se prihod po osnovu pružanja usluga smeštaja za period do 30 dana koji ima poreski tretman saglasno članu 92. ovog zakona.

3.         Obvezniku poreza na prihode od nepokretnosti, na njegov zahtev, umesto normiranih troškova priznaće se stvarni troškovi koje je imao pri ostvarivanju i očuvanju prihoda, ako za to podnese dokaze.

4.         Oporezivi prihod od nepokretnosti koji ostvari obveznik zakupac koji nepokretnost izdaje u podzakup, čini razlika između zakupnine koju ostvaruje i zakupnine koju plaća zakupodavcu.

Poreska stopa

Član 77.

Stopa poreza na prihode od nepokretnosti iznosi 20%.

Glava šesta

POREZ NA KAPITALNE DOBITKE

Pojam kapitalnog dobitka i kapitalnog gubitka

Član 78.

1.         Kapitalni dobitak, odnosno gubitak u smislu ovog zakona predstavlja razliku između prodajne cene prava, udela i hartija od vrednosti i njihove nabavne cene, ostvarenu prenosom:

1)         stvarnih prava na nepokretnostima;

2)         autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine;

3)         udela u kapitalu pravnih lica, akcija i ostalih hartija od vrednosti;

4)         investicione jedinice, osim investicionih jedinica dobrovoljnih penzijskih fondova, otkupljene od strane otvorenog investicionog fonda, u skladu sa zakonom kojim se uređuju otvoreni investicioni fondovi, odnosno od strane otvorenog investicionog fonda koji je osnovan i posluje u skladu sa propisima države članice Evropske Unije odnosno države članice Evropskog Ekonomskog Prostora sa kojom postoji razmena informacija, i koji je po svojoj pravnoj prirodi i načinu poslovanja uporediv sa otvorenim investicionim fondom u smislu zakona kojim se uređuju otvoreni investicioni fondovi;

5)         investicione jedinice alternativnog investicionog fonda, u skladu sa zakonom kojim se uređuju alternativni investicioni fondovi, odnosno investicione jedinice alternativnog investicionog fonda koji je osnovan i posluje u skladu sa propisima države članice Evropske Unije odnosno države članice Evropskog Ekonomskog Prostora sa kojom postoji razmena informacija, i koji je po svojoj pravnoj prirodi i načinu poslovanja uporediv sa alternativnim investicionim fondom u smislu zakona kojim se uređuju alternativni investicioni fondovi;

6)         digitalne imovine.

2.         Pod prenosom iz stava 1. ovog člana smatra se prodaja ili drugi prenos uz novčanu ili nenovčanu naknadu.

3.         Drugim prenosom uz naknadu u smislu stava 2. ovog člana, smatra se i svaki unos nenovčanog uloga u pravno lice.

4.         Obveznik poreza na kapitalni dobitak je svako fizičko lice, uključujući i preduzetnika, koje je izvršilo prenos prava, udela i hartija od vrednosti iz stava 1. ovog člana.

Član 79.

1.         Kapitalnim dobitkom, odnosno gubitkom u smislu ovog zakona ne smatra se razlika nastala prenosom prava, udela ili hartija od vrednosti, kada:

1)         su stečeni nasleđem u prvom naslednom redu;

2)         se prenos vrši između bračnih drugova i krvnih srodnika u pravoj liniji;

3)         se prenos vrši između razvedenih bračnih drugova, a u neposrednoj je vezi sa razvodom braka;

4)         je obveznik izvršio prenos prava, udela ili hartija od vrednosti koje je pre prenosa imao u svom vlasništvu neprekidno najmanje deset godina;

5)         se vrši zamena akcija, odnosno udela, isključivo za akcije odnosno udele drugog privrednog društva, kako je određeno zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, odnosno, u statusnoj promeni vrši zamena akcija, odnosno udela koje obveznik ima u privrednom društvu prenosiocu, isključivo za akcije, odnosno udele u privrednom društvu sticaocu.

2.         Kada se vrši zamena akcija, odnosno udela, za akcije odnosno udele drugog privrednog društva, kako je određeno zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, odnosno, u statusnoj promeni vrši zamena akcija, odnosno udela koje obveznik ima u privrednom društvu prenosiocu, za akcije, odnosno udele u privrednom društvu sticaocu uz isplatu novčane naknade kada ukupan iznos tih plaćanja svim članovima društva prenosioca u slučaju statusne promene, odnosno, svim članovima društva čije se akcije odnosno udeli zamenjuju, kako je određeno zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, ne prelazi 10% ukupne nominalne vrednosti udela, odnosno akcija koje stiču članovi društva prenosioca, a ako te akcije nemaju nominalnu vrednost 10% ukupne računovodstvene vrednosti tih akcija, kapitalni dobitak se utvrđuje srazmerno učešću novčane naknade u ukupnoj vrednosti stečenih akcija odnosno udela, uvećanih za iznos primljene novčane naknade.

3.         Pravo na poresko izuzimanje kod prodaje prava, odnosno udela iz stava 1. tačka

4) ovog člana, u slučaju kada je tokom perioda vlasništva dolazilo do promene procenta prava, odnosno učešća u kapitalu, obveznik može da ostvari u odnosu na procentualni deo prava koji je neprekidno najmanje deset godina imao u vlasništvu, odnosno deo udela po osnovu koga je neprekidno najmanje deset godina imao pravo učešća u kapitalu, u procentu koji je jednak procentu koji je inicijalno stečen najmanje deset godina pre prodaje prava, odnosno udela.

4.         Izuzetno od stava 1. tačka 4) ovog člana, pravo na poresko izuzimanje ne ostvaruje se u slučaju kada član društva prenese udeo ili akcije, odnosno deo udela ili akcija koje ima u društvu, a po osnovu tog prenosa društvo stiče sopstvene udele, odnosno akcije u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva.

5.         Promena nominalne vrednosti prava, odnosno udela iz stava 1. tačka 4) ovog člana ne smatra se promenom procenta prava, odnosno učešća u kapitalu iz stava 3. ovog člana.

6.         U slučaju iz stava 1 tačka 5) i stava 2. ovog člana, period vlasništva iz stava 1. tačka 4) ovog člana računa se od vremena pribavljanja zamenjenih akcija odnosno udela.

Član 80.

Prenos računa iz postojećeg u drugi dobrovoljni penzijski fond, koji izvrši fond po nalogu i za račun člana dobrovoljnog penzijskog fonda, u skladu sa zakonom koji uređuje dobrovoljne penzijske fondove i penzijske planove, odnosno u skladu sa uporedivim propisima države članice Evropske Unije odnosno države članice Evropskog Ekonomskog Prostora sa kojom postoji razmena poreskih informacija, ne smatra se kapitalnim dobitkom.

Određivanje kapitalnog dobitka

Član 81.

1.         Za svrhu određivanja kapitalnog dobitka, u smislu ovog zakona, prodajnom cenom se smatra ugovorena cena, odnosno tržišna cena koju utvrđuje nadležni poreski organ ako oceni da je ugovorena cena niža od tržišne.

2.         Kao ugovorena, odnosno tržišna cena iz stava 1. ovog člana uzima se cena bez poreza na prenos apsolutnih prava.

3.         Kod prenosa prava putem razmene za drugo pravo, prodajnom cenom se smatra tržišna cena prava koje se daje u razmenu.

 

4.         Prodajnom cenom investicione jedinice smatra se otkupna cena investicione jedinice koja se sastoji od neto vrednosti imovine otvorenog društva po investicionoj jedinici na dan podnošenja zahteva člana fonda za otkup investicionih jedinica, uvećane za naknadu za kupovinu ukoliko je društvo za upravljanje naplaćuje.

5.         Prodajnom cenom akcija odnosno udela, za svrhu određivanja kapitalnog dobitka, u smislu člana 79. stav 2., smatra se vrednost primljenih akcija odnosno udela uvećanih za primljeni iznos novčane naknade.

Član 82.

1.         Za svrhu određivanja kapitalnog dobitka, u smislu ovog zakona, nabavnom cenom se smatra cena po kojoj je obveznik stekao pravo, udeo ili hartiju od vrednosti.

2.         Kod prenosa nepokretnosti koju je obveznik sam izgradio, nabavnu cenu iz stava 1. ovog člana čini iznos troškova izgradnje, a ako obveznik ne dokaže iznos troškova izgradnje, osnovica poreza na imovinu u godini nastanka obaveze po osnovu poreza na imovinu.

3.         Kod prenosa nepokretnosti u izgradnji, nabavnu cenu iz stava 1. ovog člana čini iznos troškova izgradnje koje je obveznik imao do dana prenosa i koje može da dokumentuje.

4.         Nabavna cena investicione jedinice sastoji se od neto vrednosti imovine fonda po investicionoj jedinici na dan uplate, uvećane za naknadu za kupovinu ukoliko je društvo za upravljanje naplaćuje.

5.         Kod hartija od vrednosti koje je obveznik stekao kupovinom, a kojima se trguje na regulisanom tržištu kapitala u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala (u daljem tekstu: hartije od vrednosti kojima se trguje na tržištu kapitala), nabavnom cenom iz stava 1. ovog člana smatra se cena koju obveznik dokumentuje kao stvarno plaćenu, odnosno, ako to ne učini, najniža zabeležena cena po kojoj se trgovalo u periodu od godinu dana od dana koji prethodi prodaji hartije od vrednosti.

6.         Ako u periodu iz stava 5. nije bilo trgovine tom hartijom od vrednosti, nabavnom cenom smatra se najniža zabeležena cena u prvoj prethodnoj godini u kojoj je bilo trgovanja.

7.         Kod hartija od vrednosti koje je obveznik stekao, a kojima se ne trguje na tržištu kapitala, nabavnom cenom iz stava 1. ovog člana smatra se cena koju obveznik dokumentuje kao stvarno plaćenu, odnosno, ako to ne učini, njena nominalna vrednost, a ako je reč o akcijama bez nominalne vrednosti, srazmerni deo neto imovine društva u momentu sticanja.

8.         Izuzetno od st. 5, 6. i 7. ovog člana, ukoliko je obveznik stekao hartije od vrednosti koje su bile predmet oporezivanja u skladu sa članom 17. ovog zakona, odnosno oslobođene od oporezivanja u smislu člana 25. stav 1. tačka 12) i stav 2. ovog zakona, nabavnu cenu čini zbir iznosa dokumentovane povlašćene cene po kojoj je obveznik stekao takve akcije i osnovice na koju je plaćen porez na zaradu u smislu člana 17. ovog zakona umanjene za pripadajuće obaveze iz zarade, odnosno kod samooporezivanja zbir iznosa dokumentovane povlašćene cene po kojoj je obveznik stekao takve akcije i osnovice na koju je plaćen porez na zaradu u smislu člana 17. ovog zakona.

9.         Izuzetno od stava 8. ovog člana, u slučaju prenosa uz naknadu akcija ili udela nerezidentnih privrednih društava, odnosno hartija od vrednosti čiji izdavalac nije poreski rezident Republike, ukoliko rezidentni obveznik u vreme sticanja tih akcija, udela, odnosno hartija od vrednosti, kao i najmanje šest meseci po njihovom sticanju nije bio rezident Republike, nabavnom cenom smatra se njihova tržišna vrednost na dan kada je postao poreski rezident Republike.

10.       Kod prenosa digitalne imovine nabavnom cenom smatra se cena koju obveznik dokumentuje kao stvarno plaćenu, a u slučaju prenosa digitalne imovine koju je obveznik stekao učestvovanjem u pružanju usluga računarskog potvrđivanja transakcija u informacionim sistemima koji se odnose na određenu digitalnu imovinu (tzv. rudarenje digitalne imovine), nabavnom cenom smatra se iznos troškova koje je obveznik imao u vezi sa sticanjem predmetne digitalne imovine i koje može da dokumentuje.

11.       Izuzetno od stava 10. ovog člana, u slučaju prenosa digitalne imovine koju je obveznik stekao učestvovanjem u pružanju usluga računarskog potvrđivanja transakcija u informacionim sistemima koji se odnose na određenu digitalnu imovinu (tzv. rudarenje digitalne imovine), koja je bila predmet oporezivanja u skladu sa članom 94. stav 1. tačka 16) ovog zakona, nabavnom cenom smatra se osnovica na koju je plaćen porez na drugi prihod u smislu člana 94. ovog zakona.

12.       Izuzetno od stava 10. ovog člana, u slučaju prenosa digitalne imovine koju je obveznik stekao od poslodavca ili od povezanog lica sa poslodavcem bez naknade ili po povlašćenoj ceni, a koje primanje je bilo predmet oporezivanja u skladu sa članom

17. ovog zakona, nabavnu cenu čini zbir iznosa dokumentovane cene po kojoj je obveznik stekao digitalnu imovinu i osnovice na koju je plaćen porez na zarade u smislu člana 17. ovog zakona.

13.       Nabavna cena akcija, odnosno udela stečenih u statusnoj promeni odnosno zameni akcija ili udela shodno članu 79. stav 1. tačka 5) ovog zakona, je jednaka nabavnoj ceni akcija, odnosno udela u privrednom društvu prenosiocu, koje su zamenjene za stečene akcije, odnosno udele u privrednom društvu sticaocu.

14.       Nabavna cena akcija, odnosno udela stečenih u statusnoj promeni odnosno zameni akcija ili udela shodno članu 79. stav 2. ovog zakona, je jednaka zbiru nabavne cene akcija, odnosno udela u privrednom društvu prenosiocu, koje su zamenjene za stečene akcije, odnosno udele u privrednom društvu sticaocu, uvećane za iznos utvrđenog kapitalnog dobitka na koji je plaćen porez.

15.       Uvećanje nabavne cene iz stava 14. ovog člana za iznos utvrđenog kapitalnog dobitka na koji je plaćen porez deli se na stečene akcije, odnosno udele srazmerno njihovoj nominalnoj vrednosti, odnosno računovodstvenoj vrednosti u slučaju akcija ili udela koji nemaju nominalnu vrednost.

16.       Nabavna cena iz stava 1. ovog člana uvećava se godišnjim indeksom potrošačkih cena od dana sticanja do dana prenosa, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

17.       Izuzetno od stava 16. ovog člana kod prenosa nepokretnosti koju je obveznik sam izgradio, nabavna cena revalorizuje se za svaku godinu počevši od 1. januara godine koja sledi godini u kojoj je izvršeno ulaganje do dana prenosa.

18.       Za hartije od vrednosti kojima se trguje na tržištu kapitala čija je nabavna cena utvrđena kao najniža zabeležena cena iz stava 5, odnosno stava 6. ovog člana, nabavna cena revalorizuje se od narednog dana od dana kad je zabeležena najniža cena po kojoj se trgovalo do dana prenosa.

Član 83.

1.         Ako je pravo, udeo ili hartiju od vrednosti obveznik stekao poklonom ili nasleđem, nabavnom cenom iz člana 82. stav 1. ovog zakona smatra se cena po kojoj je poklonodavac, odnosno ostavilac stekao to pravo, udeo ili hartiju od vrednosti, a ako ne može da se utvrdi ta cena onda njihova tržišna vrednost u momentu sticanja tog prava, udela ili hartije od vrednosti od strane poklonodavca, odnosno ostavioca, utvrđena od strane nadležnog poreskog organa.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako je obveznik pravo, udeo ili hartiju od vrednosti stekao od poklonodavca, odnosno ostavioca koji je to pravo, udeo ili hartiju od vrednosti stekao pre 24. januara 1994. godine, nabavnu cenu utvrdiće nadležni poreski organ prema tržišnoj vrednosti tog prava, udela ili hartije od vrednosti na dan 24. januara 1994. godine.

3.         Ako je pravo, udeo ili hartiju od vrednosti obveznik stekao ugovorom o doživotnom izdržavanju, nabavnom cenom iz člana 82. stav 1. ovog zakona smatra se tržišna cena prava, udela ili hartije od vrednosti koja je uzeta ili mogla biti uzeta kao osnovica poreza na prenos apsolutnih prava u momentu njihovog sticanja od strane obveznika.

4.         Nabavna cena prava, udela ili hartije od vrednosti koje je obveznik stekao saglasno st. 1. do 3. ovog člana, uvećava se u skladu sa članom 82. st. 16. do 18. ovog zakona.

5.         Nabavna cena hartija od vrednosti koje zaposleni dobije bez naknade od poslodavca ili od s poslodavcem povezanog lica u smislu člana 25. stav 1. tačka 12) i stav 2. ovog zakona, je nula dinara, osim u slučaju iz člana 82. stav 8. ovog zakona.

Poreska osnovica

Član 84.

Oporezivi prihod na koji se plaća porez na kapitalni dobitak čini kapitalni dobitak utvrđen na način iz čl. 78. do 83. ovog zakona.

Poreska stopa

Član 85.

Stopa poreza na kapitalni dobitak iznosi 15%.

Prebijanje kapitalnih dobitaka i kapitalnih gubitaka

Član 86.

1.         Kapitalni gubitak ostvaren prodajom jednog prava, udela ili hartije od vrednosti, može se prebiti sa kapitalnim dobitkom ostvarenim prodajom drugog prava, udela ili hartije od vrednosti.

2.         Prebijanje kapitalnog gubitka sa kapitalnim dobitkom iz stava 1. ovog člana može se izvršiti u slučaju kada obveznik prvo ostvari kapitalni gubitak, a kasnije ostvari kapitalni dobitak.

3.         Ako se i posle prebijanja iz stava 1. ovog člana iskaže kapitalni gubitak, dopušteno je njegovo prebijanje u narednih pet godina u koje se uračunava i godina u kojoj je ostvaren prvobitni kapitalni gubitak u vezi sa kojim se vrši prebijanje sa kapitalnim dobitkom, na račun budućih kapitalnih dobitaka.

Glava sedma

POREZ NA OSTALE PRIHODE

Predmet oporezivanja

Član 87.

Ostalim prihodima smatraju se: prihodi koje obveznik ostvari davanjem u zakup opreme, transportnih sredstava i drugih pokretnih stvari, dobici od igara na sreću, prihodi od osiguranja lica, prihodi sportista i sportskih stručnjaka, prihodi po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga u skladu sa zakonima kojima se uređuju turizam i ugostiteljstvo, prihodi pomoraca i drugi prihodi, osim onih koji su posebno izuzeti ovim zakonom.

Prihodi od davanja u zakup pokretnih stvari

Član 88.

1.         Obveznik poreza na prihode od davanja u zakup opreme, transportnih sredstava i drugih pokretnih stvari je fizičko lice koje te stvari daje u zakup.

2.         Bruto prihodi od davanja u zakup opreme, transportnih sredstava i drugih pokretnih stvari obuhvataju ostvarenu zakupninu i vrednost svih realizovanih obaveza i usluga na koje se obavezao zakupac.

3.         Oporezivi prihod od izdavanja u zakup pokretnih stvari utvrđuje se odbijanjem normiranih troškova od bruto prihoda u visini od 20%.

4.         Obvezniku koji to zahteva i dokumentuje, poreski organ će umesto normiranih troškova priznati troškove koje je imao u vezi sa stvarima koje je dao u zakup.

Dobici od igara na sreću

Član 89.

1.         Obveznik poreza na dobitke od igara na sreću je fizičko lice koje ostvari dobitak od igara koje se smatraju igrama na sreću u smislu zakona kojim se uređuju igre na sreću, odnosno, od igara koje po svojim bitnim obeležjima odgovaraju igrama na sreću u smislu zakona kojim se uređuju igre na sreću, nezavisno od mesta organizovanja.

2.         Oporezivi prihod za dobitke od igara na sreću predstavlja svaki pojedinačni dobitak od igara na sreću, osim onih koji su oslobođeni ovim zakonom.

3.         Ako se dobitak sastoji od stvari i prava, oporezivi prihod iz stava 2. ovog člana predstavlja tržišna vrednost stvari ili prava u momentu kada je dobitak ostvaren.

4.         Porez na dobitke od igara na sreću ne plaća se na:

1)         pojedinačno ostvaren dobitak iz st. 2. i 3. ovog člana, do iznosa od 147.757 dinara;

2)         ostvaren dobitak od posebnih igara na sreću uključujući i posebne igre na sreću kada se priređuju preko sredstava elektronske komunikacije, u smislu zakona kojim se uređuju igre na sreću, odnosno, od igara koje po svojim bitnim obeležjima odgovaraju posebnim igrama na sreću uključujući i posebne igre na sreću kada se priređuju preko sredstava elektronske komunikacije u smislu zakona kojim se uređuju igre na sreću, nezavisno od mesta organizovanja.

Prihodi od osiguranja lica

Član 90.

1.         Obveznik poreza na prihode od osiguranja lica je fizičko lice koje ostvari naknadu iz osiguranja lica.

2.         Oporezivi prihod od osiguranja lica predstavlja vrednost isplaćene naknade iz osiguranja lica umanjenu za iznos novčanih sredstava uplaćenih po osnovu premija osiguranja, ako nije izuzeta od oporezivanja u skladu sa članom 9. stav 1. tačka 7) ovog zakona.

3.         Izuzetno od stava 2. ovog člana, oporezivi prihod od osiguranja lica, u slučaju kad se povučena akumulirana sredstva po osnovu udela člana u neto imovini dobrovoljnog penzijskog fonda, po nalogu i za račun člana fonda, ulože u kupovinu anuiteta u društvu za osiguranje saglasno zakonu koji uređuje dobrovoljne penzijske fondove i penzijske planove, odnosno saglasno uporedivim propisima druge države sa kojom postoji razmena poreskih informacija, predstavlja vrednost isplaćene naknade iz osiguranja lica umanjenu za iznos povučenih akumuliranih sredstava uloženih u kupovinu anuiteta.

Prihodi sportista i sportskih stručnjaka

Član 91.

1.         Prihodi sportista i sportskih stručnjaka obuhvataju primanja koja ostvare profesionalni sportisti, sportisti amateri, sportski stručnjaci i stručnjaci u sportu, od sportske organizacije, odnosno organizacije za obavljanje sportske delatnosti, sportskih društava i saveza, koja nemaju karakter zarade u smislu propisa kojima se uređuje sport.

2.         Prihodima iz stava 1. ovog člana smatraju se primanja po osnovu:

1)         naknade na ime zaključenja ugovora (transfer i dr.);

2)         naknade za korišćenje lika sportiste;

3)         novčane pomoći vrhunskim sportistima sa posebnim zaslugama;

4)         stipendije vrhunskim sportistima za sportsko usavršavanje;

5)         novčane i druge nagrade;

6)         nacionalnog priznanja i nagrade za poseban doprinos razvoju i afirmaciji sporta;

7)         naknade i nagrade za rad sportskim stručnjacima, odnosno stručnjacima u sportu (treneri, sudije, delegati i dr.);

8)         drugih vrsta primanja osim primanja iz tač. 1) do 7) ovog stava.

3.         Oporezivi prihod za primanja iz st. 1. i 2. ovog člana čini bruto prihod umanjen za normirane troškove u visini od 50%.

Prihodi po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga

Član 92.

1.         Prihodima od ugostiteljskih usluga smatraju se prihodi koje fizičko lice saglasno zakonima kojima se uređuju ugostiteljstvo i turizam ostvari od pružanja ugostiteljskih usluga u ugostiteljskom objektu domaće radinosti i objektu seoskog turističkog domaćinstva.

2.         Prihodima iz stava 1. ovog člana smatraju se prihodi koje fizičko lice saglasno zakonima kojima se uređuju ugostiteljstvo i turizam ostvari od usluga smeštaja u ugostiteljskom objektu domaće radinosti i objektu seoskog turističkog domaćinstva u periodu do 30 dana.

3.         Ugostiteljskim objektom domaće radinosti i objektom seoskog turističkog domaćinstva u smislu st. 1. i 2. ovog člana smatra se ugostiteljski objekat domaće radinosti (kuća, apartman i soba) i objekat seoskog turističkog domaćinstva, u smislu zakona kojima se uređuju ugostiteljstvo i turizam.

4.         Obveznik poreza je fizičko lice koje ostvaruje prihode iz st. 1. i 2. ovog člana.

5.         Oporezivi prihod za kalendarsku godinu čini iznos 5% prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, pomnožen brojem pojedinačnih ležajeva, odnosno kamp parcela i odgovarajućim koeficijentom prema kategoriji turističkog mesta saglasno zakonima kojima se uređuju ugostiteljstvo i turizam.

6.         Ministar nadležan za poslove finansija i ministar nadležan za poslove turizma sporazumno uređuju bliže uslove, kriterijume i elemente za oporezivanje prihoda iz stava 5. ovog člana.

Prihodi pomoraca

Član 93.

1.         Prihodima pomoraca, u smislu ovog zakona, smatraju se prihodi koje, od stranog nalogodavca, ostvari fizičko lice po osnovu obavljanja poslova na brodovima i drugim plovilima koji viju zastavu strane države.

2.         Obveznik poreza je fizičko lice koje ostvaruje prihode iz stava 1. ovog člana, radeći kao član posade ili obavljajući druge poslove kao pomoćno osoblje na brodovima i drugim plovilima koji viju zastavu strane države.

3.         Broj dana provedenih na brodovima i drugim plovilima iz st. 1. i 2. ovog člana, kao i vrsta poslova koje je obveznik obavljao, dokazuju se na osnovu podataka iz pomorske knjižice, koju overava nadležni organ ili drugih dokumenata koje izdaje nadležni organ za poslove saobraćaja, u skladu sa propisima kojim se uređuje pomorska plovidba.

4.         Visina prihoda fizičkih lica iz stava 2. ovog člana, po vrsti poslova koje obavljaju utvrđuje se na dnevnom nivou, podzakonskim aktom koji donosi ministar nadležan za poslove saobraćaja, imajući u vidu prihvaćene međunarodne standarde.

5.         Oporezivi prihod obveznika iz stava 2. ovog člana za kalendarsku godinu predstavlja zbir prihoda na dnevnom nivou utvrđenih u skladu sa stavom 4. ovog člana, prema broju dana provedenih na brodovima i drugim plovilima iz st. 1. i 2. ovog člana u toj kalendarskoj godini.

6.         Obveznici iz stava 2. ovog člana koji obavljaju poslove na brodovima i drugim plovilima iz st. 1. i 2. ovog člana, duže od 174 dana u kalendarskoj godini za koju se utvrđuje i plaća porez, oslobođeni su od plaćanja poreza na prihode iz ovog člana.

Drugi prihodi

Član 94.

1.         Ostalim prihodima, u smislu ovog zakona, smatraju se i drugi prihodi koji po svojoj prirodi čine dohodak fizičkog lica, a naročito:

1)         prihodi po osnovu ugovora o delu;

2)         prihodi po osnovu ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova zaključenih preko omladinske ili studentske zadruge sa licem do navršenih 26 godina života ako je na školovanju u ustanovama srednjeg, višeg ili visokog obrazovanja;

3)         prihodi po osnovu dopunskog rada;

4)         prihodi po osnovu trgovinskog zastupanja;

5)         primanja članova organa uprave pravnog lica;

6)         naknada poslanicima i odbornicima;

7)         naknada u vezi sa izvršavanjem poslova odbrane, civilne zaštite i zaštite od elementarnih nepogoda;

8)         primanja stečajnih upravnika, sudskih veštaka, sudija porotnika i sudskih tumača;

9)         prihodi po osnovu prikupljanja i prodaje sekundarnih sirovina;

10)       prihodi po osnovu prodaje dobara ostvarenih obavljanjem privremenih ili povremenih poslova, ako nisu oporezovani po drugom osnovu u smislu ovog zakona;

11)       nagrade i druga slična davanja fizičkim licima koja nisu zaposlena kod isplatioca, a koja proizlaze iz rada ili druge vrste doprinosa delatnosti isplatioca, u iznosu preko 19.209 dinara godišnje, ostvarena od jednog isplatioca;

12)       primanja iz člana 9. ovog zakona iznad propisanih neoporezivih iznosa;

13)       naknade troškova i drugih rashoda licima koja nisu zaposlena kod isplatioca, osim prihoda iz tačke 11) ovog stava;

14)       primanja koja, saglasno zakonu kojim se uređuje rad, ostvari zaposleni po osnovu učešća u dobiti ostvarenoj u poslovnoj godini;

15)       prihodi od prodaje poljoprivrednih i šumskih proizvoda i usluga, uključujući i prihod po osnovu prikupljanja i prodaje šumskih plodova i lekovitog bilja, kao i uzgajanja i prodaje pečuraka, pčelinjeg roja (pčela) i puževa;

16)       svi drugi prihodi koji nisu oporezovani po drugom osnovu ili nisu izuzeti od oporezivanja ili oslobođeni plaćanja poreza po ovom zakonu;

17)       naknada isplaćena preduzetniku ili preduzetniku paušalcu koji obavlja aktivnosti uz naknadu za istog nalogodavca ili za lice koje se u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica smatra povezanim licem s nalogodavcem (u daljem tekstu: povezano lice s nalogodavcem), i koji dodatno ispunjava najmanje pet od navedenih devet kriterijuma, ili je prema okolnostima slučaja prilikom otpočinjanja poslovne saradnje moglo da se zaključi da će ispuniti najmanje pet od devet navedenih kriterijuma koji su naknadno i ispunjeni:

(1)        nalogodavac ili povezano lice s nalogodavcem određuje radno vreme preduzetniku ili preduzetniku paušalcu ili su odmor i odsustva preduzetnika ili preduzetnika paušalca zavisni od odluke nalogodavca ili povezanog lica s nalogodavcem i naknada preduzetniku ili preduzetniku paušalcu se ne umanjuje srazmerno vremenu provedenom na odmoru;

(2)        preduzetnik ili preduzetnik paušalac uobičajeno koristi prostorije koje obezbedi ili obavlja poslove u mestu koje odredi nalogodavac ili povezano lice s nalogodavcem za potrebe obavljanja poslova koji su mu povereni;

(3)        nalogodavac ili povezano lice s nalogodavcem vrši ili organizuje stručno osposobljavanje ili usavršavanje preduzetnika ili preduzetnika paušalca;

(4)        nalogodavac je angažovao preduzetnika ili preduzetnika paušalca nakon oglašavanja u sredstvima informisanja potrebe za angažovanjem fizičkih lica ili angažujući treće lice koje se uobičajeno bavi pronalaženjem lica podobnih za radno angažovanje, a čija je usluga rezultirala angažovanjem tog preduzetnika ili preduzetnika paušalca;

(5)        nalogodavac ili povezano lice s nalogodavcem obezbeđuje sopstveni osnovni alat, opremu ili druga osnovna materijalna ili nematerijalna sredstva potrebna za redovan rad preduzetnika ili preduzetnika paušalca ili finansira njihovu nabavku, osim specijalizovanih alata, opreme ili drugih specijalizovanih materijalnih ili nematerijalnih sredstava koji mogu biti neophodni u cilju izvršavanja specifičnog posla ili naloga, ili nalogodavac ili povezano lice s nalogodavcem uobičajeno rukovodi procesom rada preduzetnika ili preduzetnika paušalca, osim takvog rukovođenja koje podrazumeva davanje osnovnog naloga u vezi sa naručenim poslom i razumnu kontrolu rezultata rada ili nadzor nalogodavca, kao dobrog privrednika, nad obavljanjem posla koji je naručio;

(6)        najmanje 70% od ukupno ostvarenih prihoda preduzetnika ili preduzetnika paušalca u periodu od 12 meseci koji počinje ili se završava u odnosnoj poreskoj godini je ostvareno od jednog nalogodavca ili od povezanog lica s nalogodavcem;

(7)        preduzetnik ili preduzetnik paušalac obavlja poslove iz delatnosti nalogodavca ili povezanog lica s nalogodavcem, a za tako obavljene poslove njegov ugovor o angažovanju ne sadrži klauzulu po kojoj preduzetnik ili preduzetnik paušalac snosi uobičajeni poslovni rizik za posao isporučen klijentu nalogodavca ili povezanog lica s nalogodavcem, ukoliko takav klijent postoji;

(8)        ugovor o angažovanju preduzetnika ili preduzetnika paušalca sadrži delimičnu ili potpunu zabranu preduzetniku ili preduzetniku paušalcu da pruža usluge po osnovu ugovora sa drugim nalogodavcima, izuzev delimične zabrane koja obuhvata pružanje usluga ograničenom broju direktnih konkurenata nalogodavcu;

(9)        preduzetnik ili preduzetnik paušalac obavlja aktivnosti uz naknadu za istog nalogodavca ili za povezano lice s nalogodavcem, neprekidno ili sa prekidima 130 ili više radnih dana u periodu od 12 meseci koji počinje ili se završava u odnosnoj poreskoj godini, pri čemu se obavljanjem aktivnosti u jednom radnom danu smatra obavljanje aktivnosti u bilo kom periodu tokom tog radnog dana između 00 i 24 časa;

18)       prihodi po osnovu ugovorene naknade za izvršeni rad na koje se porez plaća samooporezivanjem.

2.         Obveznik poreza na druge prihode je fizičko lice koje ostvari prihode iz stava 1. ovog člana.

3.         Oporezivi prihod za prihode iz stava 1. ovog člana čini bruto prihod umanjen za normirane troškove u visini od 20%.

4.         Izuzetno od stava 3. ovog člana, oporezivi prihod iz stava 1. tačka 15) ovog člana, koji fizičko lice ostvari od prodaje poljoprivrednih i šumskih proizvoda i usluga, uključujući i prihod po osnovu prikupljanja i prodaje šumskih plodova i lekovitog bilja, kao i uzgajanja i prodaje pečuraka, pčelinjeg roja (pčela) i puževa, čini bruto prihod umanjen za normirane troškove u visini od 90%.

5.         Izuzetno od stava 3. ovog člana, oporezivi prihod iz:

1)         stava 1. tačka 17) ovog člana, koji ostvari preduzetnik ili preduzetnik paušalac, čini bruto prihod obveznika poreza;

2)         stava 1. tačka 18) ovog člana, koji fizičko lice ostvari po osnovu ugovorene naknade za izvršeni rad, na koji se porez plaća samooporezivanjem, može da čini bruto prihod ostvaren u kvartalu umanjen za normirane troškove u dinarskom iznosu:

(1)        iz člana 15 stav 1. ovog zakona, ili

(2)        iz člana 15 stav 2. ovog zakona uvećane za 34% bruto prihoda ostvarenog u kvartalu.

6.         Izuzetno od stava 1. tačka 13) ovog člana, porez na druge prihode ne plaća se na dokumentovane naknade troškova po osnovu službenih putovanja u svrhu obavljanja poslova za domaćeg isplatioca, odnosno za lice koje upućuje na put, najviše do iznosa tih troškova koji su izuzeti od plaćanja poreza na zarade za zaposlene po članu 25. stav

1. tač. 2) do 5) ovog zakona, ako se isplata vrši fizičkim licima, odnosno za fizička lica koja nisu zaposlena kod isplatioca, i to:

1)         upućenim, odnosno pozvanim od strane državnog organa ili organizacije, sa pravom naknade troškova, nezavisno od toga iz kojih sredstava se vrši isplata;

2)         članovima predstavničkih i izvršnih tela Republike, teritorijalne autonomije i lokalne samouprave, u vezi sa vršenjem funkcije;

3)         upućenim na rad u Republiku, po nalogu inostranog poslodavca, a u vezi sa delatnošću domaćeg isplatioca;

4)         upućenim kod isplatioca po nalogu poslodavca, a u vezi sa delatnošću poslodavca;

5)         ako ta lica dobrovoljno, odnosno po pozivu sarađuju u humanitarne, zdravstvene, vaspitno-obrazovne, kulturne, sportske, naučno-istraživačke, verske i druge svrhe, uključujući i za potrebe predstavljanja u ime državnih organa ili organizacija, odnosno sarađuju u sindikalnim organizacijama, privrednim komorama, političkim strankama, savezima i udruženjima, nevladinim i u drugim nedobitnim organizacijama, pri čemu ne ostvaruju bilo koju drugu naknadu po osnovu te saradnje;

6)         licima koja su članovi organa uprave pravnih lica u vezi sa delatnošću tih lica koja ih upućuju na put.

7.         Pod naknadom po osnovu saradnje u smislu tačke 5) stav 6. ovog člana ne podrazumeva se naknada za kotizaciju za prisustvovanje događaju kojim se realizuje saradnja.

8.         Izuzetno od stava 1. ovog člana porez na druge prihode ne plaća se po osnovu radnog angažovanja službenika i drugih zaposlenih organa Evropske Unije ukoliko takav dohodak podleže porezu u korist takvih organa Evropske Unije.

9.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, porez na druge prihode ne plaća se na primanje fizičkog lica - klijenta banke (u daljem tekstu: dužnik) kada banka otpiše potraživanje prema dužniku pod uslovima pod kojima se na teret rashoda banke priznaje otpis vrednosti pojedinačnih potraživanja po osnovu kredita saglasno odredbama zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

10.       Porez na druge prihode ne plaća se ni u slučaju otpisa preostalog dela potraživanja banke od dužnika, koji nije naplaćen iz sredstava ostvarenih prodajom nepokretnosti koja se sprovodi u skladu sa zakonom.

11.       Porez na druge prihode ne plaća se ni u slučaju otpisa dela potraživanja koji banka ima prema dužniku po osnovu kredita kada, saglasno međusobnom vansudskom poravnanju, dužnik isplati deo potraživanja koji banka ima prema njemu a preostali deo tog potraživanja banka otpiše.

12.       Na druge prihode koje ostvari član učeničke zadruge, član omladinske ili studentske zadruge do navršenih 26 godina života ako je na školovanju u institucijama za srednje, više i visoko obrazovanje, kao i fizičko lice po osnovu prikupljanja i prodaje sekundarnih sirovina, obračunati porez umanjuje se za 40%.

13.       Oporezivi prihod iz stava 1. tačka 11) ovog člana koji fizičko lice ostvari po osnovu nagrade i drugih davanja fizičkim licima, čini razlika između ostvarenog prihoda i neoporezivog iznosa kod samooporezivanja, odnosno razlika između ostvarenog primanja i neoporezivog iznosa, uvećana za pripadajuće obaveze koje se plaćaju na teret primaoca prihoda.

14.       Oporezivi prihod iz stava 1. tačka 12) ovog člana koji fizičko lice ostvari po osnovu primanja iz člana 9. ovog zakona iznad propisanih neoporezivih iznosa, čini razlika između ostvarenog primanja i neoporezivog iznosa kod samooporezivanja, odnosno, razlika između ostvarenog primanja i neoporezivog iznosa, uvećana za pripadajuće obaveze koje se plaćaju na teret primaoca prihoda.

15.       Izuzetno od stava 1. tačka 15) ovog člana, ne oporezuju se prihodi od prodaje poljoprivrednih i šumskih proizvoda i usluga, uključujući i prihod po osnovu prikupljanja i prodaje šumskih plodova i lekovitog bilja, kao i uzgajanja i prodaje pečuraka, pčelinjeg roja (pčela) i puževa, koje ostvare fizička lica:

1)         nosioci poljoprivrednog gazdinstva;

2)         koja doprinose za obavezno socijalno osiguranje plaćaju po rešenju kao osiguranici po osnovu poljoprivredne delatnosti, u skladu sa zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje;

3)         korisnici poljoprivredne penzije.

16.       Nalogodavcem u smislu stava 1. tačka 17) ovog člana smatra se domaće, odnosno strano pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac koje je direktno ili indirektno angažovalo preduzetnika ili preduzetnika paušalca za obavljanje poslova.

17.       Nalogodavcem u smislu stava 1. tačka 17) ovog člana ne smatra se domaće ili strano pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac koje je direktni isplatilac naknade preduzetniku ili preduzetniku paušalcu, a koje takvu naknadu isplaćuje u vezi sa izvršavanjem poslova zastupanja ili posredovanja za račun drugog lica i za takav posao ne naplaćuje od tog drugog lica ili od preduzetnika ili preduzetnika paušalca ništa osim uobičajene zastupničke ili posredničke provizije.

18.       U slučaju iz stava 17. ovog člana, nalogodavcem i isplatiocem naknade smatra se lice za čiji račun se vrši isplata naknade preduzetniku ili preduzetniku paušalcu.

19.       Izuzetno od odredaba stava 1. tačka 17) ovog člana, naknada koju ostvari preduzetnik ili preduzetnik paušalac koji prema zakonu koji uređuje relevantnu delatnost koju on obavlja ne može da bude u radnom odnosu kod nalogodavca, ne smatra se drugim prihodom u smislu ovog člana.

Poreska stopa

Član 95.

1.         Stopa poreza na ostale prihode iznosi 20%.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, stopa poreza na prihode:

1)         od osiguranja lica iz člana 90. ovog zakona iznosi 15%;

2)         pomoraca iz člana 93. ovog zakona i od ugovorene naknade za izvršeni rad na koje se porez plaća samooporezivanjem a za koje se normirani troškovi priznaju u skladu sa članom 94. stav 5. tačka 2) podtačka (2) ovog zakona, iznosi 10%.

Deo treći

GODIŠNjI POREZ NA DOHODAK GRAĐANA

Dohodak za oporezivanje

Član 96.

1.         Godišnjim porezom na dohodak građana oporezuje se dohodak fizičkih lica koja su u kalendarskoj godini ostvarila dohodak veći od trostrukog iznosa prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, i to:

1)         rezidenata - dohodak ostvaren na teritoriji Republike i u drugoj državi;

2)         nerezidenata - dohodak ostvaren na teritoriji Republike.

2.         Dohotkom iz stava 1. ovog člana smatra se godišnji zbir:

1)         zarada iz čl. 21 do 23 ovog zakona;

2)         oporezivog prihoda od samostalne delatnosti iz člana 34. stav 2. i člana 46. ovog zakona;

3)         oporezivog prihoda od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine iz čl. 62. i 68. ovog zakona;

4)         oporezivog prihoda od nepokretnosti iz člana 76. ovog zakona;

5)         oporezivog prihoda od davanja u zakup pokretnih stvari iz člana 88. st. 3. i 4. ovog zakona;

6)         oporezivog prihoda sportista i sportskih stručnjaka iz člana 91. ovog zakona;

7)         oporezivog prihoda od pružanja ugostiteljskih usluga iz člana 92. ovog zakona;

8)         oporezivog prihoda pomoraca na koji se plaća porez iz člana 93. ovog zakona;

9)         oporezivih drugih prihoda iz člana 94. ovog zakona;

10)       prihoda po osnovima iz tač. 1) do 6) i tač. 8) i 9) ovog stava, ostvarenih i oporezovanih u drugoj državi za obveznike iz stava 1. tačka 1) ovog člana.

3.         Zarade iz stava 2. tačka 1) ovog člana i oporezivi prihodi iz tačke 2) tog stava u vezi sa članom 46. ovog zakona i tač. 3), 6), 8) i 9) tog stava umanjuju se za porez i doprinose za obavezno socijalno osiguranje plaćene na te prihode u Republici na teret lica koje je ostvarilo zaradu, odnosno oporezive prihode, a oporezivi prihodi iz tačke

2) tog stava u vezi sa članom 34. stav 2. ovog zakona i tač. 4), 5) i 7) tog stava umanjuju se za porez plaćen na te prihode u Republici. Za preduzetnike koji su se opredelili za ličnu zaradu, zarada se umanjuje za porez i doprinose za obavezno socijalno osiguranje plaćene na te prihode u Republici na teret preduzetnika koji se opredelio za zaradu, a oporezivi prihod iz člana 34. stav 2. ovog zakona koji ostvari od samostalne delatnosti umanjuje se za porez plaćen na te prihode u Republici.

4.         Obveznicima koji poslednjeg dana kalendarske godine za koju se utvrđuje godišnji porez na dohodak građana imaju manje od navršenih 40 godina života, godišnji zbir zarada i oporezivih prihoda iz stava 2. tač. 1) do 3) i tačke 8) ovog člana, prethodno umanjenih u skladu sa odredbom stava 3. ovog člana, dodatno se umanjuje za iznos tri prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

5.         Umanjenje iz stava 4. ovog člana ne može biti veće od iznosa godišnjeg zbira zarada i oporezivih prihoda iz stava 2. tač. 1) do 3) i tačke 8) ovog člana, prethodno umanjenih u skladu sa odredbom stava 3. ovog člana.

6.         Dohodak iz stava 2. ovog člana uvećava se za iznos koji se, u kalendarskoj godini za koju se utvrđuje godišnji porez, obvezniku isplati po osnovu povraćaja doprinosa za obavezno socijalno osiguranje u skladu sa zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje.

7.         Prihodi iz stava 2. tačka 10) ovog člana umanjuju se za porez plaćen u drugoj državi.

8.         Dohodak za oporezivanje čini razlika između dohotka utvrđenog u skladu sa st. 2. do 7. ovog člana i neoporezivog iznosa iz stava 1. ovog člana.

Poreska osnovica

Član 97.

1.         Osnovica godišnjeg poreza na dohodak građana je oporezivi dohodak, koji čini razlika između dohotka za oporezivanje iz člana 96. stav 8. ovog zakona i ličnih odbitaka koji iznose:

1)         za poreskog obveznika - 40% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike;

2)         za izdržavanog člana porodice - 15% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, po članu.

2.         Ukupan iznos ličnih odbitaka iz stava 1. ovog člana ne može biti veći od 50% dohotka za oporezivanje.

3.         Ako su dva ili više članova porodice obveznici godišnjeg poreza na dohodak građana, odbitak za izdržavane članove porodice može ostvariti samo jedan obveznik.

Poreske stope

Član 98.

Godišnji porez na dohodak građana plaća se na osnovicu iz člana 97. ovog zakona, po sledećim stopama:

-           na iznos do šestostruke prosečne godišnje zarade - 10%;

-           na iznos preko šestostruke prosečne godišnje zarade - 10% na iznos do šestostruke prosečne godišnje zarade + 15% na iznos preko šestostruke prosečne godišnje zarade.

Deo četvrti

PODNOŠENjE PORESKE PRIJAVE, UTVRĐIVANjE I NAPLATA POREZA

Glava prva

PODNOŠENjE PORESKE PRIJAVE

Opšti javni poziv

Član 99.

1.         Građanin koji ostvaruje dohodak u smislu ovog zakona dužan je da podnese poresku prijavu, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

2.         Nadležni poreski organ najkasnije do 31. decembra svake godine, opštim javnim pozivom poziva građane na podnošenje poreskih prijava.

Prijava za godišnji porez na dohodak građana

Član 100.

1.         Obveznik godišnjeg poreza na dohodak građana dužan je da za ostvareni dohodak u godini za koju se vrši utvrđivanje poreza podnese poresku prijavu sa tačnim podacima nadležnom poreskom organu po isteku te godine, a najkasnije do 15. maja naredne godine.

2.         Na osnovu podataka iz službenih evidencija poreski organ unosi podatke u poresku prijavu iz stava 1. ovog člana i postavlja je na portal Poreske uprave najkasnije do 1. aprila godine koja sledi godini za koju se utvrđuje godišnji porez na dohodak građana.

3.         Poreski obveznik je u obavezi da izvrši izmenu, odnosno dopunu poreske prijave iz stava 2. ovog člana, u delu u kome nisu iskazani tačni i odgovarajući podaci i nakon toga podnese poresku prijavu u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave.

4.         Ukoliko poreski obveznik u roku iz stava 1. ovog člana ne podnese poresku prijavu, Poreska uprava podnosi poresku prijavu za to lice.

Prijava za porez na prihode od samostalne delatnosti i poreski bilans

Član 101.

1. Obveznik iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalca, koji vodi poslovne knjige u skladu sa članom 48. st. 2. i 3. ovog zakona dužan je da poresku prijavu i poreski bilans podnese nadležnom poreskom organu najkasnije do 15. aprila godine koja sledi godinu za koju se utvrđuje porez.

2. Preduzetnik koji porez plaća na paušalni prihod, kome se u godini koja prethodi godini za koju se vrši utvrđivanje poreza značajnije izmeni obim poslovanja, odnosno prometa i drugi uslovi od uticaja na ostvarivanje prava na paušalno oporezivanje i visinu poreske obaveze, dužan je da podnese poresku prijavu najkasnije do 31. januara godine za koju se utvrđuje porez.

Član 102.

1.         Obveznik iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalca, koji u toku godine započne obavljanje samostalne delatnosti, dužan je da podnese poresku prijavu u kojoj će dati procenu prihoda i rashoda do kraja prve poslovne godine, kao i procenu

 

mesečne akontacije poreza, najkasnije u roku od 15 dana od dana upisa u registar nadležnog organa, odnosno od dana početka obavljanja delatnosti.

2.         Obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti koji u toku godine započne obavljanje samostalne delatnosti, opredeljuje se za paušalno oporezivanje u prijavi za registraciju nadležnoj organizaciji koja vodi registar privrednih subjekata, u kom slučaju se smatra da je podneo poresku prijavu za paušalno oporezivanje.

3.         Obveznik iz člana 33. ovog zakona, osim preduzetnika paušalca, koji u toku godine prestane, odnosno prekine obavljanje samostalne delatnosti, dužan je da podnese poresku prijavu za utvrđivanje poreza u roku od 30 dana od dana prestanka, odnosno prekida obavljanja delatnosti, za period od početka poreskog perioda do dana prestanka, odnosno prekida obavljanja samostalne delatnosti.

4.         Obveznik u smislu člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona dužan je da u poreskoj prijavi iz stava 3. ovog člana iskaže i iznos obračunatog i plaćenog poreza u poreskom periodu do dana prekida, odnosno prestanka obavljanja samostalne delatnosti, kao i da uz poresku prijavu podnese i poreski bilans.

5.         Preduzetnik drugo lice kome prestane status obveznika poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost, uz zahtev za paušalno oporezivanje iz člana 47. st. 1. i 3. ovog zakona, dužan je da podnese i poresku prijavu u roku od 15 dana od dana prijema akta nadležnog poreskog organa kojim se potvrđuje brisanje iz evidencije za porez na dodatu vrednost.

Prijava za porez na kapitalne dobitke i ostale prihode na koje se porez ne plaća po odbitku

Član 103.

1.         Obveznik koji u toku godine izvrši prenos prava po osnovu kojeg može nastati kapitalni dobitak ili gubitak u skladu sa ovim zakonom, dužan je da podnese poresku prijavu najkasnije u roku od 30 dana od:

1)         dana kada je ostvario ili započeo ostvarivanje prihoda po osnovu prenosa stvarnih prava na nepokretnostima, autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine i udela u kapitalu pravnih lica;

2)         isteka svakog kalendarskog polugodišta u kojem je izvršen prenos hartija od vrednosti i investicionih jedinica.

2.         Obveznik koji u toku godine izvrši prenos digitalne imovine po osnovu kojeg može nastati kapitalni dobitak ili gubitak u skladu sa ovim zakonom, dužan je da podnese poresku prijavu najkasnije u roku od 120 dana od isteka kvartala u kojem je ostvaren prihod po osnovu prenosa digitalne imovine.

3.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, za prenos prava koje je preduzetnik, preduzetnik poljoprivrednik i preduzetnik drugo lice evidentirao u poslovnim knjigama ne podnosi se poreska prijava iz stava 1. ovog člana, već se podaci o kapitalnom dobitku, odnosno gubitku iskazuju u poreskom bilansu.

4.         Preduzetnik paušalac dužan je da posebno podnese poresku prijavu za prihode na kapitalne dobitke.

5.         Poreska prijava sa obračunatim porezom za koji je članom 109. stav 1. tačka 2) podtač. (2) i (3) i tačka 3) i stav 2. ovog zakona utvrđena obaveza samooporezivanja, podnosi se u roku od 30 dana od dana ostvarivanja prihoda.

6.         Izuzetno od stava 5. ovog člana, poreska prijava za prihode od ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad na koje se porez plaća samooporezivanjem, u kojoj se iskazuju opredeljeni normirani troškovi saglasno članu 63. stav 2. i članu 94. stav 5. tačka 2) ovog zakona, podnosi se u roku od 30 dana od isteka kvartala u kome su ti prihodi ostvareni.

7.         Izuzetno od stava 5. ovog člana, poreska prijava za prihode iz člana 93. ovog zakona, podnosi se najkasnije u roku od 30 dana od isteka trećeg kvartala tekuće godine za prihode ostvarene u prethodnoj godini.

8.         Organizator tržišta kapitala u smislu zakona kojim se uređuje tržište kapitala dužan je da u roku od 30 dana od isteka svakog kalendarskog polugodišta Poreskoj upravi - centrali u elektronskom obliku dostavi izveštaj o prenosu hartija od vrednosti izvršenom u tom polugodištu.

9.         Oblik i sadržaj izveštaja iz stava 8. ovog člana propisuje ministar.

Član 104.

1.         Obveznik po osnovu prihoda od pružanja ugostiteljskih usluga iz člana 92. koji u toku godine počne da pruža ugostiteljske usluge dužan je da podnese poresku prijavu u roku od 15 dana od dana pravnosnažnosti rešenja kojim se objekat domaće radinosti i seoskog turizma razvrstava u odgovarajuću kategoriju u skladu sa zakonom kojim se uređuje ugostiteljstvo.

2.         Obveznik iz člana 92. stav 4. ovog zakona koji je podneo poresku prijavu iz stava 1. ovog člana, kome se ne promene elementi od značaja za visinu poreske obaveze za narednu godinu, nije dužan da podnese poresku prijavu za narednu godinu.

3.         Obveznik iz člana 92. stav 4. ovog zakona kome se u toku godine promene elementi od značaja za visinu poreske obaveze, dužan je da o tome obavesti poreski organ podnošenjem poreske prijave u roku od 15 dana od dana nastanka promene.

4.         Obveznik iz člana 92. stav 4. ovog zakona koji u toku godine prestane da pruža ugostiteljske usluge, dužan je da o tome obavesti poreski organ podnošenjem poreske prijave u roku od 15 dana od dana kada prestane da pruža ugostiteljske usluge u skladu sa zakonom kojim se uređuje ugostiteljstvo.

Prijava obveznika - nerezidenta

Član 105.

1.         Obveznik - nerezident podnosi poresku prijavu za pojedine vrste prihoda koje ostvaruje za koje nije predviđeno plaćanje poreza po odbitku.

2.         Prijava iz stava 1. ovog člana podnosi se poreskom organu na čijoj teritoriji je obveznik ostvario prihode, odnosno prema boravištu obveznika, odnosno prema prebivalištu, odnosno sedištu poreskog punomoćnika.

Nadležnost poreskog organa

Član 106.

Poresku prijavu obveznik je dužan da podnese:

1)         za prihode od samostalne delatnosti - u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave;

2)         za prihode od nepokretnosti - u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave ili u pismenom obliku neposredno ili putem pošte organizacionoj jedinici Poreske uprave nadležnoj za teritoriju na kojoj ima prebivalište, odnosno boravište;

3)         za prihode po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga - organizacionoj jedinici Poreske uprave nadležnoj za teritoriju na kojoj se nalazi ugostiteljski objekat;

4)         za kapitalne dobitke i za ostale prihode na koje se porez ne plaća po odbitku

- u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave ili u pismenom obliku - neposredno ili putem pošte organizacionoj jedinici Poreske uprave nadležnoj za teritoriju na kojoj ima prebivalište, odnosno boravište.

Glava druga

UTVRĐIVANjE I NAPLATA POREZA

Način utvrđivanja i plaćanja poreza

Član 107.

1.         Po odbitku od svakog pojedinačno ostvarenog prihoda utvrđuju se i plaćaju porezi na sledeće prihode:

1)         zarade;

2)         prihode od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine, ako je isplatilac prihoda pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac;

3)         prihode od kapitala, ako je isplatilac prihoda pravno lice, preduzetnik, preduzetnik paušalac ili otvoreni investicioni fond, odnosno alternativni investicioni fond koji nema svojstvo pravnog lica, a koji je organizovan u skladu sa dozvolom nadležnog organa;

4)         prihode od nepokretnosti, ako je isplatilac prihoda pravno lice, preduzetnik, preduzetnik paušalac ili preduzetnik poljoprivrednik;

5)         prihode od davanja u zakup pokretnih stvari, ako je isplatilac prihoda pravno lice, preduzetnik, preduzetnik paušalac ili preduzetnik poljoprivrednik;

6)         dobitke od igara na sreću;

7)         prihode od osiguranja lica;

8)         prihode sportista i sportskih stručnjaka;

9)         ostale prihode, ako je isplatilac prihoda pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac.

2.         Pod pravnim licem u smislu stava 1. ovog člana podrazumeva se i deo pravnog lica, odnosno poslovna jedinica nerezidentnog pravnog lica koja je registrovana kod nadležnog državnog organa (predstavništvo, ogranak i dr.), kao i državni organi i organizacije.

3.         Po osnovu prihoda lica iz člana 109. stav 5. ovog zakona obavezu obračunavanja i plaćanja poreza po odbitku ima domaće pravno lice, kao i deo pravnog lica odnosno poslovna jedinica nerezidentnog pravnog lica iz stava 2. ovog člana, u momentu kada poslodavcu iz druge države isplati iznos za naknadu troškova za rad samo u slučaju kada se porez prethodno ne plati samooporezivanjem saglasno članu 109. stav 5. ovog zakona, bez obzira na to da li je istekao rok iz člana 103. stav 6. i člana 121. stav 1. ovog zakona.

Član 108.

Po rešenju nadležnog poreskog organa utvrđuje se i plaća porez na:

1)         paušalni prihod od samostalne delatnosti;

2)         kapitalni dobitak;

3)         prihod po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga u skladu sa zakonima kojima se uređuju turizam i ugostiteljstvo.

Član 109.

1.         Samooporezivanjem utvrđuju se i plaćaju porezi na:

1)         prihode od samostalne delatnosti preduzetnika, preduzetnika poljoprivrednika i preduzetnika drugog lica koji vodi poslovne knjige u skladu sa članom 48. st. 2. i 3. ovog zakona;

2)         prihode koje isplaćuje isplatilac koji nije pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac, i to:

 

(1)        prihode od ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad za koje se oporezivi prihod utvrđuje saglasno članu 62. stav 2. i članu 94. stav 5. tačka 2) ovog zakona;

(2)        kamate;

(3)        druge prihode iz člana 94. ovog zakona, izuzev prihoda iz podtačke (1) ove tačke;

3)         prihode koje isplaćuje isplatilac koji nije pravno lice, preduzetnik, preduzetnik paušalac ili preduzetnik poljoprivrednik, po osnovu prihoda od izdavanja nepokretnosti i davanja u zakup pokretnih stvari;

4)         dohodak koji se oporezuje godišnjim porezom na dohodak građana u skladu sa članom 96. ovog zakona.

2.         Obveznik koji ostvaruje zarade i druge prihode u ili iz druge države, kod diplomatskog ili konzularnog predstavništva strane države, odnosno međunarodne organizacije ili kod predstavnika i službenika takvog predstavništva, odnosno organizacije, dužan je da sam obračuna i uplati porez po odbitku po odredbama ovog zakona, ako porez ne obračuna i ne uplati isplatilac prihoda.

3.         Obavezu obračunavanja i plaćanja poreza u skladu sa stavom 2. ovog člana, obveznik poreza ima i u slučaju ako porez po odbitku ne obračuna i ne uplati drugi isplatilac, kao i ako prihod ostvari od lica koje nije obveznik obračunavanja i plaćanja poreza po odbitku.

4.         Porez na zaradu i druge prihode iz st. 1. i 2. ovog člana, utvrđuje se i plaća na prihod koji je obveznik primio, odnosno iz prihoda iz kog je dužan da plati pripadajuće obaveze.

5.         Obavezu obračunavanja i plaćanja poreza ima i obveznik - lice koje je upućeno, odnosno poslato na rad kod domaćeg pravnog lica, po osnovu zarade i drugih primanja koje ostvaruje od poslodavca iz druge države koji ga je uputio, odnosno poslao na rad u Republiku kod domaćeg pravnog lica.

6.         Izuzetno od stava 5. ovog člana, obveznik nema obavezu obračunavanja i plaćanja poreza kada je porez plaćen saglasno članu 107. stav 3. ovog zakona.

7.         Porez na prihode od ugovorene naknade od autorskih i srodnih prava i ugovorene naknade za izvršeni rad na koje se porez plaća samooporezivanjem, za koje je oporezivi prihod utvrđen saglasno članu 62. stav 2. i članu 94. stav 5. tačka 2) ovog zakona, plaća se na prihod koji je obveznik ostvario u kvartalu.

8.         Po osnovu prihoda iz stava 1. tačka 2) podtačka (1) ovog člana ostvarenih u svakom posebnom kvartalu podnosi se poreska prijava u kojoj se obveznik opredeljuje za jednu poresku osnovicu, i to utvrđenu saglasno članu 62. stav 2. tačka 1) i članu 94. stav 5. tačka 2) podtačka (1) ili saglasno članu 62. stav 2. tačka 2) i članu 94. stav 5. tačka 2) podtačka (2) ovog zakona.

9.         Porez na prihode iz člana 93. ovog zakona utvrđuje se i plaća na oporezivi prihod iz člana 93. stav 5. ovog zakona, za kalendarsku godinu.

10.       Izuzetno od stava 9. ovog člana, obveznik iz člana 93. stav 6. ovog zakona nema obavezu plaćanja poreza na prihode iz člana 93. ovog zakona.

Način utvrđivanja i dospelost poreza po odbitku

Član 110.

Porez po odbitku iz člana 107. ovog zakona, za svakog obveznika i za svaki pojedinačno isplaćeni prihod, isplatilac obračunava, obustavlja i uplaćuje na propisani jedinstveni uplatni račun u momentu isplate prihoda, u skladu sa propisima koji važe na dan isplate prihoda, osim ako ovim zakonom nije drukčije propisano.

Član 111.

1.         Za prihode od kapitala po osnovu kamate, banka je dužna da obračuna i plati porez po odbitku u momentu isplate kamate, uključujući i pripisivanje kamate, odnosno da plati obračunati porez najkasnije prvog narednog dana kada radi platni promet ako u momentu isplate kamate, uključujući i pripisivanje kamate, platni promet nije radio.

2.         Izuzetno od stava 1. ovog člana, kada se saldiranje novca po osnovu otuđenja ili otkupa dužničke hartije od vrednosti vrši preko Centralnog registra, depoa i kliringa hartija od vrednosti (u daljem tekstu: Centralni registar), Centralni registar u momentu saldiranja novca po osnovu otuđenja ili otkupa dužničke hartije od vrednosti, obračunava, obustavlja i uplaćuje na propisani uplatni račun porez na prihod od kapitala na ostvarenu kamatu za period od dana sticanja do dana otuđenja ili otkupa dužničke hartije od vrednosti.

Član 112.

Preduzetnik koji vodi poslovne knjige obračunava i naplaćuje porez po odbitku na prihode koje ostvaruje pravno lice u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

Član 113.

1.         Isplatilac iz člana 110. ovog zakona dužan je da obvezniku, prilikom svake isplate, kao i po isteku godine, izda obračun sa podacima o: bruto prihodu, troškovima, oporezivom prihodu, olakšicama, plaćenim doprinosima za socijalno osiguranje i plaćenom porezu.

2.         Isplatiocem u smislu stava 1. ovog člana, u slučaju kada Centralni registar, saglasno članu 111. stav 2. ovog zakona, obračunava, obustavlja i uplaćuje porez po odbitku na kamatu po osnovu otuđenja ili otkupa dužničke hartije od vrednosti, smatra se banka - član Centralnog registra kod koje se vodi namenski novčani račun obveznika poreza za plaćanja po osnovu prodaje hartija od vrednosti.

Član 114.

1.         Kod obračuna poreza po odbitku na prihode nerezidenta, isplatilac prihoda primenjuje odredbe ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja, pod uslovom da nerezident dokaže status rezidenta države sa kojom je Srbija zaključila ugovor o izbegavanju dvostrukog oporezivanja, i da je on stvarni vlasnik prihoda.

2.         Status rezidenta države sa kojom je zaključen ugovor o izbegavanju dvostrukog oporezivanja u smislu stava 1. ovog člana, nerezident dokazuje kod isplatioca prihoda potvrdom o rezidentnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuje poreski postupak i poreska administracija.

3.         Ako isplatilac prihoda primeni odredbe ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja, a nisu ispunjeni uslovi iz st. 1. i 2. ovog člana, što za posledicu ima manje plaćeni iznos poreza, snosiće razliku između plaćenog poreza i dugovanog poreza po ovom zakonu.

4.         Nadležni poreski organ, na zahtev nerezidenta, dužan je da izda potvrdu o porezu plaćenom u Republici.

5.         Ako isplatilac prihoda u momentu isplate prihoda nerezidentu ne raspolaže potvrdom iz stava 2. ovog člana, dužan je da prilikom isplate prihoda primeni odredbe ovog zakona.

6.         Ako nerezidentni obveznik naknadno dostavi nadležnom poreskom organu potvrdu iz stava 2. ovog člana, razlika između iznosa plaćenog poreza iz stava 5. ovog člana i iznosa poreza za koji bi postojala obaveza plaćanja da je obveznik u momentu isplate prihoda raspolagao potvrdom iz stava 2. ovog člana, smatra se više plaćenim porezom.

Registar isplatilaca prihoda interpretatorima

Član 115.

1.         Poreska uprava vodi Registar isplatilaca prihoda po osnovu estradnih programa zabavne i narodne muzike i drugih zabavnih programa, na koje se porez plaća po odbitku, interpretatorima, kao autorima ili nosiocima srodnih prava, ansamblima i orkestrima, imitatorima, iluzionistima i drugim izvođačima (u daljem tekstu: interpretator), menadžerima i drugim angažovanim licima (u daljem tekstu: druga angažovana lica).

2.         Isplatioci prihoda iz stava 1. ovog člana, u smislu ovog zakona, jesu:

1)         pravna i fizička lica koja obavljaju registrovanu delatnost iz oblasti ugostiteljstva, turizma, posredovanja i drugih delatnosti, a u svojim ili zakupljenim objektima organizuju izvođenje estradnih programa zabavne i narodne muzike ili drugih zabavnih programa;

2)         pravna i fizička lica registrovana za delatnost proizvodnje i emitovanja radio i televizijskog programa, koja proizvode i emituju televizijski program zabavne i narodne muzike, zabavni, kolažni, novogodišnji i slični program, bez obzira da li im je izdata ili ne dozvola za emitovanje programa u skladu sa zakonom kojim se uređuje obavljanje radiodifuzne delatnosti;

3)         pravna i fizička lica koja obavljaju registrovanu delatnost, savezi, udruženja, organizacije, zajednice, mesne zajednice i slični subjekti koji u svojim ili zakupljenim objektima ili na drugim mestima organizuju koncerte, kulturno-umetničke, turističke i druge slične manifestacije i priredbe, na kojima se izvode estradni programi zabavne i narodne muzike, novogodišnji i drugi slični zabavni programi ili druge zabavne priredbe.

3.         Isplatilac prihoda iz stava 2. ovog člana, dužan je da Poreskoj upravi, prema mestu svog sedišta, podnese prijavu za upis u registar iz stava 1. ovog člana, najkasnije do 31. januara 2005. godine.

4.         Novoosnovani isplatioci prihoda iz stava 2. ovog člana, dužni su da Poreskoj upravi, prema mestu svog sedišta, podnesu prijavu iz stava 3. ovog člana, u roku od 15 dana od dana upisa u odgovarajući registar kod nadležnog organa.

5.         Pravna i fizička lica koja obavljaju delatnost iz stava 2. ovog člana, a koja nisu isplatioci prihoda po osnovu izvođenja estradnih programa zabavne i narodne muzike i drugih zabavnih programa, u slučaju da angažuju interpretatore i druga angažovana lica iz stava 1. ovog člana, dužna su da u roku od 48 sati od dana faktičkog početka organizovanja estradnih programa zabavne i narodne muzike i drugih zabavnih programa, podnesu prijavu za upis u registar iz stava 1. ovog člana.

6.         Isplatiocu prihoda iz stava 2. ovog člana, Poreska uprava rešenjem izriče meru privremene zabrane obavljanja delatnosti u trajanju do 30 dana, ako Poreskoj upravi u propisanom roku ne podnese prijavu iz st. 3. i 4. ovog člana za upis u registar iz stava 1. ovog člana.

7.         Žalba protiv rešenja iz stava 6. ovog člana nije dopuštena.

8.         Isplatilac prihoda iz stava 2. ovog člana, dužan je da sa interpretatorom i drugim angažovanim licem na izvođenju estradnog programa zabavne i narodne muzike ili drugog zabavnog programa, zaključi ugovor, i da Poreskoj upravi do petog u mesecu dostavlja pismeno obaveštenje o zaključenim ugovorima u prethodnom mesecu.

9.         Isplatiocu prihoda iz stava 2. ovog člana, Poreska uprava rešenjem izriče meru privremene zabrane obavljanja delatnosti u trajanju do 30 dana, ako organizuje izvođenje estradnog programa zabavne i narodne muzike ili drugog zabavnog programa, angažovanjem lica iz stava 1. ovog člana bez zaključenog ugovora ili ako Poreskoj upravi u propisanom roku ne dostavi pismeno obaveštenje o zaključenim ugovorima.

10.       Žalba protiv rešenja iz stava 9. ovog člana nije dopuštena.

11.       Sadržinu prijave iz stava 3. ovog člana i obaveštenja iz stava 8. ovog člana bliže uređuje ministar.

Porezi po rešenju

Način utvrđivanja i dospelost poreza po rešenju

Član 116.

1.         Porez na paušalno utvrđen prihod od samostalne delatnosti poreski organ utvrđuje na osnovu podataka iz poreske prijave, kriterijuma i elemenata utvrđenih u skladu sa članom 46. ovog zakona.

2.         Do donošenja rešenja o utvrđivanju poreza za tekuću godinu, obveznici poreza iz stava 1. ovog člana dužni su da plaćaju porez u visini obaveze koja odgovara iznosu poreza utvrđenog rešenjem za prethodnu godinu.

3.         Porez na kapitalne dobitke nadležni poreski organ utvrđuje na osnovu podataka iz poreske prijave kao i na osnovu drugih podataka.

4.         Obveznik poreza na kapitalni dobitak u poreskoj prijavi iskazuje podatke o ceni ostvarenoj prenosom prava, udela i hartija od vrednosti i njihovoj nabavnoj ceni i pravo na poresko oslobođenje.

5.         Ako obveznik ne podnese poresku prijavu, poreska obaveza se utvrđuje na osnovu podataka o ostvarenom kapitalnom dobitku kojim raspolaže nadležni poreski organ.

6.         Prihod po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga utvrđuje se na osnovu podataka iz poreske prijave, kriterijuma i elemenata iz člana 92. ovog zakona, kao i na osnovu drugih podataka.

7.         Do donošenja rešenja o utvrđivanju poreza za tekuću godinu, obveznici poreza iz člana 92. ovog zakona dužni su da plaćaju porez u visini obaveze koja odgovara iznosu poreza utvrđenog rešenjem za prethodnu godinu.

8.         Obveznik iz člana 92. ovog zakona koji u toku godine započne pružanje ugostiteljskih usluga dužan je da plaća porez počev za naredni kvartal u odnosu na onaj u kome je počeo da pruža usluge.

9.         U slučaju kada u toku godine dođe do promene elemenata koji su od značaja za visinu poreske obaveze, poreski organ rešenjem utvrđuje novu poresku obavezu koja se plaća počev za naredni kvartal u odnosu na kvartal u kome je došlo do promene elemenata od značaja za visinu poreske obaveze.

10.       U slučaju kada u toku godine prestane da pruža ugostiteljske usluge, obveznik je dužan da izvrši poresku obavezu zaključno za kvartal u kome je prestao da pruža usluge.

Član 117.

Porezi koji se utvrđuju rešenjem poreskog organa plaćaju se u roku od:

1)         15 dana po isteku svakog meseca - na paušalno utvrđen prihod od samostalne delatnosti;

2)         15 dana od dana dostavljanja rešenja o utvrđivanju poreza - na kapitalne dobitke;

3)         15 dana od dana isteka kvartala - na prihod po osnovu pružanja ugostiteljskih usluga.

Način utvrđivanja i dospelost poreza kod samooporezivanja

Član 118.

1. Obveznik koji vodi poslovne knjige iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona dužan je da u skladu sa ovim zakonom u poreskoj prijavi obračuna:

1)         porez za poreski period za koji se prijava podnosi (u daljem tekstu: konačno obračunati porez);

2)         mesečnu akontaciju poreza za tekući poreski period.

2.         Obveznik iz stava 1. ovog člana visinu mesečne akontacije utvrđuje kao jednu dvanaestinu konačno obračunatog poreza koji ne sadrži porez na kapitalne dobitke.

3.         Ako je obveznik iz stava 1. ovog člana u poreskom periodu obavljao delatnost kraće od dvanaest meseci visinu mesečne akontacije utvrđuje kao količnik konačno obračunatog poreza koji ne sadrži porez na kapitalne dobitke i broja meseci obavljanja delatnosti u prethodnom poreskom periodu.

4.         U slučaju iz stava 3. ovog člana u broj meseci obavljanja delatnosti uračunava se svaki mesec u kojem je obveznik obavljao delatnost bez obzira na broj dana obavljanja delatnosti u tom mesecu.

5.         Ako je obveznik iz stava 1. ovog člana akontativno platio manje poreza od konačno obračunatog poreza, dužan je da razliku uplati najkasnije do podnošenja poreske prijave.

6.         Ako je obveznik iz stava 1. ovog člana akontativno platio više poreza od konačno obračunatog poreza, više plaćeni porez predstavlja akontaciju za naredni period ili se obvezniku vraća na njegov zahtev.

7.         Do utvrđivanja konačno obračunatog poreza preduzetnik koji vodi poslovne knjige iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona dužan je da plaća porez u visini mesečne akontacije utvrđene za prethodni poreski period.

8.         Ako je visina mesečne akontacije utvrđena na način iz st. 2. do 4. ovog člana veća, odnosno manja od mesečne akontacije koju je platio u skladu sa stavom 7. ovog člana, obveznik je dužan da mesečnu akontaciju za tekući poreski period uveća, odnosno umanji tako da zbir plaćenih akontacija od početka do kraja tekućeg poreskog perioda bude jednak kao da je od početka tekućeg poreskog perioda plaćao akontacije utvrđene na način iz st. 2. do 4. ovog člana.

9.         Obaveza plaćanja uvećane, odnosno umanjene mesečne akontacije iz stava 8. ovog člana nastaje u mesecu koji sledi mesec u kojem je podneta poreska prijava.

Član 119.

1. Obveznik iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona koji u toku godine započne obavljanje delatnosti visinu mesečne akontacije utvrđuje shodnom primenom člana 118. ovog zakona a na osnovu podataka iz poreske prijave koju podnosi u skladu sa članom 102. stav 1. ovog zakona.

2.         Ako u tekućem poreskom periodu dođe do značajnih promena u poslovanju, poreskih instrumenata ili drugih okolnosti koje bitno utiču na visinu mesečne akontacije preduzetnik koji vodi poslovne knjige iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona može, po podnošenju poreske prijave iz člana 118. ovog zakona, podneti poresku prijavu sa poreskim bilansom, u kojoj će iskazati podatke od značaja za izmenu mesečne akontacije i obračunati njenu visinu, najkasnije u roku od 30 dana po isteku perioda za koji se sastavlja poreski bilans.

3.         Najkraći period za koji se sastavlja poreski bilans iz stava 2. ovog člana je mesec dana.

4.         Obveznik iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona može započeti plaćanje akontacije u skladu sa poreskom prijavom iz stava 2. ovog člana za mesec u kome je prijava podneta.

Član 120.

Obveznik poreza koji se u skladu sa ovim zakonom utvrđuju samooporezivanjem, u poreskoj prijavi iskazuje podatke o vrsti i visini ostvarenog prihoda i druge podatke od značaja za utvrđivanje visine poreske obaveze, kao i visinu poreske obaveze utvrđene u skladu sa ovim zakonom u zavisnosti od vrste prihoda.

Član 121.

Porezi koje u skladu sa ovim zakonom obveznik utvrđuje samooporezivanjem plaćaju se najkasnije do isteka roka za podnošenje poreske prijave.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, obveznik koji vodi poslovne knjige iz člana 48. st. 2. i 3. ovog zakona mesečnu akontaciju poreza plaća u roku od 15 dana po isteku svakog meseca.

Glava treća

JEMSTVO, POVRAĆAJ POREZA I ZASTARELOST

Jemstvo

Član 122.

1.         Za porez po odbitku jemči solidarno isplatilac prihoda.

2.         Za porez na prihode od samostalne delatnosti jemče supsidijarno svojom imovinom svi punoletni članovi domaćinstva obveznika koji u momentu nastanka obaveze čine domaćinstvo obveznika u smislu člana 11. ovog zakona.

3.         Lice koje sa ili bez naknade preuzme deo ili celokupnu imovinu kojom obveznik iz člana 33. ovog zakona obavlja delatnost jemči solidarno za obaveze obveznika iz člana 33. ovog zakona nastale obavljanjem delatnosti pre preuzimanja imovine do visine vrednosti preuzete imovine, a obveznik iz člana 33. ovog zakona koji prestaje da obavlja delatnost dužan je da pre brisanja iz propisanog registra izmiri sve svoje poreske obaveze nastale tokom obavljanja delatnosti.

Član 123.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom Glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od dana pristupanja Republike Evropskoj Uniji.

Član 124.

Podzakonski akti za izvršavanje ovog zakona doneće se u roku od 300 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Izvor: Izvor: Vebsajt Ministarstva finansija, 29.05.2026.