NACRT ZAKONA O KOMASACIJI ZEMLjIŠTA – Tekst propisa

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet uređivanja

Član 1.

Definicije

Član 2.

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom zakonu imaju sledeće značenje:

1) vodni objekti za zaštitu od štetnog dejstva unutrašnjih voda - odvodnjavanje u komasaciji zemljišta jeste osnovna kanalska mreža za odvodnjavanje: glavni i sabirni odvodni kanali u koje se slivaju vode iz hidromelioracionog sistema ili njegovog dela, sa objektima i uređajima na njima u funkciji odvodnjavanja ili održavanja (propusti na kanalima, sifoni, stepenice, brzotoci, ustave, crpne stanice i slično) i glavne crpne stanice i ustave za odvođenje voda iz sistema u recipijent (prirodni, odnosno veštački vodotok), kao i detaljna kanalska mreža za odvodnjavanje: detaljni kanali za neposredno prikupljanje vode sa poljoprivrednih i drugih površina i njihovo odvođenje u osnovnu kanalsku mrežu, kao i objekti na detaljnim odvodnim kanalima (propusti, sifoni, stepenice, brzotoci, ustave, crpne stanice i slično), u skladu sa zakonom kojim se uređuju vode;

2) vodni objekti za korišćenje voda za navodnjavanje u komasaciji zemljišta jesu zahvati iz vodotoka, kanala, jezera, podzemnih voda i brane sa akumulacijama, glavni kanali i sekundarna mreža i objekti i uređaji koji im pripadaju u skladu sa zakonom kojim se uređuju vode;

3) investicioni radovi u komasacionom području jesu radovi na izgradnji i/ili rekonstrukciji vodnih objekata za korišćenje voda za navodnjavanje u komasaciji zemljišta i izgradnji vodnih objekata za zaštitu od štetnog dejstva unutrašnjih voda – odvodnjavanje u komasaciji zemljišta, odnosno sistema za navodnjavanje ili sistema za odvodnjavanje i mreže nekategorisanih puteva, podizanju poljozaštitnih pojaseva ili obnovi podignutih poljozaštitnih pojaseva novim sadnicama, uklanjanju korova, samoniklog rastinja, stubova, žica i drugog materijala korišćenog u zasadu voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost i koji se krče, uklanjanju korova i samoniklog rastinja sa međa i poljoprivrednog zemljišta, kao i na privođenju nameni napuštenog poljoprivrednog zemljišta većih površina u funkciju poljoprivredne proizvodnje;

4) javnost podataka jeste brz i efikasan pristup podacima koji se odnose na komasaciju zemljišta, a kojima raspolažu organi državne uprave, autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave i drugi nosioci javnih ovlašćenja u skladu sa zakonima kojima se uređuje odbrana zemlje, tajnost podataka i slobodan pristup informacijama od javnog značaja;

5) zainteresovano lice jeste imalac prava na nepokretnostima, državni organ, organ autonomne pokrajine, organ jedinice lokalne samouprave, javno preduzeće, imalac javnih ovlašćenja, ustanova, kao i fizičko i pravno lice koje ima pravni interes za sprovođenje komasacije zemljišta;

6) zemljište za vojne potrebe jeste zemljište u javnoj svojini Republike Srbije koje je, kao dobro od opšteg interesa, određeno kao zemljište od posebnog značaja za odbranu (građevinsko i poljoprivredno zemljište, šume i šumsko zemljište i drugo zemljište), koje se koristi u posebnom pravnom režimu za vojne potrebe, pripremu i uređenje teritorije za potrebe odbrane, u skladu sa zakonom kojim se uređuje odbrana;

7) zemljište za zajedničke potrebe jeste zemljište u javnoj svojini, koje se u postupku komasacije zemljišta obezbeđuje za izgradnju mreže nekategorisanih puteva, vodnih objekata za korišćenje voda za navodnjavanje u komasaciji zemljišta i vodnih objekata za zaštitu od štetnog dejstva unutrašnjih voda – odvodnjavanje u komasaciji zemljišta, podizanje poljozaštitnih pojaseva, groblja, parkinga, površine za sport i rekreaciju, deponije i drugo;

8) zemljište u komasacionom području jesu katastarske parcele poljoprivrednog, šumskog i vodnog zemljišta, odnosno parcele van građevinskog područja, koje se nalaze u komasacionom području na kojima postoji stvarno pravo, koje su određene granicom (međom), označene jedinstvenim brojem i upisane u katastar nepokretnosti;

9) komasacija zemljišta jeste postupak unapređenja upravljanja poljoprivrednim, šumskim i vodnim zemljištem, odnosno zemljištem van građevinskog područja, koji obuhvata planske, organizacione, pravne, ekonomske i tehničke mere za njeno sprovođenje;

10) komasacioni premer jeste državni premer koji se sprovodi u postupku uređenja zemljišne teritorije komasacijom, u skladu sa zakonom kojim se uređuju državni premer i katastar nepokretnosti;

11) komasaciono područje jeste područje jedne ili više susednih katastarskih opština, deo katastarske opštine ili delovi susednih katastarskih opština na teritoriji jedinice lokalne samouprave koje se uređuje komasacijom;

12) nadležni organ i organizacija jesu državni organ, organizacija, ustanova, institut, javna služba, imalac javnih ovlašćenja i druga pravna lica koja imaju pravni interes za sprovođenje komasacije;

13) nosilac izrade programa komasacije jeste pravno lice ili preduzetnik, kojeg angažuje jedinica lokalne samouprave za potrebe izrade programa komasacije;

14) okončanje postupka komasacije jeste upis promena u katastar nepokretnosti na osnovu pravosnažnih rešenja nastalih u postupku komasacije zemljišta ili obustava postupka komasacije;

15) poljozaštitni pojas jeste jednoredni ili višeredni linijski zasad šumskog drveća, voćaka i/ili žbunja čiji je cilj zaštita poljoprivrednog zemljišta, saobraćajnica, naselja, vodotokova i akumulacija od štetnog dejstva vetra koji se podiže u komasaciji zemljišta i predaje jedinici lokalne samouprave sa ciljem upisa prava svojine, korišćenja i održavanja;

16) poljoprivredna infrastruktura u komasacionom području jeste poljoprivredno višegodišnje bilje koje je u rodu za čije uklanjanje ne postoji ekonomski interes (zasad voća, vinove loze, hmelja i dr. zasadi i usevi), staklenik, plastenik, protivgradna mreža sa stubovima, rasadnik, ribnjak, sistem za navodnjavanje i sistem za odvodnjavanje koji je u funkciji, zemljište koje je privedeno nameni za organsku proizvodnju ili je najmanje godinu dana pre donošenja odluke o sprovođenju komasacije zemljišta ušlo u postupak privođenja nameni za organsku proizvodnju u skladu sa zakonom kojim se uređuje organska proizvodnja, poljozaštitni pojas, kao i poljoprivredni, odnosno ekonomski objekat koji se koristi za poljoprivrednu proizvodnju, odnosno koji je u funkciji poljoprivredne proizvodnje, i to: objekat za smeštaj poljoprivredne mehanizacije; objekat za smeštaj repromaterijala; objekat za smeštaj i čuvanje gotovih poljoprivrednih proizvoda za sopstvene potrebe; staje za gajenje stoke; objekti za potrebe gajenja autohtonih sorti biljnih kultura i rasa domaćih životinja; objekti za gajenje pečurki, puževa i pčelinjaci;

17) protiverozione mere i radovi jesu agrotehničke, biološke (podizanje veštačkih livada, melioracija livada i pašnjaka i podizanje poljozaštitnih pojaseva) i tehničke mere kojima se zemljište štiti od štetnog dejstva vetra i vode;

18) sistem za navodnjavanje jeste melioracioni sistem namenjen za navodnjavanje određene zemljišne poljoprivredne teritorije, a osim poljoprivredne zemljišne teritorije, u zavisnosti od tehničkog rešenja sistem za navodnjavanje uključuje izvor vode za navodnjavanje, vodozahvat, odnosno vodne objekte (crpne stanice i drugo), građevine (ulazna građevina – vodoprijemnik, taložnica, crpni bazen, šaht i drugo), zgradu za smeštaj agregata, opreme i uređaja, električne vodove, mrežu za navodnjavanje (kanale i cevovode) i druge uređaje i opremu koji osiguravaju pravovremeni unos, isporuku i distribuciju vode po navodnjavanom polju kako bi se održala optimalna vlažnost zemljišta u zoni korenovog sistema gajenih biljaka;

19) sistem za odvodnjavanje jeste melioracioni sistem namenjen za odvodnjavanje određenog kompleksa poljoprivrednog zemljišta odvođenjem suvišne površinske i podpovršinske vode iz zone korenovog sistema tog kompleksa, a pored kompleksa poljoprivrednog zemljišta sistem za odvodnjavanje uključuje recipijent, odnosno prijemnik, odvodnu mrežu (regulacionu, provodnu i zaštitnu), hidrauličke i građevinske konstrukcije, pristup, eksploatacione i prirodno-zaštitne objekte i uređaje;

20) služba jeste uža unutrašnja jedinica Republičkog geodetskog zavoda, obrazovana za teritoriju opštine, grada, odnosno gradske opštine - služba za katastar nepokretnosti, odnosno odeljenje za katastar infrastrukture, obrazovano za teritorije više opština ili gradskih opština, odnosno grada;

21) učesnik u komasaciji zemljišta jeste vlasnik, odnosno fizičko i pravno lice koje ima pravni interes na zemljištu u komasacionom području, kao i imalac prava na katastarskim parcelama koje se ne nalaze u komasacionom području, a na čije korišćenje utiču ili mogu uticati mere sprovedene u postupku sprovođenja komasacije zemljišta;

22) uređenje poljoprivrednog zemljišta obuhvata mere kojima se realizuju prostorno-planski dokumenti (prostorni i urbanistički planovi i osnove) kroz postupak komasacije zemljišta i melioracije u cilju poboljšanja prirodnih i ekoloških uslova na poljoprivrednom zemljištu;

23) poljoprivredno zemljište jeste zemljište koje se koristi za poljoprivrednu proizvodnju (njive, vrtovi, voćnjaci, vinogradi, livade, pašnjaci, ribnjaci, trstici i močvare) i zemljište koje se može privesti nameni za poljoprivrednu proizvodnju.

Svi pojmovi upotrebljeni u ovom zakonu u muškom rodu podrazumevaju iste pojmove u ženskom rodu.

Cilj komasacije zemljišta

Član 3.

Komasacijom poljoprivrednog zemljišta unapređuje se upravljanje poljoprivrednim, šumskim i vodnim zemljištem kao dobrima od opšteg interesa i to ukrupnjavanjem katastarskih parcela, stvaranjem povoljnijih uslova za korišćenje poljoprivrednog zemljišta, uređenjem infrastrukture, unapređenjem ruralnog razvoja i očuvanjem životne sredine.

Načela komasacije zemljišta

Član 4.

Načela komasacije zemljišta su:

1) načelo javnosti – učesnici komasacije zemljišta i javnost imaju pravo da budu blagovremeno obavešteni o toku postupka komasacije zemljišta, kao i pravo uvida u podatke i dokumentaciju koja je od značaja za sprovođenje postupka komasacije zemljišta;

2) načelo zaštite prava učesnika komasacije zemljišta – u postupku komasacije zemljišta obezbeđuje se zaštita prava i pravnih interesa svih učesnika komasacije zemljišta;

3) načelo zaštite životne sredine – u postupku komasacije zemljišta obezbeđuje se očuvanje prirodnih vrednosti, zaštita zemljišta, voda, šuma i biodiverziteta, u skladu sa zakonom;

4) načelo ekonomičnosti i efikasnosti – postupak komasacije zemljišta sprovodi se na način kojim se obezbeđuje ekonomično, racionalno i efikasno uređenje poljoprivrednog zemljišta i korišćenje sredstava za sprovođenje komasacije zemljišta;

5) načelo održivog ruralnog razvoja – komasacija zemljišta se sprovodi radi stvaranja uslova za održivi razvoj poljoprivrede, uređenja ruralnog razvoja i poboljšanja uslova života i rada u ruralnim područjima;

6) načelo saradnje organa i učesnika komasacije – organi nadležni za sprovođenje postupka komasacije i učesnici komasacije zemljišta dužni su da međusobno sarađuju radi efikasnog sprovođenja postupka komasacije zemljišta;

7) načelo ravnopravnosti učesnika komasacije zemljišta – u postupku komasacije svim učesnicima obezbeđuje se ravnopravan položaj i jednaka zaštita prava.

Nadležni organi

Član 5.

Za pokretanje postupka komasacije zemljišta nadležna je jedinica lokalne samouprave, odnosno nadležni organ jedinice lokalne samouprave u skladu sa zakonom kojim se uređuje lokalna samouprava.

Za sprovođenje postupka komasacije zemljišta nadležni su ministarstvo nadležno za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo) i organ u sastavu Ministarstva - Uprava za poljoprivredno zemljište.

Republički geodetski zavod nadležan je za obavljanje stručnih poslova u postupku komasacije zemljišta, određenih ovim zakonom.

Podaci

Član 6.

Organi i organizacije Republike Srbije, autonomne pokrajine, jedinice lokalne samouprave, javna preduzeća i druga pravna lica čiji je osnivač Republika Srbija, dužni su da Ministarstvu i jedinici lokalne samouprave dostave, bez naknade, sve podatke i dokumentaciju kojom raspolažu, a koja je potrebna za pokretanje i sprovođenje postupka komasacije zemljišta, u roku od 15 dana od dana prijema zahteva.

Supsidijarna primena zakona

Član 7.

Na pitanja postupka komasacije zemljišta koja nisu uređena ovim zakonom shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak.

Razlozi za sprovođenje komasacije zemljišta

Član 8.

Komasacija zemljišta sprovodi se:

1) kada se zbog velike usitnjenosti i nepravilnog oblika katastarskih parcela, kao i rasparčanosti poseda poljoprivredno i šumsko zemljište ne može racionalno koristiti;

2) radi izgradnje vodnih objekata za korišćenje voda za navodnjavanje i vodnih objekata za zaštitu od štetnog dejstva unutrašnjih voda – odvodnjavanje, kao i sistema za navodnjavanje, sistema za odvodnjavanje i mreže nekategorisanih puteva.

Komasacija zemljišta se može sprovoditi i kada pored razloga iz stava 1. ovog člana postoji i jedan od sledećih razloga, i to kada:

1) dođe do poremećaja mreže nekategorisanih puteva, kao i hidromelioracionih sistema, sistema za navodnjavanje i sistema za odvodnjavanje, propisanih zakonom kojim se uređuju vode;

2) je potrebno izvesti protiverozione radove i mere i ispuniti uslove korišćenja erozionog područja;

3) je potrebno podizanje poljozaštitnih pojaseva;

4) je potrebno privođenje nameni napuštenog poljoprivrednog zemljišta većih površina u funkciju poljoprivredne proizvodnje;

5) je potrebno unaprediti uslove za ruralni razvoj i zaštitu životne sredine.

Godišnji program komasacije zemljišta

Član 9.

Godišnjim programom komasacije zemljišta utvrđuju se uslovi i kriterijumi za izbor programa komasacije zemljišta, vrsta i obim radova, poslova i aktivnosti u komasaciji zemljišta, izvori finansiranja i visina sredstava.

Godišnji program iz stava 1. ovog člana donosi Vlada.

Godišnji program komasacije zemljišta objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ.

II. POSTUPAK KOMASACIJE ZEMLjIŠTA

Predlog za pokretanje postupka komasacije zemljišta

Član 10.

Predlog za pokretanje postupka komasacije zemljišta podnosi zainteresovano lice nadležnom organu jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji se nalazi predloženo komasaciono područje.

Predlog iz stava 1. ovog člana sadrži:

1) overene izjave o saglasnosti za pokretanje i sprovođenje postupka komasacije zemljišta najmanje i to 51% imalaca prava svojine na zemljištu na predloženom komasacionom području;

2) obrazložene razloge za sprovođenje komasacije zemljišta;

3) podatke o području na kojem se predlaže sprovođenje komasacije zemljišta (naziv katastarske opštine, površina područja, brojevi katastarskih parcela i dr);

4) druge podatke od značaja za sprovođenje postupka komasacije zemljišta.

Kada se predlog iz stava 1. ovog člana odnosi na investicione radove u komasacionom području za izgradnju objekata, predlog sadrži i studiju opravdanosti izrađenu u skladu sa zakonom kojim se uređuje planiranje i izgradnja objekata.

Odluka o izradi programa komasacije zemljišta

Član 11.

O predlogu za pokretanje postupka komasacije zemljišta, nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi odluku.

Odluku o izradi programa komasacije zemljišta nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi ako su u budžetu jedinice lokalne samouprave obezbeđena sredstva za izradu programa komasacije zemljišta.

Nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi odluku da se ne izrađuje program komasacije zemljišta, ako nisu ispunjeni uslovi iz ovog zakona, odnosno ako nisu u budžetu jedinice lokalne samouprave obezbeđena sredstva za izradu programa komasacije zemljišta.

Odluke iz st. 2. i 3. ovog člana objavljuju se na internet stranici jedinice lokalne samouprave, u službenom glasilu jedinice lokalne samouprave, sredstvima javnog informisanja i na oglasnoj tabli jedinice lokalne samouprave.

Izrada programa komasacije zemljišta

Član 12.

Program komasacije zemljišta izrađuje se u skladu sa prostornim planom jedinice lokalne samouprave i ovim zakonom.

Program komasacije zemljišta predstavlja osnovu za uređenje zemljišne teritorije komasacijom, kao i osnovu za donošenje odluke o sprovođenju komasacije zemljišta.

Postupak izrade programa komasacije zemljišta sastoji se iz:

1) izbora nosioca izrade programa komasacije zemljišta;

2) održavanja javne rasprave radi prikupljanja informacija o konkretnim potrebama stanovništva u pogledu izvođenja radova u komasacionom području i radi upoznavanja javnosti sa razlozima za sprovođenje komasacije zemljišta;

3) konsultacija sa nadležnim organima i organizacijama, naročito organima nadležnim za poslove prostornog planiranja;

4) javnog uvida u predlog programa komasacije zemljišta na zvaničnoj internet stranici jedinice lokalne samouprave, odnosno u sredstvima informisanja i na oglasnoj tabli jedinice lokalne samouprave, na koji zainteresovana lica mogu pisanim putem da ulože prigovore;

5) drugih poslova od značaja za postupak izrade programa komasacije zemljišta.

O prigovorima na predlog programa komasacije zemljišta odlučuje nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

O postupku izrade programa komasacije zemljišta iz stava 3. ovog člana nadležni organ jedinice lokalne samouprave dužan je da obaveštava Ministarstvo.

Program komasacije zemljišta donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

Ministar nadležan za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: ministar), po prethodno pribavljenom mišljenju Republičkog geodetskog zavoda, bliže propisuje sadržinu, način izrade i donošenje programa komasacije zemljišta.

Predlog za sprovođenje komasacije zemljišta

Član 13.

Nadležni organ jedinice lokalne samouprave podnosi Ministarstvu predlog za sprovođenje komasacije zemljišta.

Uz predlog iz stava 1. ovog člana nadležni organ jedinice lokalne samouprave podnosi i:

1) program komasacije zemljišta;

2) odluku o izradi programa komasacije zemljišta i dokumentaciju na osnovu koje je doneta;

3) saglasnost za izradu programa komasacije zemljišta ministarstva nadležnog za poslove odbrane i Vojske Srbije u slučaju kada se nepokretnosti za posebne namene, u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje odbrana Republike Srbije, nalaze u komasacionom području;

4) saglasnost na predlog programa komasacije zemljišta ministarstva nadležnog za poslove šumarstva, a za jedinice lokalne samouprave na teritoriji autonomne pokrajine saglasnost nadležnog organa autonomne pokrajine za poslove šumarstva, u slučaju kada se šuma i šumsko zemljište nalaze u komasacionom području, u skladu sa zakonom kojim se uređuju šume;

5) potvrdu Agencije za restituciju da je na komasacionom području okončan postupak restitucije.

Nadležni organ jedinice lokalne samouprave predlog za sprovođenje komasacije zemljišta i dokumentaciju iz stava 2. ovog člana podnosi Ministarstvu u papirnoj, odnosno elektronskoj formi.

Odlučivanje o predlogu za sprovođenje komasacije zemljišta

Član 14.

Ministarstvo donosi odluku o predlogu za sprovođenje komasacije zemljišta, po prethodno pribavljenom mišljenju Republičkog geodetskog zavoda i drugih nadležnih organa i organizacija.

Ministarstvo donosi odluku da se ne sprovodi postupak komasacije zemljišta ukoliko nisu ispunjeni uslovi iz čl. 8, 9. i 13. ovog zakona.

Odluka iz stava 2. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ.

Ako su ispunjeni uslovi za sprovođenje postupka komasacije zemljišta u skladu sa ovim zakonom, Ministarstvo donosi odluku o sprovođenju postupka komasacije zemljišta, koja naročito sadrži:

1) prostorno određivanje i površinu komasacionog područja;

2) razlog za sprovođenje komasacije zemljišta;

3) zabranu izgradnje objekata, osim objekata u krugu postojećeg ekonomskog dvorišta, zabranu podizanja i izradnje poljoprivredne infrastrukture i podizanja šuma u komasacionom području;

4) zabranu donošenja prostornog plana jedinice lokalne samouprave koji se odnosi na komasaciono područje do okončanja postupka komasacije zemljišta.

Odluka iz stava 4. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ.

Na osnovu odluke iz stava 4. ovog člana Republički geodetski zavod u katastar nepokretnosti upisuje zabeležbu postupka komasacije zemljišta na nepokretnostima koje se nalaze u komasacionom području.

Po objavljivanju odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ, služba prestaje sa prijemom zahteva za provođenje promena u bazi podataka katastra nepokretnosti na svim parcelama obuhvaćenim komasacionim područjem.

Po objavljivanju odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ sudovi, javni beležnici i drugi organi dužni su da komisiji za sprovođenje postupka komasacije zemljišta dostavljaju pravosnažne i izvršne odluke koje se odnose na promene prava svojine i drugih stvarnih prava na nepokretnostima u komasacionom području do okončanja komasacije.

Komisija za komasaciju

Član 15.

Ministar rešenjem obrazuje komisiju za sprovođenje postupka komasacije zemljišta (u daljem tekstu: komisija za komasaciju), za svako komasaciono područje.

Komisija za komasaciju sastoji se od predsednika komisije i najmanje sedam članova koji imaju zamenike.

Za predsednika komisije za komasaciju imenuje se lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti pravne nauke, na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu, sa položenim pravosudnim ispitom i najmanje pet godina radnog iskustva u struci.

Za članove komisije za komasaciju imenuju se:

1) lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti biotehničke nauke-opšti smer, smer za biljnu proizvodnju ili za melioracije zemljišta (dipl. inženjer poljoprivrede, master inženjer poljoprivrede, specijalista inženjer poljoprivrede), na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje pet godina radnog iskustva u struci i položen državni stručni ispit;

2) lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti tehničko-tehnološke nauke, dipl. inženjer geodez. na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu sa licencom prvog reda koju izdaje Republički geodetski zavod i najmanje pet godina radnog iskustva u struci i položen državni stručni ispit;

3) lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti arhitekture, dipl. inž. arh. na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje pet godina radnog iskustva i položen državni stručni ispit ili lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti IMT studije, dipl. prostor. plan. na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje pet godina radnog iskustva i položen državni stručni ispit;

4) predstavnik jedinice lokalne samouprave zaposlen u jedinici lokalne samouprave na poslovima iz oblasti poljoprivrede;

5) tri predstavnika učesnika komasacije zemljišta, koji su punoletni građani, državljani Republike Srbije, koji nisu osuđivani i protiv kojih se ne vodi krivični postupak;

Ukoliko se u komasacionoj masi nalazi i šumsko zemljište, za člana komisije za komasaciju imanuje se i lice koje ima stečeno visoko obrazovanje iz oblasti biotehničke nauke-dipl. inž. šum. na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje pet godina radnog iskustva u struci i položen državni stručni ispit.

Zamenik predsednika i zamenici članova komisije za komasaciju treba da ispunjavaju iste uslove.

Predlog za članove i njihove zamenike sa teritorije jedinice lokalne samouprave iz stava 4. tač. 4) i 5) ovog člana Ministarstvu dostavlja nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

Stručne i administrativne poslove za potrebe komisije za komasaciju obavlja sekretar komisije koji ima stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje tri godine radnog iskustva u struci i položen državni stručni ispit.

Poslovi komisije za komasaciju

Član 16.

Komisija za komasaciju obavlja sledeće poslove:

1) utvrđuje faktičko stanje za komasaciono područje i sačinjava zapisnik o utvrđenom faktičkom stanju sa svakim učesnikom komasacije;

2) izrađuje i izlaže pregledne planove na javni uvid na nacionalnom geoportalu Geosrbija, internet stranici Uprave za poljoprivredno zemljište, kao i na internet stranici i oglasnoj tabli jedinice lokalne samouprave i to:

(1) pregledni plan postojećeg (starog) stanja,

(2) pregledni plan komasacione procene vrednosti zemljišta starog stanja na katastarskim planovima,

(3) pregledni plan novog stanja,

(4) pregledni plan raspodele komasacione mase;

3) bez odlaganja obaveštava Republički geodetski zavod, jedinicu lokalne samouprave, sudove, javne beležnike i ostale obveznike dostave o danu započinjanja raspodele komasacione mase;

4) evidentira visinu koeficijenta umanjenja zemljišta za zajedničke potrebe;

5) vrši komasacionu procenu zemljišta koje je predmet komasacione mase;

6) postupa po izveštajima stručnog nadzora o realizaciji geodetsko-tehničkih i investicionih radova;

7) sačinjavanja izveštaj o stanju radova u komasaciji zemljišta;

8) sačinjava predlog raspodele komasacione mase koji dostavlja direktoru Uprave za poljoprivredno zemljište;

9) uvodi u posed učesnike komasacije zemljišta, sačinjava zapisnik o uvođenju u posed sa svakim učesnikom komasacije;

10) dostavlja Republičkom geodetskom zavodu zapisnik o utvrđivanju faktičkog stanja, rešenje o raspodeli komasacione mase sa elaboratom realizacije geodetsko-tehničkih radova za potrebe obnove katastra nepokretnosti;

11) sprovodi druge poslove u skladu sa zakonom.

Potkomisija za komasaciju zemljišta

Član 17.

Za obavljanje pojedinih stručnih poslova u postupku komasacije zemljišta direktor Uprave za poljoprivredno zemljište rešenjem može obrazovati potkomisije za komasaciju zemljišta.

Potkomisija iz stava 1. ovog člana, obrazuju se radi:

1) utvrđivanja položaja, stanja, procene proizvodne sposobnosti, odnosno upotrebljivosti poljoprivredne infrastukture i šuma;

2) obavljanja drugih stručnih poslova potrebnih za postupak komasacije zemljišta.

Stručnu i administrativno - tehničku pomoć u sprovođenju postupka komasacije zemljišta Ministarstvu pruža poljoprivredna savetodavna i stručna služba koja je osnovana u skladu sa zakonom kojim se uređuje obavljanje savetodavnih i stručnih poslova u oblasti poljoprivrede, kao i jedinica lokalne samouprave na čijem se području nalazi komasaciono područje.

Rešenjem o obrazovanju potkomisije za komasaciju zemljišta određuju se sastav, zadaci, poslovi i druga pitanja od značaja za rad.

Ministar bliže propisuje način rada komisije za komasaciju i potkomisije za komasaciju zemljišta.

Zbor i odbor učesnika komasacije

Član 18.

Zbor učesnika komasacije zemljišta čine svi učesnici komasacije zemljišta (u daljem tekstu: zbor).

Zbor, po potrebi, razmatra sva pitanja koja se odnose na planiranje i sprovođenje komasacije zemljišta i o tome obaveštava komisiju za komasaciju.

Zbor može većinom glasova prisutnih učesnika komasacije zemljišta obrazovati odbor za komasaciju zemljišta (u daljem tekstu: odbor).

Odbor obavlja sledeće poslove:

1) prema potrebi saziva zbor;

2) priprema predloge aktivnosti, mera i radova koje je potrebno sprovesti u postupku komasacije zemljišta;

3) razmatra izveštaje o proceni vrednosti zemljišta i raspodele komasacione mase;

4) predlaže jedinici lokalne samouprave predstavnike učesnika komasacije zemljišta u komisiji za komasaciju i potkomisiji za komasaciju zemljišta;

5) zahteva izveštaj od komisije za komasaciju o pojedinim pitanjima postupka komasacije zemljišta.

Zbor se sastaje i bez poziva odbora.

Odbor ima pet do 15 članova i donosi akt o načinu rada i donošenju odluka.

Zbor i odbor ne odlučuju o pravima učesnika komasacije zemljišta.

Odluka o obustavi postupka komasacije zemljišta

Član 19.

Prostorno određivanje i površina komasacionog područja iz člana 14. stava 4. tačka 1) ovog zakona mogu da se promene u postupku komasacije za najviše 5% od početne površine komasacionog područja.

Ukoliko su odstupanja prostornog određivanja i površina komasacionog područja veća od 5% Ministarstvo donosi odluku o obustavi postupka komasacije zemljišta.

Ako radnje u postupku komasacije nisu započete u roku od tri godine od dana donošenja odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta, odnosno ukoliko nastanu okolnosti koje sprečavaju ili značajno otežavaju sprovođenje postupka komasacije zemljišta nakon okončanja postupka utvrđivanja faktičkog stanja, Ministarstvo donosi odluku o obustavi postupka komasacije.

Odluke iz st. 2 -3. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ.

III. UČESNICI U KOMASACIJI ZEMLjIŠTA

Obaveze učesnika komasacije

Član 20.

Učesnik komasacije zemljišta dužan je da o svom trošku ukloni korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta.

Ako učesnik komasacije zemljišta ne postupi u skladu sa stavom 1. ovog člana, Ministarstvo nalaže uklanjanje o trošku učesnika komasacije zemljišta.

Komasaciona procena zemljišta

Član 21.

Vrednost zemljišta unetog u komasacionu masu procenjuje se na osnovu kriterijuma proizvodne sposobnosti zemljišta i prosečnih prinosa najzastupljenijih poljoprivrednih kultura u komasacionom području.

Komasaciona procena zemljišta zasniva se na proizvodnoj sposobnosti zemljišta, položajnim, infrastrukturnim, ekonomskim i drugim relevantnim karakteristikama zemljišta.

Proizvodna sposobnost zemljišta, odnosno plodnost zemljišta, utvrđuje se bonitiranjem zemljišta, koje obuhvata određivanje bonitetne klase i podklase za sva zemljišta podobna za poljoprivrednu i šumsku proizvodnju.

Bonitiranje zemljišta vrši se na osnovu prikupljanja opisnih podataka o zemljištu, laboratorijskih ispitivanja uzoraka zemljišta i izrade elaborata o bonitiranju zemljišta, u skladu sa propisom kojim se uređuje način i postupak katastarskog klasiranja i bonitiranja zemljišta.

Pri utvrđivanju boniteta zemljišta uzimaju se u obzir i klimatski elementi od uticaja na bonitet, i to: srednja godišnja temperatura vazduha, srednja godišnja količina padavina, količina padavina u vegetacionom periodu, relativna vlažnost vazduha i indeks suše za period jun–avgust.

Pored proizvodne sposobnosti zemljišta, pri komasacionoj proceni uzimaju se u obzir i drugi faktori koji utiču na vrednost zemljišta, naročito: prosečni prinosi najzastupljenijih poljoprivrednih kultura u komasacionom području, položaj zemljišta u odnosu na naselje, vikend-naselje, kategorisane i nekategorisane puteve, pristup parceli, mogućnost navodnjavanja i odvodnjavanja, konfiguracija terena, način korišćenja zemljišta, ograničenja u korišćenju zemljišta, podaci o procenjenim tržišnim vrednostima zemljišta utvrđenim primenom modela masovne procene vrednosti nepokretnosti, kao i drugi relevantni podaci od značaja za vrednovanje zemljišta.

Podaci o procenjenim tržišnim vrednostima zemljišta utvrđenim primenom modela masovne procene vrednosti nepokretnosti, prema poslednjoj dostupnoj proceni u trenutku izrade komasacione procene zemljišta, predstavljaju deo analitičke osnove za proveru i usklađivanje vrednosnih odnosa između zemljišta u komasacionoj masi.

Podaci iz stava 7. ovog člana koriste se kao referentni, kontrolni i korektivni podaci, u meri u kojoj su relevantni za komasaciono područje, vrstu zemljišta, način korišćenja, položaj, pristup, proizvodnu sposobnost i druge karakteristike zemljišta i ne zamenjuju komasacionu procenu zemljišta.

Prosečni prinosi najzastupljenijih poljoprivrednih kultura utvrđuju se na osnovu statističkih podataka koje vode nadležni organi i drugih podataka utvrđenih od strane komisije za komasaciju ili potkomisije za komasacionu procenu vrednosti zemljišta.

Zemljišta se raspoređuju u procembene razrede, za svaki procembeni razred se računa koeficijent za obračun vrednosti zemljišta i donosi odluka o utvrđivanju vrednosti jedne procembene jedinice (1m2) u dinarima.

Komasaciona procena zemljišta, način utvrđivanja procembenih razreda, korišćenje podataka masovne procene vrednosti, način obračuna koeficijenata i sadržina elaborata komasacione procene vrši se u skladu sa posebnim propisom kojim se uređuje državni premer i katastar.

Komasacionu procenu zemljišta vrši ovlašćena geodetska organizacija u skladu sa propisima kojima se uređuju državni premer i katastar i propisima kojima se uređuje komasacija.

Obezbeđenje zemljišta za zajedničke potrebe

Član 22.

U postupku komasacije obezbeđuje se zemljište za zajedničke potrebe u javnoj svojini, od svih učesnika komasacije srazmerno unetoj vrednosti zemljišta, bez naknade.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako učesnik komasacije ne može da obezbedi zemljište za zajedničke potrebe iz razloga što njegovo zemljište ne ulazi u komasacionu masu, vrednost zemljišta za zajedničke potrebe nadoknađuje novčanim iznosom, srazmerno površini njegovog zemljišta unetog u komasaciono područje.

Visina novčane naknade iz stava 2. ovog člana utvrđuje se procenom vrednosti nepokretnosti koju vrši licencirani procenitelj nepokretnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuju uslovi i način vršenja procene vrednosti nepokretnosti.

Novčana naknada iz stava 3. ovog člana uplaćuje se na poseban račun otvoren kod Uprave za trezor i raspodeljuje se učesnicima komasacije zemljišta čije je zemljište u komasacionoj masi.

Novčana sredstva na posebnom računu otvorenom kod Uprave za trezor ne podležu prinudnoj naplati u postupku izvršenja, u skladu sa propisima kojima se uređuje izvršenje i obezbeđenje.

Utvrđivanje faktičkog stanja

Član 23.

Utvrđivanje faktičkog stanja vrši se na osnovu podataka iz katastra nepokretnosti i stanja na terenu.

Ako podaci iz katastra nepokretnosti odgovaraju faktičkom stanju, komisija za komasaciju zapisnikom o utvrđivanju faktičkog stanja konstatuje podatke o stvarnim pravima, načinu korišćenja i drugim podacima o kojima katastar nepokretnosti vodi evidenciju.

Ako podaci iz katastra nepokretnosti ne odgovaruju faktičkom stanju, komisija za komasaciju zapisnikom o utvrđivanju faktičkog stanja konstatuje postojeći način korišćenja zemljišta, stvarna prava i druge podatke i stanja na terenu.

Ako podaci o stvarnim pravima na nepokretnostima koji se vode u bazi podataka katastra nepokretnosti ne odgovaraju faktičkom stanju, komisija za komasaciju zapisnikom o utvrđivanju faktičkog stanja konstatuje postojanje i obim stvarnih prava prema stanju utvrđenom na terenu i na osnovu drugih dokaza.

Postupak utvrđivanja faktičkog stanja okončava se u roku od 15 meseci od dana donošenja odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta, a najkasnije do započinjanja raspodele komasacione mase.

Zapisnik o utvrđivanju faktičkog stanja dostavlja se Republičkom geodetskom zavodu na sprovođenje preko e-šaltera u skladu sa propisima kojima se uređuje državni premer i katastar.

Komasaciona masa

Član 24.

Komasacionu masu čini zemljište u komasacionom području za koje je utvrđeno faktičko stanje.

Zemljište za vojne potrebe može da bude u komasacionoj masi samo uz prethodnu saglasnost ministarstva nadležnog za poslove odbrane i Vojske Srbije.

Zemljište iz stava 1. ovog člana ne obuhvata zemljište: na kojem je izgrađen objekat; koje je pod poljoprivrednom infrastrukturom; koje je pod šumom; koje je u postupku izdavanja građevinske dozvole a izdati su lokacijski uslovi, kao i zemljište za koje je Uprava za poljoprivredno zemljište dala saglasnost na investiciono ulaganje u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljopriredno zemljište pre donošenja odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta.

Ako zbog izgradnje objekata iz stava 3. ovog člana nastane usitnjavanje zemljišta, odnosno teži pristup do zemljišta, investitor takvih objekata dužan je da o svom trošku obezbedi nesmetan pristup zemljištu.

Republički geodetski zavod

Član 25.

Republički geodetski zavod, u skladu sa ovim zakonom, obavlja sledeće poslove:

1) pruža stručnu pomoć i podršku jedinici lokalne samouprave, komisiji za komasaciju zemljišta, Ministarstvu i Upravi za poljoprivredno zemljište u sprovođenju postupka komasacije zemljišta;

2) obezbeđuje podatke iz geodetsko-katastarskog informacionog sistema za: izradu programa komasacije zemljišta, donošenje odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta, izradu glavnog projekta komasacije zemljišta, utvrđivanje faktičkog stanja, kao i za druge potrebe u postupku komasacije zemljišta;

3) donosi odluku o obnovi katastra nepokretnosti prema podacima komasacionog premera po prijavi ovlašćene geodetske organizacije za izvođenje geodetsko-tehničkih radova;

4) upisuje zabeležbu postupka komasacije zemljišta na nepokretnostima koje se nalaze u komasacionom području;

5) rešenjem potvrđuje obnovu katastra nepokretnosti prema podacima komasacionog premera;

6) uspostavlja i vodi informacioni sistem za potrebe vršenja stručnog nadzora nad obavljanjem geodetsko-tehničkih radova;

7) na nacionalnom geoportalu Geosrbija objavljuje pregledne planove koji nastaju u postupku sprovođenja komasacije zemljišta;

8) pruža tehničku podršku Ministarstvu u uspostavljanju i vođenju Informacionog sistema o komasaciji (u daljem tekstu: ISOK).

IV. TEHNIČKA DOKUMENTACIJA U KOMASACIJI ZEMLjIŠTA

Tehnička dokumentacija za izvođenje geodetsko-tehničkih radova u komasaciji zemljišta

Član 26.

U postupku komasacije zemljišta u skladu sa tehničkim standardima izrađuje se tehnička dokumentacija, i to:

1) idejni projekat;

2) glavni projekat komasacije zemljišta (u daljem tekstu: glavni projekat);

3) elaborat realizacije geodetsko -tehničkih radova.

Elaborat realizacije geodetsko-tehničkih radova iz stava 1. tačka 3) ovog člana izrađuje se u skladu sa posebnim propisima kojima se uređuje državni premer i katastar nepokretnosti.

Ministar, po prethodno pribavljenom mišljenju Republičkog geodetskog zavoda, bliže propisuje sadržinu tehničke dokumentacije za izvođenje geodetsko-tehničkih radova (projekata) u komasaciji zemljišta.

Ovlašćene organizacije za izradu tehničke dokumentacije u postupku komasacije zemljišta i vršenje geodetsko-tehničkih radova

Član 27.

Tehničku dokumentaciju iz člana 26. ovog zakona izrađuje i geodetsko-tehničke radove obavlja geodetska organizacija koja ima licencu za obavljanje ovih poslova izdatu od strane Republičkog geodetskog zavoda.

Projekti i druga tehnička dokumentacija za investicione radove u postupku komasacije zemljišta koji ne ulaze u kategoriju geodetsko-tehničkih radova i ne predstavljaju tehničku dokumentaciju u smislu člana 26. ovog zakona, izrađuju se prema posebnim propisima kojima je uređena izrada projekata i druge tehničke dokumentacije za pojedine vrste radova.

V. VRSTE RADOVA, POSLOVA I AKTIVNOSTI U KOMASACIJI ZEMLjIŠTA

Radovi i poslovi u komasaciji zemljišta

Član 28.

U komasaciji zemljišta obavljaju se investicioni radovi, geodetsko-tehnički radovi, stručni i administrativno-tehnički poslovi, kao i drugi poslovi i aktivnosti.

Investicioni radovi i njihovi poslovi i aktivnosti

Član 29.

Investicioni radovi u komasaciji zemljišta su:

1) izgradnja/rekonstrukcija vodnih objekata za korišćenje voda za navodnjavanje;

2) izgradnja vodnih objekata za zaštitu od štetnog dejstva unutrašnjih voda - odvodnjavanje;

3) izgradnja sistema za navodnjavanje ili sistema za odvodnjavanje;

4) izgradnja mreže nekategorisanih puteva;

5) podizanje poljozaštitnih pojaseva ili obnovu podignutih poljozaštitnih pojaseva novim sadnicama;

6) uklanjanje korova, samoniklog rastinja, stubova, žica i dr. materijala korišćenog u zasadu voća i vinove loze a koji se nalazi na površinama predviđenim za krčenje;

7) uklanjanje korova i samoniklog rastinja sa međa i poljoprivrednog zemljišta;

8) privođenje nameni napuštenog poljoprivrednog zemljišta većih površina u funkciju poljoprivredne proizvodnje.

Za potrebe izvođenja radova iz stava 1. ovog člana obavljaju se poslovi i aktivnosti koji obuhvataju:

1) izradu projekata i druge tehničke dokumentacije za izvođenje investicionih radova, stručnu i tehničku kontrolu projekata i druge tehničke dokumentacije za izvođenje investicionih radova;

2) stručni nadzor nad izvođenjem investicionih radova;

3) procenu vrednosti nepokretnosti od strane licenciranog procenitelja;

4) nabavku, uspostavljanje, vođenje i održavanje ISOK-a;

5) uspostavljanje i vođenje informacionog sistema za potrebe vršenja stručnog nadzora nad obavljanjem geodetsko-tehničkih radova;

6) obezbeđivanje radnih prostorija, odnosno obezbeđivanje organizacionih i tehničkih uslova za rad komisije za komasaciju;

7) druge poslove i aktivnosti u vezi sa investicionim radovima, poslovima i aktivnostima u postupku komasacije zemljišta.

Geodetsko-tehnički radovi

Član 30.

Geodetsko-tehnički radovi u postupku komasacije obuhvataju:

1) izradu programa komasacije zemljišta, idejnog i glavnog projekta;

2) stručnu i tehničku kontrolu idejnog i glavnog projekta sa izveštajima o izvršenoj stručnoj kontroli idejnog projekta i tehničkoj kontroli glavnog projekta;

3) prethodne radove koji se sastoje iz sledećih aktivnosti:

(1) identifikacije i obeležavanja granice komasacionog područja, obrazovanja komisije za identifikaciju granice komasacionog područja i obeležavanja granice komasacionog područja;

(2) utvrđivanja faktičkog stanja provođenjem utvrđenih promena u bazi katastra nepokretnosti i na digitalnom katastarskom planu;

(3) geodetsko snimanje detalja na komasacionom produčju;

(4) komasacionu procenu vrednosti zemljišta;

4) izradu projekta novog stanja;

5) izradu dokumentacije za raspodelu komasacione mase;

6) raspodelu komasacione mase i grupisanja katastarskih parcela;

7) završne radove i izradu elaborata realizacije geodetsko-tehničkih radova,

8) stručni nadzor nad izvođenjem geodetsko-tehničkih radova,

9) druge poslove i aktivnosti u vezi sa geodetsko-tehničkim radovima, poslovima i aktivnostima u postupku komasacije.

Izvođač geodetsko-tehničkih radova je dužan da, u roku od osam dana od dana potpisivanja ugovora o izvođenju geodetsko-tehničkih radova, prijavi radove nadležnoj službi za katastar nepokretnosti preko e-šaltera.

Republički geodetski zavod donosi odluku o obnovi katastra nepokretnosti na osnovu podataka komasacionog premera, najkasnije u roku od osam dana od dana prijave radova iz stava 2. ovog člana.

Rok za završetak postupka komasacije

Član 31.

Rok za završetak postupka komasacije zemljišta od dana upisa zabeležbe postupka komasacije do donošenja rešenja o raspodeli komasacione mase ne može biti duži od 36 meseci.

VI. RASPODELA KOMASACIONE MASE

Pravila raspodele komasacione mase

Član 32.

Svakom vlasniku zemljišta dodeljuje se iz komasacione mase zemljište odgovarajuće vrednosti, srazmerno umanjene u odnosu na vrednost zemljišta unetog u komasacionu masu za odbitak zemljišta za zajedničke potrebe, po mogućnosti iste katastarske kulture i na mestu pretežnog dela zemljišta unetog u komasacionu masu, iste vrednosti i približno iste udaljenosti od naselja, kao i položaja koji pruža približno jednake mogućnosti u pogledu načina obrade koje je imao pre komasacije.

Raspodelom zemljišta iz komasacione mase svaki vlasnik zemljišta po mogućnosti dobija zemljište pravilnijeg oblika i na manjem broju mesta nego što je uneo u komasacionu masu, ako je uneo zemljište na dva ili više mesta.

Ukupna vrednost zemljišta koje se vlasniku zemljišta dodeljuje iz komasacione mase ne može biti manja niti veća od 10% od ukupne vrednosti zemljišta unetog u komasacionu masu, uključujući i zemljište za zajedničke potrebe, a ukupna površina zemljišta koja se dodeljuje iz komasacione mase ne može biti manja niti veća od 20% od ukupne površine zemljišta unetog u komasacionu masu.

Prilikom raspodele zemljišta iz komasacione mase razmatraju se predlozi učesnika komasacije i obezbeđuje se:

1) da se zemljišta članova istog domaćinstva ili istog poljoprivrednog gazdinstva dodele jedno uz drugo;

2) da se uvaže predlozi učesnika komasacije koji traže da se njihova zemljišta smeste u zajedničke komplekse;

4) da se učesniku komasacije zemljišta, bez njegove saglasnosti, ne dodeli zemljište čije bi korišćenje zahtevalo značajne promene u načinu upravljanja njegovim poljoprivrednim gazdinstvom, odnosno poslovanjem;

5) da se stanovnicima susednih katastarskih opština dodeli zemljište na delu komasacione mase koje je najbliže njihovom prebivalištu.

Prilikom raspodele komasacione mase uzima se u obzir namena zemljišta.

Raspodelom komasacione mase obezbeđuje se pristupni put zemljištu dobijenom iz komasacione mase.

U područjima na kojima je planirana izgradnja vodnih objekata, kao i sistema za navodnjavanje ili sistema za odvodnjavanje, zemljište se dodeljuje u skladu sa tehničkim uslovima za takvo uređenje zemljišta.

Predlog preglednog plana raspodele komasacione mase i javni uvid

Član 33.

Nakon izrade dokumentacije za raspodelu komasacione mase komisija za komasaciju izrađuje predlog preglednog plana raspodele komasacione mase u skladu sa utvrđenim faktičkim stanjem i glavnim projektom.

Javni uvid u predlog preglednog plana raspodele komasacione mase objavljuje se na nacionalnom geoportalu Geosrbija, veb portalu Uprave za poljoprivredno zemljište, internet stranici i oglasnoj tabli jedinice lokalne samouprave.

Zainteresovana lica mogu u roku od 15 dana od dana objavljivanja predloga preglednog plana raspodele komasacione mase podneti prigovor direktoru Uprave za poljoprivredno zemljište.

Rok za rešavanje po prigovoru iz stava 3. ovog člana je 15 dana.

Rešavajući po prigovoru iz stava 3. ovog člana, predlog preglednog plana raspodele komasacione mase može se menjati na način na koji se u najmanjoj mogućoj meri menja položaj trećih lica.

Pregledni plan raspodele komasacione mase

Član 34.

Pregledni plan raspodele komasacione mase sa pozivom za uvođenje u posed zemljišta objavljuju se na nacionalnom geoportalu Geosrbija, veb portalu Uprave za poljoprivredno zemljište, internet stranici i oglasnoj tabli jedinice lokalne samouprave.

Uvođenje u posed

Član 35.

Uvođenje vlasnika u posed zemljišta iz komasacione mase komisija za komasaciju vrši se u roku od 30 dana od dana objavljivanja preglednog plana iz člana 35. stav 2. ovog zakona.

O uvođenju vlasnika u posed zemljišta komisija za komasaciju sačinjava zapisnik.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, rok za uvođenje u posed vlasnika zemljišta iz komasacione mase može biti određen za kraj tekuće agroekonomske godine zbog uklanjanja useva i posebnih uređaja koji se bez veće štete mogu odvojiti od zemljišta.

Rešenje o raspodeli komasacione mase

Član 36.

Direktor Uprave za poljoprivredno zemljište donosi rešenje o raspodeli komasacione mase u roku od 30 dana od dana sačinjavanja zapisnika o uvođenju vlasnika u posed zemljišta iz člana 34. ovog zakona.

Direktor Uprave za poljoprivredno zemljište za svakog vlasnika u komasacinom području donosi rešenje iz stava 1. ovog člana.

Na rešenje iz stava 1. ovog člana može se izjaviti žalba ministru u roku od 15 dana.

O žalbi na rešenje o raspodeli komasacione mase odlučuje ministar u roku od 30 dana.

Žalba na rešenje iz stava 3. ovog člana ne odlaže izvršenje rešenja.

Naknada za razliku vrednosti zemljišta dobijenog iz komasacione mase

Član 37.

Ako se vlasniku zemljišta iz komasacione mase dodeli zemljište veće vrednosti od vrednosti zemljišta unetog u komasacionu masu, po odbitku vrednosti zemljišta za zajedničke potrebe, dužan je da tu razliku uplati u novcu na poseban račun otvoren kod Uprave za trezor.

Ako se vlasniku zemljišta iz komasacione mase dodeli manja vrednosti zemljišta od unetog, po odbitku vrednosti zemljišta za zajedničke potrebe, razlika u novčanoj vrednosti se nadoknađuje sa računa iz stava 1. ovog člana.

Rešenjem o raspodeli komasacione mase utvrđuje se visina naknade iz st. 1. i 2. ovog člana.

Naknada iz stava 3. ovog člana isplaćuje se na poseban račun vlasnika zemljišta, u roku od 30 dana od dana pravnosnažnosti rešenja o raspodeli komasacione mase.

Novčana sredstva na posebnom računu otvorenom kod Uprave za trezor ne podležu prinudnoj naplati u postupku izvršenja, u skladu sa propisima kojima se uređuje izvršenje i obezbeđenje.

Sprovođenje rešenja o raspodeli komasacione mase u javnoj evidenciji nepokretnosti i prava na njima

Član 38.

Rešenje o raspodeli komasacione mase sa elaboratom realizacije geodetsko-tehničkih radova, direktor Uprave za poljoprivredno zemljište dostavlja Republičkom geodetskom zavodu na sprovođenje.

Rešenje o raspodeli komasacione mase Republički geodetski zavod sprovodi u roku od 15 dana od dana dostavljanja dokumentacije iz stava 1. ovog člana, donošenjem rešenja iz člana 25. stav 1. tačka 5) ovog zakona.

Prava službenosti i drugi tereti

Član 39.

Prava službenosti i drugi tereti koji su postojali pre raspodele komasacione mase prestaju da postoje i brišu se.

Ako je usled raspodele zemljišta iz komasacione mase došlo do potrebe za uspostavljanjem novih prava službenosti, tereta ili drugih ograničenja prava svojine, direktor Uprave za poljoprivredno zemljište o tome odlučuje rešenjem o raspodeli komasacione mase.

Elaborat realizacije geodetsko-tehničkih radova

Član 40.

Izvođač geodetsko-tehničkih radova obeležava nove katastarske parcele u roku od 60 dana od dana objavljivanja preglednog plana raspodele komasacione mase i sastavlja elaborat realizacije geodetsko-tehničkih radova u postupku komasacije.

Elaborat realizacije geodetsko-tehničkih radova u postupku komasacije zemljišta predstavlja skup svih dokumenata i podataka nastalih u postupku realizacije geodetsko-tehničkih radova predviđenih glavnim projektom, koji se, zajedno sa tehničkim izveštajima o njihovoj realizaciji, dostavljaju stručnom nadzoru prema fazama komasacije zemljišta.

Informacioni sistem o komasaciji zemljišta

Član 41.

ISOK je elektronska baza podataka o: nepokretnostima u komasacionom području i pravima na njima; investicionim, geodetsko-tehničkim i stručnim i administrativno-tehničkim radovima i drugim poslovima i aktivnostima u komasaciji.

Elektronsku bazu podataka iz stava 1. ovog člana obezbeđuje brzo i efikasno upravljanje podacima i radnim procesima, na način koji obezbeđuje javnost podataka u skladu sa zakonom kojim se uređuje javnost podataka i služi za: obradu, integrisanje, skladištenje, uređivanje, analizu, evidenciju i prikaz alfanumeričkih i geoprostornih podataka relevantnih za sprovođenje komasacije, kao i praćenje izvođenja radova i drugih poslova i aktivnosti.

ISOK uspostavlja, vodi i održava Uprava za poljoprivredno zemljište.

ISOK se vodi u digitalnom i grafičkom obliku za teritoriju Republike Srbije, na osnovu karata, katastarskih dokumenata i drugih topografsko-kartografskih i alfanumeričkih podataka, uz primenu geografskih informacionih tehnologija, digitalnih ortofoto snimaka, satelitskih snimaka i drugih metoda prikupljanja podataka koje obezbeđuju potrebnu tačnost u funkcionisanju sistema, uzimajući u obzir strukturu i stanje komasacionog područja.

Organ nadležan za poslove državnog premera i katastra, bez naknade, ustupa Upravi za poljoprivredno zemljište na korišćenje sve neophodne podatke za uspostavljanje, vođenje i održavanje ISOK-a, i to: alfanumeričke podatke o katastarskim parcelama, digitalni katastarski plan, digitalni model terena, topografske karte, digitalni ortofoto, satelitske snimke, registar prostornih jedinica i druge potrebne podatke.

Podaci iz nadležnosti drugih državnih organa, organizacija i privrednih subjekata u javnoj svojini, koji su neophodni za uspostavljanje, vođenje i održavanje ISOK-a, dostavljaju se Upravi za poljoprivredno zemljište bez naknade.

Tehničku podršku za uspostavljanje i funkcionisanje ISOK-a pruža Republički geodetski zavod.

Vlada bliže uređuje organizaciju, uslove i način upisa, dostavljanja podataka i vođenja ISOK-a.

Sredstva za uspostavljanje i održavanje ISOK-a obezbeđuju se iz budžeta Republike Srbije.

VII. FINANSIRANjE KOMASACIJE

Predmet finansiranja

Član 42.

Sredstva za finansiranje komasacije zemljišta obezbeđuju se u budžetu Republike Srbije i budžetu jedinice lokalne samouprave, u skladu sa nadležnostima propisanim ovim zakonom.

Sredstva za finansiranje komasacije zemljišta mogu se obezbediti i iz donacija, kredita, sredstava međunarodne pomoći, kao i iz sredstava, instrumenata, programa i fondova Evropske unije, Ujedinjenih nacija i međunarodnih organizacija.

VIII. NADZOR

Nadzor nad primenom zakona

Član 43.

Nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donetih na osnovu ovog zakona, osim izvođenja geodetsko-tehničkih radova u postupku komasacije zemljišta, vrši Ministarstvo.

Stručni nadzor nad izvođenjem geodetsko-tehničkih radova u postupku komasacije zemljišta vrši Republički geodetski zavod.

Inspekcijski nadzor vrši Ministarstvo preko poljoprivrednog inspektora, osim na zemljištu za vojne potrebe.

Na sadržinu, vrste i oblike i postupak inspekcijskog nadzora, ovlašćenja i obaveze učesnika u inspekcijskom nadzoru i druga pitanja od značaja za inspekcijski nadzor koja nisu drugačije uređena ovim zakonom i propisima donetim na osnovu ovog zakona, primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje inspekcijski nadzor.

Prava i dužnosti poljoprivrednog ispektora

Član 44.

U vršenju poslova inspekcijskog nadzora, poljoprivredni inspektor ima pravo i dužnost da vrši:

1) kontrolu da li se posle objavljivanja odluke o sprovođenju komasacije zemljišta u “Službenom glasniku Republike Srbijeˮ izgrađuju objekti, osim objekata u krugu postojećeg ekonomskog dvorišta, podizanje i izradnja poljoprivredne infrastrukture i podizanje šuma u komasacionom području;

2) da li učesnik komasacije o svom trošku uklonio korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta;

3) kontrolu ometanja uvođenja vlasnika zemljišta u posed zemljišta iz komasacione mase.

Mere koje nalaže poljoprivredni inspektor

Član 45.

U vršenju poslova iz člana 44. ovog zakona poljoprivredni inspektor može u skladu sa svojim ovlašćenjima propisanim ovim zakonom da:

1) rešenjem zabrani pravnom licu, preduzetniku ili fizičkom licu izradnju objekata, osim objekata u krugu postojećeg ekonomskog dvorišta, zabranu podizanja i izradnje poljoprivredne infrastruktura i podizanje šuma u komasacionom području;

2) rešenjem naredi učesniku komasacije o svom trošku ukloni korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta;

3) podnese zahtev za pokretanje prekršajnog postupka zbog povrede odredaba ovog zakona i propisa donetih na osnovu njega;

4) obavesti drugi organ ako postoje razlozi za preduzimanje mera za koje je taj organ nadležan;

5) naredi druge mere i preduzme druge radnje, u skladu sa ovim zakonom.

O izvršenju mera naloženih rešenjem iz stava 1. ovog člana pravno lice, preduzetnik, odnosno fizičko lice obaveštava poljoprivrednog inspektora.

Nadležnost za rešavanje po žalbi

Član 46.

Na rešenje poljoprivrednog inspektora može se izjaviti žalba ministru u roku od osam dana od dana dostavljanja rešenja.

O žalbi ministar odlučuje rešenjem u roku od 30 dana od dana dostavljanja žalbe.

Žalba ne odlaže izvršenje rešenja.

Rešenje ministra iz stava 2. ovog člana je konačno i protiv njega može se pokrenuti upravni spor.

IX. KAZNENE ODREDBE

Prekršaj pravnog lica i odgovornog lica u pravnom licu

Član 47.

Novčanom kaznom od 100.000 dinara do 1.500.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako:

1) vrši izgradnju objekata, osim objekata u krugu postojećeg ekonomskog dvorišta, podizanje i izradnju poljoprivredne infrastruktura i podizanje šuma u komasacionom području (član 14. stav 4. tačka 3);

2) o svom trošku ne ukloni korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta (član 20. stav 1);

3) onemogući uvođenje vlasnika zemljišta u posed zemljišta iz komasacione mase (član 36. stav 5).

Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom 50.000 dinara do 150.000 dinara i odgovorno lice u pravnom licu.

Prekršaj preduzetnika

Član 48.

Novčanom kaznom od 50.000 dinara do 500.000 dinara kazniće se za prekršaj preduzetnik ako:

1) vrši izgranju objekata, osim objekata u krugu postojećeg ekonomskog dvorišta, podizanje i izradnju poljoprivredne infrastruktura i podizanje šuma u komasacionom području (član 14. stav 4. tačka 3);

2) o svom trošku ne ukloni korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta (član 20. stav 1);

3) onemogući uvođenje vlasnika zemljišta u posed zemljišta iz komasacione mase (član 36. stav 5).

Prekršaj fizičkog lica

Član 49.

Novčanom kaznom u fiksnom iznosu od 50. 000 dinara do 150.000 dinara kazniće se za prekršaj fizičko lice ako:

2) o svom trošku ne ukloni korov, samoniklo rastinje i zasade voća i vinove loze koji nemaju proizvodnu sposobnost sa međa i zemljišta (član 20. stav 1);

3) onemogući uvođenje vlasnika zemljišta u posed zemljišta iz komasacione mase (član 36. stav 5).

X. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Započeti postupci

Član 50.

Postupci komasacije započeti pre stupanja na snagu ovog zakona okončaće se po propisima koji su važili u vreme njihovog pokretanja.

Rok za donošenje podzakonskih akata

Član 51.

Podzakonski akti za sprovođenje ovog zakona doneće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Rok za uspostavljanje ISOK-a je godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Prestanak važenja

Član 52.

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaju da važe odredbe čl. 31 - 47. Zakona o poljoprivrednom zemljištu (“Službeni glasnik RSˮ, br. 62/06, 65/08 - dr. zakon, 41/09, 112/15, 80/17 i 95/18 - dr. zakon).

Stupanje na snagu zakona

Član 53.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. jula 2027. godine.

IZ OBRAZLOŽENJA

II. RAZLOZI ZA DONOŠENjE ZAKONA

Vlada Republike Srbije usvojila je na sednici održanoj 3. oktobra 2024. godine Reformsku agendu Republike Srbije, dokument čiji je cilj ubrzanje svih pokrenutih reformi, u skladu sa pravcima već utvrđenim u pregovorima o pristupanju Evropskoj uniji. Reformska agenda Republike Srbije pripremljena je u saradnji 37 institucija Republike Srbije i Evropske komisije, kao odgovor na inicijativu Evropske unije za ubrzane pripreme za članstvo kroz Plan rasta EU za Zapadni Balkan. Reformska agenda Srbije predstavlja strateški dokument u kojem su detaljno definisani koraci i mere koje će institucije Republike Srbije preduzimati radi bržeg napretka u reformskim procesima na putu ka članstvu u Evropskoj uniji, kao i radi korišćenja sredstava namenjenih Srbiji iz Evropskog fonda za rast.

Kao jedan od ciljeva Reformske agende Srbije kroz podoblast - Konkurentnost poslovnog sektora, obuhvaćene su reformske mere usmerene na povećanje konkurentnosti poljoprivrednog sektora usklađivanjem relevantnog nacionalnog zakonodavstva u oblasti bezbednosti hrane, unapređenje ruralne javne infrastrukture i komasaciju zemljišta. Sve predviđene mere treba da dovedu do transformacije poljoprivrednog sektora, stabilnog i održivog sistema proizvodnje, povećanja izvoza i unapređenja regionalnog razvoja. Povećanje konkurentnosti poljoprivrednog sektora donošenjem Zakona o komasaciji zemljišta doprineće uspostavljanju održivog sistema upravljanja i korišćenja zemljišta kroz unapređenje planiranja i upravljanja u poljoprivrednim i ruralnim područjima. Konsolidacijom usitnjenih zemljišnih parcela omogućiće se efikasnije i održivije poljoprivredne prakse, smanjenje pritiska na prirodna staništa i očuvanje biodiverziteta. Na ovaj način reforma neposredno doprinosi smanjenju rizika od prirodnih i drugih katastrofa, kao značajnoj komponenti klimatske otpornosti i zaštite biodiverziteta.

Očekuje se da će proces komasacije zemljišta doprineti povećanju obuhvata obradivog poljoprivrednog zemljišta, investicija, produktivnosti i zaposlenosti u poljoprivredi. Iako je postupak komasacije uređen Zakonom o poljoprivrednom zemljištu (“Službeni glasnik RS”, br. 62/06, 65/08 – dr. zakon, 41/09, 112/15, 80/17 i 95/18 - dr. zakon), neophodno je njegovo dalje unapređenje radi skraćenja prosečnog trajanja postupka komasacije, od donošenja programa komasacije od strane skupštine jedinice lokalne samouprave do prenosa prava svojine u okviru komasacionog područja. Efikasnije sprovođenje postupka komasacije, naročito na prostorno udaljenim i usitnjenim posedima poljoprivrednih proizvođača, obezbediće se uspostavljanjem posebnog zakonskog okvira kroz donošenje Zakona o komasaciji zemljišta i podzakonskih akata za njegovo sprovođenje.

Primena dosadašnjih zakonskih rešenja u oblasti komasacije zemljišta pokazala je određene nedostatke u svim fazama postupka, od donošenja programa i odluke o sprovođenju komasacije do uvođenja učesnika komasacije u posed.

Zakonom o poljoprivrednom zemljištu propisano je da se od dana objavljivanja odluke o sprovođenju komasacije na komasacionom području ne mogu graditi objekti niti podizati višegodišnji zasadi, kao i da vlasnik zemljišta nema pravo na naknadu za takva ulaganja ako su izvršena nakon objavljivanja navedene odluke. Imajući u vidu da postupci komasacije u praksi često traju više godina, ovakvo rešenje značajno ograničava vlasnike u raspolaganju nepokretnostima i odlaže realizaciju investicija na komasacionom području.

Strategijom poljoprivrede i ruralnog razvoja Republike Srbije za period 2014–2024. godine (“Službeni glasnik RS”, broj 85/14 - u daljem tekstu: Strategija), prepoznata je rasparčanost poseda kao jedno od značajnih ograničenja efikasnijeg korišćenja poljoprivrednog zemljišta. Prosečan broj parcela po poljoprivrednom gazdinstvu iznosi šest, što ne utiče dobro na produktivnost i ekonomičnost poljoprivredne proizvodnje. Istovremeno, značajne površine poljoprivrednog zemljišta ostaju neobrađene usled nepristupačnosti, zakorovljenosti ili ekonomske neisplativosti njihovog korišćenja.

Strategijom su kao jedan od najznačajnijih izazova prepoznate i klimatske promene, čije posledice zahtevaju unapređenje poljoprivredne infrastrukture, naročito izgradnju sistema za navodnjavanje i odvodnjavanje, sprovođenje protiverozionih mera i podizanje šumskih zaštitnih pojaseva. Komasacija zemljišta predstavlja važan instrument za planiranje i realizaciju takvih infrastrukturnih projekata.

U dosadašnjoj primeni propisa uočena je i potreba za unapređenjem organizacije i praćenja postupaka komasacije. Poseban problem predstavlja nepostojanje jedinstvenog informacionog sistema koji bi omogućio efikasno upravljanje podacima o postupcima komasacije, katastarskim parcelama, teretima na nepokretnostima, donetim odlukama i drugim relevantnim podacima. Nedostatak takvog sistema usporava rad nadležnih organa, otežava informisanje učesnika postupka i javnosti i može dovesti do neopravdanog odugovlačenja postupka.

Polazeći od navedenih razloga, Zakonom o komasaciji zemljišta predlažu se nova i preciznija rešenja koja će omogućiti efikasnije, ekonomičnije i transparentnije sprovođenje postupka komasacije, bolju zaštitu prava učesnika u postupku, unapređenje upravljanja poljoprivrednim zemljištem i stvaranje uslova za održivi razvoj poljoprivrede i ruralnih područja.

Nacrtom zakona o komasaciji zemljišta propisuju se razlozi za pokretanje postupka komasacije zemljišta. Kao osnovni razlozi za pokretanje postupka komasacije propisani su slučajevi kada se, usled velike usitnjenosti, nepravilnog oblika katastarskih parcela i rasparčanosti poseda, poljoprivredno i šumsko zemljište ne može racionalno koristiti, kao i kada je potrebno obezbediti uslove za izgradnju i funkcionisanje vodnih objekata, sistema za navodnjavanje i odvodnjavanje i mreže nekategorisanih puteva.

Pored navedenih osnovnih razloga, ovaj zakon predviđa mogućnost sprovođenja komasacije i u slučajevima kada je potrebno otkloniti poremećaje u funkcionisanju putne i hidromelioracione infrastrukture, sprovesti protiverozione radove i mere, podići poljozaštitne pojaseve, privesti nameni veće površine napuštenog poljoprivrednog zemljišta ili unaprediti uslove za zaštitu životne sredine i ruralni razvoj.

Na ovaj način komasacija se posmatra i kao važan instrument za unapređenje poljoprivredne proizvodnje, razvoj ruralne infrastrukture, adaptaciju na klimatske promene, zaštitu prirodnih resursa i održivi razvoj ruralnih područja.

Predloženim zakonom komasacija se definiše kao postupak unapređenja upravljanja poljoprivrednim, šumskim i vodnim zemljištem, odnosno zemljištem van građevinskog područja, koji obuhvata skup planskih, organizacionih, pravnih, ekonomskih i tehničkih mera neophodnih za njeno sprovođenje.

Polazeći od činjenice da poljoprivredno, šumsko i vodno zemljište predstavljaju dobra od opšteg interesa, komasacija se utvrđuje kao jedan od ključnih instrumenata njihovog održivog i racionalnog korišćenja. Sprovođenjem komasacije obezbeđuje se ukrupnjavanje i pravilniji oblik katastarskih parcela, smanjenje rasparčanosti poseda, unapređenje pristupa zemljištu i razvoj infrastrukture neophodne za poljoprivrednu proizvodnju. Istovremeno, stvaraju se uslovi za ruralni razvoj, efikasnije upravljanje prirodnim resursima i očuvanje životne sredine.

Na ovaj način komasacija se posmatra i kao sveobuhvatna mera uređenja prostora koja doprinosi povećanju konkurentnosti poljoprivrede, unapređenju uslova života u ruralnim područjima i ostvarivanju ciljeva održivog razvoja.

Predložena rešenja Zakona o komasaciji zemljišta neposredno će doprineti razvoju poljoprivrede i unapređenju uslova za obavljanje poljoprivredne proizvodnje. Sprovođenjem komasacije stvoriće se uslovi za racionalnije i efikasnije korišćenje poljoprivrednog zemljišta, u skladu sa principima održivog razvoja. Očekuje se smanjenje rasparčanosti poseda i ukrupnjavanje poljoprivrednih gazdinstava, što će omogućiti ekonomičniju proizvodnju, lakšu primenu savremene mehanizacije i smanjenje troškova proizvodnje.

Predložena rešenja doprineće boljem korišćenju poljoprivrednih površina, naročito na područjima sa nepovoljnijim zemljišnim i klimatskim uslovima, uključujući zemljište slabijih proizvodnih karakteristika i površine sa većim nagibom. Istovremeno, stvoriće se uslovi za unapređenje poljoprivredne infrastrukture, povećanje površina pod sistemima za navodnjavanje i odvodnjavanje, očuvanje i održivo korišćenje stalnih travnjaka, kao i dosledniju primenu agrotehničkih mera u biljnoj proizvodnji.

Primena ovog zakona doprineće povećanju produktivnosti i konkurentnosti poljoprivredne proizvodnje, boljem upravljanju prirodnim resursima, očuvanju životne sredine i održivom razvoju ruralnih područja.

Takođe, neophodno je i usklađivanje posebnog propisa kojim se uređuje unutrašnje uređenje i sistematizacija radnih mesta u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede a u skladu predviđenim rešenjima ovog zakona u pogledu stručne spreme, radnog iskustva i drugim zahtevima koje treba da ispune lica čiji je opis poslova sprovođenje postupka komasacije.

III. OBJAŠNjENjE OSNOVNIH PRAVNIH INSTITUTA I POJEDINAČNIH REŠENjA

Glava I. OSNOVNE ODREDBE obuhvata odredbe čl. 1-9. ovog zakona kojima se uređuje predmet uređenja, značenje izraza, cilj komasacije zemljišta, načela, nadležni organi za pokretanje, sprovođenje postupka komasacije zemljišta i za obavljanje stručnih poslova u postupku komasacije zemljišta, podaci i dokumentacija kojom se raspolaže a koja je potrebna za pokretanje i sprovođenje postupka komasacije zemljišta, supsidijarna primena zakona, razlozi za sprovođenje komasacije zemljišta, kao i godišnji program komasacije zemljišta koji donosi Vlada.

Ovim zakonom uređuje se planiranje i sprovođenje komasacije poljoprivrednog zemljišta, postupak komasacije zemljišta, prava i obaveze učesnika komasacije zemljišta, tehnička dokumentacija u komasaciji, vrste radova, poslova i aktivnosti u komasaciji, raspodela komasacione mase, nadzor nad sprovođenjem ovog zakona, kao i druga pitanja od značaja za komasaciju zemljišta. Cilj komasacije jeste unapređenje upravljanja poljoprivrednim, šumskim i vodnim zemljištem kao dobrima od opšteg interesa, što se postiže ukrupnjavanjem katastarskih parcela, stvaranjem povoljnijih uslova za korišćenje poljoprivrednog zemljišta, uređenjem infrastrukture, unapređenjem ruralnog razvoja i očuvanjem životne sredine.

Glava II. POSTUPAK KOMASACIJE ZEMLjIŠTA obuhvata odredbe čl. 10-19. ovog zakona. Ovim članovima uređen je predlog za pokretanje postupka komasacije zemljišta, odluka o izradi programa komasacije zemljišta, izrada programa komasacije zemljišta, predlog za sprovođenje komasacije zemljišta, odlučivanje o predlogu za sprovođenje komasacije zemljišta, komisija za komasaciju zemljišta, poslovi komisije za komasaciju, potkomisija za komasaciju zemljišta, zbor i odbor učesnika komasacije zemljišta i odluka o obustavi postupka komasacije zemljišta.

Navedenim članovima uređen je postupak komasacije koji se pokreće na predlog zaiteresovanih lica na čijoj teritoriji se nalazi predloženo komasaciono područje. Predlog, između ostalog sadrži overene izjave o saglasnosti za pokretanje i sprovođenje postupka komasacije zemljišta najmanje 51% imalaca prava na nepokretnostima na predloženom komasacionom području. O predlogu za pokretanje postupka komasacije zemljišta, nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi odluku. Odluku o izradi programa komasacije nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi ako su u budžetu jedinice lokalne samouprave obezbeđena sredstva za izradu programa komasacije zemljišta. Nadležni organ jedinice lokalne samouprave može doneti odluku da se ne izrađuje program komasacije zemljišta, ako nisu ispunjeni uslovi iz ovog zakona, odnosno ako nisu u budžetu jedinice lokalne samouprave obezbeđena sredstva za izradu programa komasacije zemljišta. Program komasacije zemljišta donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave. Nadležni organ jedinice lokalne samouprave podnosi Ministarstvu predlog za sprovođenje komasacije zemljišta. Ministarstvo donosi odluku o predlogu za sprovođenje komasacije zemljišta, po prethodno pribavljenom mišljenju Republičkog geodetskog zavoda i drugih nadležnih organa i organizacija a ministar rešenjem obrazuje komisiju za sprovođenje postupka komasacije zemljišta za svako komasaciono područje. Takođe, mogu se obrazovati i potkomisije za obavljanje pojedinih stručnih poslova. Zbor učesnika komasacije zemljišta čine svi učesnici komasacije zemljišta. Zbor, po potrebi, razmatra sva pitanja koja se odnose na planiranje i sprovođenje komasacije zemljišta i o tome obaveštava komisiju za komasaciju.

Zbor može većinom glasova prisutnih učesnika komasacije zemljišta obrazovati odbor za komasaciju zemljišta. Takođe, ovim članovima je propisano da ukoliko su odstupanja prostornog određivanja i površina komasacionog područja veća od 5% ministar donosi odluku o obustavi postupka komasacije zemljišta, kao i ako radnje u postupku komasacije nisu započete u roku od tri godine od dana donošenja odluke o sprovođenju postupka komasacije zemljišta, odnosno ukoliko nastanu okolnosti koje sprečavaju ili značajno otežavaju sprovođenje postupka komasacije zemljišta nakon okončanja postupka utvrđivanja faktičkog stanja.

Glava III. UČESNICI U KOMASACIJI ZEMLjIŠTA obuhvata odredbe čl. 20 - 25 ovog zakona koje se odnose na obaveze učesnika komasacije, komasaciona procena zemljišta, obezbeđenje zemljišta za zajedničke potrebe, utvrđivanje faktičkog stanja, kkomasaciona masa, nadležnosti Republičkog geodestskog zavoda.

Glava IV. TEHNIČKA DOKUMENTACIJE U KOMASACIJI ZEMLjIŠTA obuhvata odredbe čl. 26. i 27. ovog zakona kojima se uređuje tehnička dokumentacija za izvođenje geodetsko-tehničkih radova u komasaciji zemljišta i ovlašćene organizacije za izradu tehničke dokumentacije u postupku komasacije zemljišta i vršenje geodetsko-tehničkih radova.

Glava V. VRSTE RADOVA, POSLOVA I AKTIVNOSTI U KOMASACIJI ZEMLjITA obuhvata odredbe čl. 28-31. ovog zakona kojima se uređuju radovi i poslovi u komasaciji zemljišta, odnosno investicioni, geodetsko-tehnički radovi, stručni i administrativno-tehnički poslovi, kao i drugi poslovi i aktivnosti.

Glava VI. RASPODELA KOMASACIONE MASE obuhvata odredbe čl. 32-41. ovog zakona kojim se uređuje pravila raspodele komasacione mase, predlog predlednog plana raspodele komasacione mase i javni uvid, pregledni plan raspodele komasacione mase, rešenje o raspodeli komasacione mase, naknada za razliku vrednosti zemljišta dobijenog iz komasacione mase, uvođenje u posed, sprovođenje rešenja o raspodeli komasacione mase u javnoj evidenciji nepokretnosti i prava na njima, prava službenosti i drugi tereti, elaborat realizacije geodetsko-tehničkih radova kao i Informacioni sistem o komasaciji zemaišta.

Glava VII. FINANSIRANjE KOMASACIJE ZEMLjIŠTA obuhvata odredbu člana 42. kojim je propisan izvori finansiranja komasacije zemljišta.

Glava VIII. NADZOR obuhvata odredbe čl. 43 - 46. ovog zakona kojim se propisuje nadzor nad primenom ovog zakona, prava i dužnosti poljoprivrednog inspektora, mere koje nalaže poljoprivredni inspektor i nadležnost za rešeavanje po žalbi.

Glava IX. KAZNENE ODREDBE obuhvata odredbu čl. 47 - 49. ovog zakona kojom se propisuje prekršaji pravnog lica i odgovornog lica u pravnom licu, prekršaji preduzetnika i prekršaji fizičkog lica.

Glava X. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE obuhvata odredbe čl. 50 - 53. ovog zakona kojima se propisuju prelazne i završne odredbe, odnosno stupanje na snagu zakona i primenu.

IV. PROCENA FINANSIJSKIH SREDSTVA POTREBNIH ZA SPROVOĐENjE OVOG ZAKONA

Finansijska sredstva za 2027. godinu se obezbeđuju zakonom kojim se uređuje budžet Republike Srbije za 2027. godinu, i to:

U Zakonu o budžetu Republike Srbije za 2027. godinu na Razdelu 24 – Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Glava 24.7 – Uprava za poljoprivredno zemljište, Program 0102 – Zaštita, uređenje, korišćenje i upravljanje poljoprivrednim zemljištem, funkcija 420 – Poljoprivreda, šumarstvo, lov i ribolov, utvrđena su sredstva u visini od 523.000.000,00 dinara i raspodeljuju se na sledeći način, i to za:

1) Programsku aktivnost – 0001 Podrška uređenju poljoprivrednog zemljišta, u ukupnom iznosu od 515.000.000,00 dinara, i to po ekonomskim klasifikacijama:

(1) ekonomska klasifikacija – 515 nematerijalna imovina – sredstva u iznosu od 120.000.000,00 dinara,

(2) ekonomska klasifikacija – 511, 424 i/ili 513– sredstva u iznosu od 100.000.000,00 dinara

(3) ekonomska klasifikacija – 451 Kapitalne subvencije za poljoprivredu – sredstva u iznosu od 115.000.000 dinara,

(4) ekonomska klasifikacija 463 – Transferi ostalim nivoima vlasti – sredstva u iznosu od 180.000.000 dinara;

2) Programsku aktivnost 0002 – Podrška zaštiti i korišćenju poljoprivrednog zemljišta, u ukupnom iznosu od 8.000.000 dinara, od čega za ekonomsku klasifikaciju 451 – Subvencije javnim nefinansijskim preduzećima i organizacijama – sredstva u iznosu od 8.000.000 dinara.

Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede će iznos od 220.000.000,00 dinara iz budžeta Republike Srbije za 2027. godinu, u skladu sa ovim zakonom, koristiti za izvođenje radova na uređenju poljoprivrednog zemljišta komasacijom.

Finansijska sredstva za sprovođenje ovog zakona u 2027. godini i 2028. godini biće obezbeđena u skladu sa bilansnim mogućnostima u okviru limita utvrđenih od strane Ministarstva finansija na razdelu ministarstva nadležnog za poslove poljoprivrede.

Izvor: Vebsajt Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, 10.07.2026.