PRAVILNIK O PORESKOM RAČUNOVODSTVU("Sl. glasnik RS", br. 34/2026) |
Ovim pravilnikom propisuju se računovodstvene evidencije, način vođenja vanbilansne evidencije u 2026. godini, računski plan, računovodstvena načela, otvaranje knjiga, knjiženje uplata i obaveza, konsolidovanje i zaključivanje knjiga, rokovi za knjiženje promena i čuvanje računovodstvenih evidencija, odgovorna lica i javne isprave poreskog računovodstva za sve javne prihode (u daljem tekstu: porezi) koje naplaćuju Poreska uprava i nadležni organ jedinice lokalne samouprave (u daljem tekstu: poreski organ) u skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji ("Službeni glasnik RS", br. 80/02, 84/02 - ispravka, 23/03 - ispravka, 70/03, 55/04, 61/05, 85/05 - dr. zakon, 62/06 - dr. zakon, 61/07, 20/09, 72/09 - dr. zakon, 53/10, 101/11, 2/12 - ispravka, 93/12, 47/13, 108/13, 68/14, 105/14, 91/15 - autentično tumačenje, 112/15, 15/16, 108/16, 30/18, 95/18, 86/19, 144/20, 96/21, 138/22, 94/24 i 109/25 - u daljem tekstu: Zakon).
Računovodstvene evidencije su glavna knjiga i dnevnik glavne knjige, pomoćna knjiga i dnevnik pomoćne knjige (u daljem tekstu: računovodstvene evidencije).
Knjige iz stava 1. ovog člana se vode po sistemu dvojnog knjigovodstva, s tim što se svaka promena iskazuje na dva računa, tako da isti iznos jedan račun duguje, a drugi račun potražuje.
Računovodstvene evidencije sastavljaju se za period od jedne fiskalne godine.
Fiskalnom godinom, u smislu ovog pravilnika, smatra se period od 1. januara do 31. decembra kalendarske godine.
Izuzetno od stava 4. ovog člana, pomoćna knjiga iz stava 1. ovog člana može se voditi i za period duži od jedne fiskalne godine.
Računovodstvene evidencije otvaraju se po pravilu na početku fiskalne godine ili u toku fiskalne godine na osnovu novog poreza koji je u nadležnosti poreskog organa, kao i kod formiranja novih jedinica lokalne samouprave.
Računovodstvene evidencije se vode u elektronskom obliku.
Obaveze proknjižene u glavnoj knjizi i pomoćnoj knjizi, u tekućoj fiskalnoj godini, koje dospevaju za naplatu u narednoj, odnosno narednim fiskalnim godinama, preknjižavaju se na vremenska razgraničenja u skladu sa članom 113. ovog pravilnika.
Radi lakšeg i jednostavnijeg pregleda nastalih promena, softver omogućuje prikaz tih promena preko:
1) kompletnog prikaza - pomoćna knjiga i Upit stanja prikazuju se sa svim pojedinačnim poslovnim promenama na dugovnoj i potražnoj strani;
2) redukovanog prikaza - pomoćna knjiga i Upit stanja prikazuju se sa svim pojedinačnim poslovnim promenama na dugovnoj i potražnoj strani, bez promena koje jedna drugu storniraju;
3) ultraredukovanog prikaza - pomoćna knjiga i Upit stanja prikazuju se sa zbirnim poslovnim promenama po datumu i šifri AOP;
4) kumuliranog prikaza - pomoćna knjiga i Upit stanja prikazuju se kao kumulirani iznosi dugovne i potražne strane, obračunate kamate i salda.
Poreski organ organizuje poresko računovodstvo jedinstveno, u okviru svog informacionog sistema, tako da unos podataka u glavnu knjigu, pomoćnu knjigu i pomoćnu evidenciju (u daljem tekstu: knjiženje) omogućuje:
1) kontrolu ulaznih podataka;
2) kontrolu ispravnosti unetih podataka;
3) uvid u promet grupisan po datumu knjiženja, datumu dospelosti, periodu obuhvatnosti i drugim kriterijumima;
4) izradu analiza, izveštaja, informacija i saopštenja o kontroli, utvrđivanju i naplati poreza;
5) čuvanje i korišćenje podataka.
Poreski organ je dužan da koristi računovodstveni softver koji obezbeđuje očuvanje podataka o svim proknjiženim transakcijama, omogući funkcionisanje sistema internih računovodstvenih kontrola i onemogući brisanje proknjiženih poslovnih promena, u svemu u skladu sa članom 4. ovog pravilnika.
Glavna knjiga je sistematska evidencija poslovnih promena i čini je skup svih računa na kojima se knjiže poslovne promene, nastale po svakom pojedinačnom sintetičkom računu, hronološkim redom nastanka.
Glavna knjiga se vodi na elektronskom mediju tako da se po potrebi može da odštampa ili prikaže na ekranu.
Glavna knjiga se štampa pomoću softvera tako da se prilikom prelaza sa lista na list prikažu kumulirani iznosi dugovne i potražne strane.
Glavna knjiga obavezno sadrži:
1) podatke o broju i nazivu sintetičkog računa;
2) podatke o kumuliranom dugovnom i potražnom donosu sa prethodne stranice;
3) broj naloga za knjiženje;
4) opis knjigovodstvene promene;
5) šifru AOP-a za opis knjigovodstvene promene;
6) datum knjiženja naloga;
7) iznos duguje;
8) iznos potražuje;
9) podatke o broju stranice i rednom broju glavne knjige;
10) podatke o kumuliranom dugovnom i potražnom prenosu na narednu stranicu.
Izgled i sadržina glavne knjige dati su na Obrascu GK-1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 1).
Šifre AOP-a knjigovodstvenih promena iz stava 1. tačka 5) ovog člana date su u Šifarniku AOP-a knjigovodstvenih promena u glavnoj knjizi, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 2).
Ako je u Šifarniku AOP knjigovodstvenih promena u glavnoj knjizi, u koloni 3 "znak" pozitivan broj (1) obavezno se unosi pozitivan iznos koji ima isto značenje kao u koloni 2 "opis knjigovodstvene promene".
Ako se unosi iznos sa suprotnim predznakom od znaka iz kolone 3 "znak", vrši se storno već proknjižene promene, pa se uz opis knjigovodstvene promene iz kolone 2 "opis knjigovodstvene promene" dodaje obavezno prefiks "STORNO".
Ako se vrši preknjižavanje sporne uplate iz člana 50. ovog pravilnika sa depozita na uplatni račun poreza, na PIB/JMBG/BOP poreskog obveznika, posle opisa i oznake iz stava 1. tač. 4. i 5. ovog člana, dodaje se i reč: "REKLAMACIJA".
Ako se vrši preknjižavanje iznosa preplate iz čl. 58, 112, 116. i 120. ovog pravilnika u korist a na teret uplatnog računa poreza, posle opisa iz stava. 5. ovog člana, dodaju se reči: "U KORIST" kada se iznos knjiži u korist uplatnog računa poreza, odnosno "NA TERET" kada se iznos knjiži na teret uplatnog računa poreza.
Dnevnik glavne knjige je pregled proknjiženih promena zabeleženih u glavnoj knjizi i to hronološkim redom nastanka.
Sravnjivanje glavne knjige i dnevnika glavne knjige vrši se, po pravilu, u toku fiskalne godine, pri usklađivanju knjiga, pri sastavljanju godišnjeg izveštaja.
Izgled i sadržina dnevnika glavne knjige dati su u Obrascu DN-1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 3).
Pomoćna knjiga se sastoji od analitičkih računa i može se otvarati u toku fiskalne godine kada se poreskim obveznicima utvrdi poreska obaveza, odnosno podnese poreska prijava ili izvrši uplata, a zaključivati prestankom svojstva poreskog obveznika.
Sva pojedinačna knjiženja na analitičkim računima otvorenim za poreskog obveznika vode se na PIB koji je u skladu sa zakonom dodeljen poreskom obvezniku.
Ako pri utvrđivanju poreza utvrđenoj obavezi poreski organ ne dodeljuje broj odobrenja za plaćanje (u daljem tekstu: BOP), sva pojedinačna knjiženja koja se odnose na tu obavezu sprovode se neposredno na analitičkom računu otvorenom za taj porez.
Ako pri utvrđivanju poreza utvrđenoj obavezi poreski organ dodeljuje BOP, sva pojedinačna knjiženja koja se odnose na tu obavezu sprovode se na dodeljenom BOP-u evidentiranom u okviru analitičkog računa otvorenog za taj porez.
Analitičku karticu poreskog obveznika čine sve proknjižene promene na analitičkom računu, odnosno na BOP u okviru analitičkog računa.
BOP, u smislu ovog pravilnika, predstavlja niz cifara koji je dodeljen konkretnoj obavezi kod njenog utvrđivanja i dostavljen poreskom obvezniku.
Na analitičkim karticama poreskog obveznika, na dugovnoj strani knjiže se poreske obaveze koje je poreski obveznik prijavio, obaveze utvrđene poreskim rešenjem i sve obaveze sporednih poreskih davanja, a na potražnoj strani se knjiže izvršene uplate, povraćaji, preknjiženja, refakcije i refundacije poreza.
Analitičke kartice računa poreskog obveznika vode se za svaku teritorijalnu jedinicu, prema nivou uplate poreza, pri čemu je za javne prihode koji se plaćaju na račun iz grupe 848 za objedinjenu naplatu poreza i doprinosa po odbitku i samooporezivanjem nivo uplate Republika.
Analitičke kartice računa iz stava 5. ovog člana, obavezno sadrže:
1) podatke o:
- poreskom obvezniku iz jedinstvenog registra poreskih obveznika (PIB/JMBG);
- analitičkom računu javnih prihoda;
- brojčanoj oznaci opštine, odnosno grada, autonomne pokrajine, Republike Srbije;
- obliku organizovanja i matičnom broju;
- BOP;
2) podatak o kumuliranom dugovnom i potražnom donosu sa prethodne stranice;
3) broj naloga za knjiženje;
4) broj dokumenta za knjiženje (prijava, rešenje i dr.);
5) opis knjigovodstvene promene;
6) šifru AOP-a opisa knjigovodstvene promene;
7) datum knjiženja dokumenta;
8) datum dospeća zaduženja, odnosno uplate;
9) iznos duguje;
10) iznos potražuje;
11) podatak o kumuliranom dugovnom i potražnom prenosu na narednu stranicu;
12) podatke o broju stranice i rednom broju pomoćne knjige.
Šifre AOP-a za knjigovodstvene promene knjižene u analitičkoj kartici računa iz stava 9. tačka 6) ovog člana, date su u Šifarniku AOP-a individualnog prometa u analitičkim karticama računa, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 4).
Analitičke kartice računa vode se na način i po postupku iz člana 6. ovog pravilnika.
Izgled i sadržina analitičke kartice računa dati su u Obrascu AK-1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 5).
Štampanje analitičke kartice računa, odnosno dostavljanje elektronskim putem, vrši se na osnovu pismenog ili elektronskog zahteva poreskog obveznika za period od početka fiskalne godine do dana štampanja analitičke kartice računa i predstavlja pomoćnu knjigu.
Dnevnik pomoćne knjige vodi se na način i po postupku iz člana 8. ovog pravilnika, s tim da svaka proknjižena promena u analitičkoj kartici računa ima jednoznačnu vezu u dnevniku pomoćne knjige.
Izgled i sadržina dnevnika pomoćne knjige dati su u Obrascu DN-2, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 6).
Pomoćne evidencije jesu Upit stanja i druge evidencije utvrđene ovim pravilnikom.
Poreski organ obavezno ustrojava i vodi pomoćnu evidenciju za sve poreske obveznike Upit stanja, na osnovu koje se:
1) utvrđuje dugovani iznos manje plaćenog poreza, kao osnovica za obračun kamate;
2) vrši izračunavanje broja dana za obračun kamate po dospelosti;
3) vrši obračun i utvrđuje dospela obračunata kamata;
4) vrši naplata dospele, a nenaplaćene kamate;
5) utvrđuje visina nenaplaćene kamate;
6) utvrđuje saldo duga/preplate;
7) vrši vremensko razgraničenje poreskih obaveza;
8) pripremaju posebni podaci za potrebe izveštavanja;
9) pripremaju podaci za izdavanje poreskih uverenja;
10) vode podaci o iznosu nedospelih obaveza;
11) vode podaci o iznosu prenetih dugovanja i preplate u vanbilansnu evidenciju;
12) prikazuju podaci o BOP;
13) prikazuju podaci o izvršenom preknjižavanju spornih uplata;
14) vodi evidencija o sumnjivim i spornim potraživanjima.
Upit stanja, pored svih podataka iz analitičke kartice sadrži i obračunatu a neproknjiženu kamatu.
Poreski organ vodi i pomoćnu evidenciju o:
1) šifarniku AOP iz člana 7. stav 3. ovog pravilnika o promenama na sintetičkim računima;
2) šifarniku AOP iz člana 9. stav 7. ovog pravilnika o promenama na analitičkim računima.
Izgled i sadržina konsolidovanog upita stanja dati su u Obrascu US-1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 7).
Kontrola ispravnosti knjiženja, uvid u hronologiju izvršenih knjiženja, sagledavanje promena na računima, kao i korišćenje podataka za potrebe iz člana 4. tačka 5) ovog pravilnika vrši se iz glavne knjige i pomoćnih knjiga.
Usklađivanje Upita stanja, analitičkih kartica računa sa odgovarajućim računom glavne knjige vrši se najmanje jedanput u toku fiskalne godine i obavezno prilikom izrade godišnjih izveštaja.
Usklađivanje iz člana 14. stav 2. ovog pravilnika, vrši se u okviru analitičkih kartica računa, tako da zbir dugovnog i potražnog prometa analitičkih kartica računa mora biti jednak ukupnom dugovnom i ukupnom potražnom prometu tog sintetičkog računa u glavnoj knjizi umanjenog za dugovni, odnosno potražni promet koji se u skladu sa članom 89. ovog pravilnika knjiži samo na sintetičkim računima.
Zbir ukupnog prometa na dugovnoj i na potražnoj strani analitičkih kartica računa mora biti jednak zbiru ukupnog prometa na dugovnoj i potražnoj strani analitičkog dnevnika.
Zbir potražnog prometa tekuće fiskalne godine analitičkih kartica računa svih poreskih obveznika po jednom računu, mora da bude jednak iznosu raspoređenog prihoda u budžetu Republike Srbije navedenom u Izveštaju o bruto naplati, povraćaju i rasporedu javnih prihoda (u daljem tekstu: T - izveštaj), umanjenom za neraspoređena sredstva iz prethodne fiskalne godine i za potražni promet koji se knjiži samo na sintetičkim računima za isti račun javnog prihoda.
Usklađivanje ukupnog prometa na dugovnoj strani Upita stanja poreskih obveznika po jednom računu, sa ukupnim prometom na dugovnoj strani analitičkih kartica računa poreskih obveznika vrši se isključivo zaključivanjem knjiga posle knjiženja vremenskih razgraničenja i kamate na analitičkim karticama tih računa, a ukupan dugovni promet Upita stanja mora biti jednak ukupnom dugovnom prometu analitičkih kartica računa.
Računovodstvena isprava, u smislu ovog pravilnika, je elektronski zapis ili pisani dokument o stanju i nastaloj promeni na računima poreza i služi kao osnov za unošenje podataka u knjige i kontrolu po osnovu sprovedenih knjiženja.
Računovodstvena isprava obavezno sadrži opisne i numeričke podatke za sprovođenje knjiženja.
Svaka nastala promena na sintetičkim računima i analitičkim karticama računa knjiži se na osnovu uredne i verodostojne računovodstvene isprave.
Računovodstvenom ispravom smatra se:
1) poreska prijava;
2) poresko rešenje;
3) zaključak i drugi akt Vlade;
4) izveštaj Trezora o izvršenim uplatama (u daljem tekstu: izvod);
5) elektronski namenski izveštaj iz informacionog sistema poreskog organa;
6) pregled o rasporedu i preknjižavanju poreza;
7) godišnji izveštaj;
8) druga eksterna i interna evidencija poreza.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, računovodstvenom ispravom smatra se i zapisnik iz člana 38. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji ("Službeni glasnik RS", br. 94/24 i 109/25).
Elektronski namenski izveštaj iz informacionog sistema poreskog organa iz stava 1. tačka 5) ovog člana (u daljem tekstu: elektronski namenski izveštaj) je elektronski zapis koji se generiše za sprovođenje knjiženja promena prema podacima iz tog sistema kao što su knjiženje kamate prilikom izrade godišnjeg završnog računa, otpis neznatnog iznosa duga i preplate, prenos sumnjivih i spornih potraživanja na odgovarajući raščlanjeni račun, prenos početnih stanja kod otvaranja knjiga, evidentiranje obaveza i preplate iz člana 105. stav 13. ovog pravilnika i knjiženje drugih promena prema odluci poreskog organa, saglasno propisima, o kojima se podaci nalaze isključivo u informacionom sistemu.
Elektronski namenski izveštaj sadrži sve elemente za sačinjavanje naloga za knjiženje i digitalni potpis sistema kojim se potvrđuje njegova verodostojnost i neporecivost.
U računovodstvenoj ispravi sačinjenoj u papirnom obliku mogu se vršiti ispravke u tekstu ili brojevima precrtavanjem prvobitnog teksta ili brojeva ali tako da oni ostaju čitljivi.
Ispravku računovodstvene isprave iz stava 1. ovog člana vrši lice koje je ovlašćeno za sastavljanje računovodstvene isprave, što potvrđuje svojim potpisom uz stavljanje datuma o ispravci.
Računovodstvene isprave sastavljene elektronski ili po osnovu instrumenata platnog prometa (nalog za: uplatu, isplatu, prenos i naplatu) ne mogu se ispravljati, već se moraju poništiti uz sastavljanje nove računovodstvene isprave.
Nalog za knjiženje je dokument sačinjen na osnovu verodostojnih računovodstvenih isprava na osnovu kojeg se vrše sva knjiženja.
Nalog za knjiženje se sačinjava kao elektronski dokument, a samo izuzetno može biti sačinjen u papiru.
Datum sastavljanja naloga za knjiženje ne može biti kasniji od datuma na koji se knjiži promena izuzev u sledeća dva slučaja:
1) odloženog plaćanja dugovanog poreza, uključujući i UPPR i
2) knjiženja obaveze za akcizu ukoliko obaveza plaćanja dospeva ranije od obaveze podnošenja poreske prijave.
Nalog za knjiženje dat je u Obrascu NK-1 - Nalog za knjiženje, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 8).
Nalogom za knjiženje smatra se i isprava dobijena telekomunikacionim putem, sa digitalnim potpisom, u skladu sa zakonom.
Nalog za knjiženje sastavlja se u vreme nastanka promene, na osnovu isprava koje se dostavljaju poreskom računovodstvu.
Nalog za knjiženje odnosi se na sve računovodstvene isprave iz člana 18. stav 1. tač. 1)-5) ovog pravilnika primljene na knjiženje i klasifikovane po materiji, u skladu sa kancelarijskim poslovanjem organa državne uprave, u skladu sa aktom Vlade.
Svakom nalogu za knjiženje dodeljuje se poseban redni broj koji polazi od jedan i ne ponavlja se.
Numeracija naloga iz stava 4. ovog člana vrši se za svaki račun odvojeno za sve naloge sastavljene od 1. januara do 31. decembra.
Nalog za knjiženje sastoji se iz dva dela, i to:
Prvi deo naloga za knjiženje čini osnov za knjiženje, opis promene, sintetički računi i iznosi za knjiženje sa svojstvom knjigovodstvene ravnoteže, tako da se:
1) kao osnov za knjiženje unosi izvorna računovodstvena isprava (izveštaj Uprave za trezor, poreska prijava, poresko rešenje, zaključak i drugi akt Vlade, elektronski namenski izveštaj);
2) kao opis promene unosi uplata, ako se radi o uplati javnih prihoda, odnosno zaduženje, ako se radi o poreskoj obavezi;
3) iznos evidentiranih obaveza (poreske prijave, poreska rešenja, zaključak, elektronski namenski izveštaj) odobrava na sintetičkim računima u klasi "1" i zadužuje na sintetičkim računima u klasi "2";
4) iznos evidentiranih uplata poreza odobrava na sintetičkim računima u klasi "2" i zadužuje na sintetičkim računima u klasi "0";
5) iznos raspoređenih sredstava odobrava na sintetičkim računima u klasi "0" i zadužuju sintetički računi u klasi "1".
Drugi deo naloga za knjiženje čine podaci za knjiženje u analitičkim karticama sa datumom knjiženja i datumom dospelosti.
Zbir svih iznosa na dugovnoj strani drugog dela naloga za knjiženje (iznosi pojedinačnih obaveza poreskih obveznika) mora biti jednak iznosu zaduženja na sintetičkim računima u klasi "2" prvog dela naloga za knjiženje, odnosno iznosu odobrenja na sintetičkim računima u klasi "1".
Zbir svih iznosa na potražnoj strani drugog dela naloga za knjiženje mora biti jednak iznosu odobrenja na sintetičkim računima u klasi "2" prvog dela naloga za knjiženje, odnosno iznosu zaduženja na sintetičkom računu u klasi "0" prvog dela naloga za knjiženje.
Po isteku fiskalne godine, a najdalje do okončanja izrade godišnjeg izveštaja, isprave iz člana 18. stav 1. tač. 4), 5), 6) i 7) ovog pravilnika čuvaju se u elektronskom obliku na propisan način, a po potrebi se štampaju.
Knjige iz člana 2. stav 1. ovog pravilnika, otvaraju se i vode uz primenu jedinstvenih računa propisanih računskim planom, koji sadrži šifre i nazive računa usklađenih sa propisima koji uređuju uplatu određenih prihoda budžeta Republike Srbije, autonomne pokrajine, grada, opštine, budžetskih fondova i organizacija obaveznog socijalnog osiguranja.
Glavna knjiga otvorena na način iz stava 1. ovog člana, predstavlja sintetiku poreskog računovodstva (u daljem tekstu: sintetika).
Pomoćne knjige otvorene na način iz stava 1. ovog člana, predstavljaju analitiku poreskog računovodstva (u daljem tekstu: analitika).
Računski plan je zasnovan na bilansnom principu i sastoji se od osnovnih šestocifrenih (X-XXX-XX) sintetičkih računa, po grupama poreza koji su grupisani na sledeći način:
1) X - klasa;
2) XXX - grupa;
3) XX - račun.
Račun glavne knjige sa šest cifara je sintetički račun i može se raščlanjivati ili razrađivati po potrebi rednim ili dekadnim označavanjem, s tim što sintetički račun ne može imati ni manje ni više od šest cifara, raščlanjeni račun sedam cifara (X-XXX-XXX-X), odnosno osam cifara (X-XXX-XX-XX).
Ako se vrši raščlanjivanje sintetičkog računa, radi obezbeđenja posebnog praćenja i izveštavanja u skladu sa članom 4. tačka 4) ovog pravilnika, u toku tekuće fiskalne godine sve nastale promene u sintetici knjiže se isključivo na tim raščlanjenim računima.
Računovodstveni softver obezbeđuje automatsko sumiranje podataka u toku fiskalne godine u okviru sintetičkog računa (X-XXX-XX), sintetičke grupe (X-XXX) ili sintetičke klase (X), daje zbir prometa na raščlanjenim računima (X-XXX-XX-X ili X-XXX-XX-XX).
Raščlanjivanje ili razrada jedinstvenih sintetičkih računa iz člana 25. stav 2. ovog pravilnika vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo i revizija.
Podaci za sintetičke i raščlanjene račune obezbeđuju se na način koji odgovara tehnici koja se primenjuje u vođenju poreskog računovodstva.
Računski plan sintetičkih računa sastoji se iz tri klase, i to:
1) klasa "0" - računi za uplatu javnih prihoda i raspored sredstava sa tih računa u okviru konsolidovanog računa trezora (u daljem tekstu: banka);
2) klasa "1" - računi direktnih i indirektnih korisnika budžeta Republike Srbije, odnosno lokalne vlasti, organizacija obaveznog socijalnog osiguranja i drugih korisnika (u daljem tekstu: korisnik);
3) klasa "2" - računi poreskih obveznika (uključujući i račune depozita i drugih računa otvorenih po ovlašćenju ministra) (u daljem tekstu: obveznik).
U okviru klase "0" uvode se raščlanjeni računi za koje sedma cifra (0-XXX-XX-X) ima sledeće značenje, i to:
1) 0 - bezgotovinski prenos s jednog računa na drugi račun;
2) 1 - naplata poreza putem kompenzacije.
Osnovni sintetički račun 0-XXX-XX, predstavlja zbir raščlanjenih računa 0-XXX-XX-0 i 0-XXX-XX-1.
U okviru klase "1" uvode se raščlanjeni računi za koje sedma cifra (1-XXX-XX-X) ima sledeće značenje, i to:
1) 0 - račun korisnika budžeta;
2) 1 - 10% od naplaćenih oporezovanih neprijavljenih prihoda;
3) 3 - 5% od naplaćene kamate;
4) 4 - naplaćena kamata
5) 5 - nenaplaćena kamata;
6) 6 - vremensko razgraničenje poreskih obaveza;
7) 7 - naplaćena kamata - sumnjiva i sporna potraživanja;
8) 8 - nenaplaćena kamata - sumnjiva i sporna potraživanja;
9) 9 - sumnjiva i sporna potraživanja.
Osnovni sintetički račun 1-XXX-XX predstavlja zbir raščlanjenih računa od 1-XXX-XX-0 do 1-XXX-XX-9.
Računski plan osnovnih sintetičkih računa određen je planom računa za uplatu javnih prihoda u skladu sa pravilnikom koji uređuje uslove i način vođenja računa za uplatu javnih prihoda i raspored sredstava sa tih računa, tako što je iz numeričke oznake ekonomske klasifikacije računa isključena prva cifra.
U okviru klase "2" uvode se raščlanjeni računi za koje sedma cifra (2-xxx-xx-x) ima sledeće značenje, i to:
1) 0 - aktivni poreski obveznici;
2) 1 - sporne uplate (depozit);
3) 8 - vremensko razgraničenje poreskih obaveza;
4) 9 - sumnjive i sporne obaveze.
Osnovni sintetički račun 2-XXX-XX predstavlja zbir raščlanjenih računa od 2-XXX-XX-0 do 2-XXX-XX-9.
U sintetici se sprovode sledeća knjiženja promena, i to:
- uplate, povraćaji, preknjiženja i refakcije poreza (A);
- raspored poreza i intervencija radi obezbeđenja sredstava (B);
- poreske obaveze (C).
Knjiženja promena iz stava 1. ovog člana vrše se na osnovu sledeće šeme knjiženja u sistemu dvojnog knjigovodstva:
R. b. |
Klasa |
Duguje |
Potražuje |
1 |
Klasa "0" |
A |
B |
2 |
Klasa "1" |
B |
C |
3 |
Klasa "2" |
C |
A |
Ako je sa 31. decembrom tekuće fiskalne godine u okviru klase "0" na pojedinim sintetičkim računima glavne knjige "A" umanjeno za "B" veće od 0, radi se o dugovnom saldu koji predstavlja sredstva neraspoređena u budžet.
Ako je sa 31. decembrom tekuće fiskalne godine u okviru klase "0" na pojedinim sintetičkim računima glavne knjige "A" umanjeno za "B" manje od 0, radi se o pogrešnom knjiženju.
1.1. Knjigovodstveno slaganje početnog stanja u sintetici prilikom izrade godišnjeg izveštaja
Ako su podaci o prenetom saldu prometa iz prethodne godine na analitičkim karticama računa i sintetičkim računima složeni, pristupa se unakrsnom slaganju sintetike po klasama i po grupama sintetičkih računa.
Unakrsno slaganje sintetike po klasama vrši se za šestocifrene račune iz računskog plana, koji čine zbir prometa sedmocifrenih raščlanjenih sintetičkih računa.
Uslov slaganja sintetičkih računa u klasama je sledeći:
1) zbir "B" klase "1" uvećan za zbir "A" klase "0" jednak je zbiru "A" klase "2";
2) zbir "C" klase "2" jednak je zbiru "C" klase "1".
1.2. Knjigovodstveno slaganje ukupnog prometa u sintetici
Slaganje ukupnog prometa, kao zbira prenetog početnog stanja iz prethodne godine i prometa u tekućoj fiskalnoj godini, po sintetičkim računima i po klasama vrši se na sledeći način:
1) zbir "A" klase "0" jednak je zbiru "B" klase "0";
2) zbir "C" klase "2" jednak je zbiru "C" klase "1";
3) zbir "B" klase "1" umanjen za preplatu iz prethodne godine i uvećan za storno preplate u tekućoj godini jednak je zbiru "B" klase "0";
4) zbir "A" klase "0" uvećan za preplatu iz prethodne godine i umanjen za storno preplate u tekućoj godini jednak je zbiru "A" klase "2".
1.3. Knjigovodstveno slaganje salda prometa u sintetici na dan 31. decembra fiskalne godine
Slaganje salda prometa vrši se na sledeći način:
1) prebijeni saldo duguje u analitičkim karticama svih poreskih obveznika za jedan sintetički račun mora biti jednak dugovnom saldu u klasi "2", odnosno potražnom saldu u klasi "1";
2) prebijeni saldo preplate u analitičkim karticama svih poreskih obveznika za jedan sintetički račun mora biti jednak potražnom saldu u klasi "2", odnosno dugovnom saldu u klasi "1";
3) ako na dan 31. decembra fiskalne godine, ostane razlika ukupnog dugovnog i potražnog prometa na jednom sintetičkom računu poreza veća od nule, dugovni saldo u klasi "0" se oduzima od dugovnog salda tog sintetičkog računa u klasi "1".
U okviru klase "2" ustrojavaju se pomoćne knjige i pomoćne evidencije za sve poreske obveznike i za sve poreze koje vodi poreski organ.
Analitika za jednog poreskog obveznika može imati onoliko analitičkih kartica koliko ima raščlanjenih sintetičkih računa u klasi "2" sa evidentiranim prometom.
U pomoćnim knjigama sprovode se sledeća knjiženja promena, i to:
- uplate poreza (A);
- poreske obaveze (C).
Knjiženja promena iz stava 3. ovog člana vrše se na osnovu sledeće šeme knjiženja:
|
Klasa |
Duguje |
Potražuje |
|
Klasa "2" |
C |
A |
Sva knjiženja se zasnivaju na načelima urednosti, ažurnosti i potpunosti.
Načelo urednosti podrazumeva:
1) da se iz sprovedenih knjiženja na sintetičkim računima glavne knjige u svako vreme ima uvid u iznose utvrđenih obaveza, izvršenih uplata, raspoređenih i preknjiženih poreza i salda na sintetičkim računima novčanog prometa poreza, korisnika poreza i poreskih obveznika;
2) da su o svim nastalim promenama na sintetičkim računima poreza, knjiženja u glavnoj knjizi sprovedena hronološkim redom, korišćenjem prvog slobodnog reda i postupka koji omogućava hronološko knjiženje;
3) da se ne vrši ispravljanje pogrešno proknjiženog podatka putem brisanja, već knjiženjem storna pogrešnog i knjiženjem ispravnog podatka, na osnovu verodostojne računovodstvene isprave;
4) da se knjiženja zasnivaju na verodostojnim računovodstvenim ispravama.
Načelo ažurnosti podrazumeva da se sve nastale promene u računovodstvenoj evidenciji koju vodi poreski organ knjiže u rokovima propisanim zakonom i ovim pravilnikom.
Načelo potpunosti podrazumeva da se računovodstvenim evidencijama obuhvataju nastale promene tako da knjigovodstveno stanje sa stvarnim stanjem mora biti uporedivo.
V OTVARANJE KNJIGA, KNJIŽENJE UPLATA I OBAVEZA, KONSOLIDOVANJE I ZAKLJUČIVANJE KNJIGA
1. Otvaranje glavne i pomoćne knjige
Otvaranje glavne knjige vrši se knjiženjem početnog stanja, odnosno prenosom stanja iz prethodne godine, tako što se za iznos:
1) poreskog duga zadužuju analitičke kartice kao i sintetički računi u klasi "2", a odobravaju odgovarajući sintetički računi poreza u klasi "1";
2) preplate zadužuju odgovarajući računi poreza u klasi "1", a odobravaju analitičke kartice i sintetički računi u klasi "2";
3) nenaplaćene kamate odobravaju odgovarajući računi poreza u klasi "1", a zadužuju analitičke kartice i sintetički računi u klasi "2".
Zbir sprovedenih knjiženja na dugovnoj i potražnoj strani u glavnoj knjizi na odgovarajućim sintetičkim računima u klasi "2" treba da odgovara zbiru sprovedenih knjiženja na dugovnoj i potražnoj strani analitičke kartice, odnosno Upitu stanja.
Za evidentiranje početnog stanja određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 1 - početno stanje dug/početno stanje obveznici;
- 2 - početno stanje preplata/ početno stanje preplata obveznici;
- 3 - početno stanje kamata/početno stanje kamata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 101 - početno stanje - dug;
- 102 - početno stanje - preplata;
- 103 - početno stanje - kamata.
Radi nedvosmislenog raspoznavanja svake pojedinačne promene uvode se slovne oznake koje su propisane u strukturi poziva na broj, i to:
Opis |
Model |
Kontrolni broj |
Nivo uplate (opština, grad, AP i Republika) |
Obeležje za identifikaciju obveznika |
Slovna oznaka |
Pravna lica i preduzetnici i fizička lica kojima je dodeljen PIB |
97 |
KK |
N(3) |
N(9-14) |
C(1-2) |
Porezi od slučaja do slučaja - fizička lica |
97 |
KK |
N(3) |
N(13) |
C(2) |
Objedinjena naplata poreza i doprinosa po odbitku i samooporezivanjem, osim na prihode od samostalnih delatnosti |
97 |
KK |
N(1) |
N(16) |
C(1) |
Gde:
- opis bliže definiše oblik poreskog obveznika i vrstu poreske obaveze koju plaća;
- model označava standard ISO-7064 MODUL 97 i obeležava se brojem 97;
- kontrolni broj (KK) označava dvocifreni broj izračunat po zadatom modelu iz niza koji se sastoji od nivoa uplate, obveznika i slova;
- nivo uplate označava se nizom od tri broja (kolona 8 priloga br. 1 - Plan računa za uplatu javnih prihoda pravilnika kojim se uređuju uslovi i način vođenja računa za uplatu javnih prihoda i raspored sredstava sa tih računa);
- obveznik se označava nizom od devet do 16 brojeva u zavisnosti o vrsti poreske obaveze koja se plaća a može biti deklarisana kao PIB, JMBG, BOP ili po nekom drugom unikatnom obeležju koje se sastoji od minimalno devet a maksimalno 16 brojeva;
- slovo označava mogućnost bližeg objašnjenja načina plaćanja poreske obaveze u platnom prometu a sastoji se od jednog ili dva slova u zavisnosti od opisa.
Slova definisana ovim pravilnikom označavaju mogućnost upisa dve latinične slovne oznake, gde je svakoj pojedinačno dodeljen broj, i to:
A = 10 |
G = 16 |
M = 22 |
S = 28 |
Y = 34 |
B = 11 |
H = 17 |
N = 23 |
T = 29 |
Z = 35 |
C = 12 |
I = 18 |
O = 24 |
U = 30 |
|
D = 13 |
J = 19 |
P = 25 |
V = 31 |
|
E = 14 |
K = 20 |
Q = 26 |
W = 32 |
|
F = 15 |
L = 21 |
R = 27 |
X= 33 |
|
Do sastavljanja godišnjeg izveštaja privremeno se otvaraju samo pomoćne knjige i pomoćne evidencije knjiženjem početnog stanja i dospelih razgraničenih poreskih obaveza u tekućoj fiskalnoj godini, i to prvog radnog dana u tekućoj fiskalnoj godini.
Poresko računovodstvo dužno je da otvori glavnu i pomoćne knjige sa dospećem prvog januara tekuće fiskalne godine, i to narednog radnog dana od dana kada je godišnji izveštaj sačinjen.
Uplata poreza vrši se plaćanjem novčanog iznosa o dospelosti poreza, i to na propisane uplatne račune poreza preko nosilaca platnog prometa gotovinski ili bezgotovinski u skladu sa zakonom.
Izuzetno, porez se o dospelosti može namiriti i nenovčanim putem, i to:
1) putem kompenzacije;
2) konverzijom potraživanja po osnovu poreza u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave;
3) davanjem umesto plaćanja, odnosno zamena ispunjenja;
4) prenosom pokretnih stvari i/ili nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave po rešenju poreskog organa.
Dan plaćanja poreza je dan kada je:
1) dugovani iznos poreza i sporednih poreskih davanja prenet na odgovarajući uplatni račun poreza;
2) dugovani iznos uplaćen na poreskoj blagajni Uprave za trezor;
3) zaplenjen novac i prihod od prodaje pokretne stvari i nepokretnosti prenet na odgovarajući račun poreza;
4) doneto rešenje poreskog organa o prenosu pokretne stvari u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave;
5) doneto rešenje poreskog organa o prenosu nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave;
6) iznos ostvaren prodajom pokretnih stvari i nepokretnosti u postupku prinudne naplate poreza i sporednih poreskih davanja uplaćen na propisani uplatni račun poreza.
Danom namirenja poreske obaveze putem kompenzacije smatra se dan kada je dokument o kompenzaciji realizovan, u skladu sa Zakonom.
Danom namirenja poreske obaveze putem konverzije poreskog potraživanja u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave, smatra se dan kada je donet akt o konverziji.
Danom namirenja poreske obaveze putem davanja umesto plaćanja, odnosno zamenom ispunjenja, smatra se dan overe sporazuma kojim je realizovana odluka Vlade Republike Srbije.
Evidentiranje uplate, odnosno namirenja poreza iz stava 1. i stava 2. tačka 1) ovog člana vrši se u poreskom računovodstvu po prijemu izvoda.
Evidentiranje namirenja poreza iz stava 2. tač. 2)-4) ovog člana vrši se u poreskom računovodstvu po donošenju rešenja iz stava 3. tač. 4) i 5) ovog člana, po donošenju akta o konverziji iz stava 5. ovog člana, odnosno po overi sporazuma iz stava 6. ovog člana.
Ukoliko je dan knjiženja kasniji od dana namirenja poreske obaveze u skladu sa st. 5. i 6. ovog člana, poreski organ dužan je da stornira kamatu obračunatu od dana namirenja do dana knjiženja namirenja.
2.1. Knjiženje uplata izvršenih preko pružaoca platnih usluga
Uplate poreza vrše se preko pružalaca platnih usluga i knjiže se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos uplate zadužuje raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun obveznika poreza u klasi "2", s tim što se istovremeno sprovodi knjiženje na potražnoj strani analitičke kartice.
Za evidentiranje uplata koje se vrše preko nosioca platnog prometa određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 50 - uplata banka/uplata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 500 - uplata.
Ako u pozivu na broj odobrenja, odnosno zaduženja nije upisana slovna oznaka podrazumeva se da je uplata poreza izvršena preko pružalaca platnih usluga.
Uplate poreza po pravilu se vrše na računima grupe 843.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, radi obezbeđenja posebnih evidencija i objedinjavanja naplate određeni porezi uplaćuju se na račune grupe 845 - evidencioni račun prihoda organa i drugih budžetskih korisnika i račune grupe 848 - objedinjena naplata poreza i doprinosa po odbitku.
Na račune grupe 845 uplaćuju se javni prihodi naplaćeni u postupku prinudne naplate poreskog organa.
Na račune grupe 848 uplaćuju se javni prihodi obračunati na zarade i naknade iz radnog odnosa i drugi prihodi koji po svojoj prirodi čine dohodak fizičkog lica, kao i drugi javni prihodi za koje se propiše obračun i plaćanje preko računa grupe 848.
Sa računa iz stava 2. ovog člana sredstva se prenose, odnosno raspoređuju na određene račune javnih prihoda grupe 843.
Ako se uplata poreza vrši preko računa grupe 845, uplata se knjiži na dugovnoj strani raščlanjenog računa grupe 845 u klasi "0" i na potražnoj strani tog raščlanjenog računa u klasi "2" sa datumom uplate.
Istovremeno, vrši se knjiženje uplata i na potražnoj strani analitičkih kartica na računu grupe 845 sa datumom uplate.
Na osnovu naloga za izvršenje rasporeda sa računa grupe 845, u korist računa grupe 843, vrše se sledeća knjiženja, i to:
1) knjiženje storno uplate na dugovnoj strani raščlanjenog računa grupe 845 u klasi "0" i knjiženje storno uplate na potražnoj strani tog raščlanjenog računa u klasi "2" sa datumom prenosa uplate sa računa grupe 845;
2) knjiženje uplate na dugovnoj strani raščlanjenog računa iz grupe 843 u klasi "0" i knjiženje na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" sa datumom prenosa uplate na račun grupe 843;
3) knjiženje uplate na potražnoj strani analitičkih kartica sa datumom prenosa i dospeća uplate na račun grupe 845.
Ako se uplata poreza vrši preko računa grupe 848, uplata se knjiži na dugovnoj strani raščlanjenog računa grupe 848 u klasi "0" i na potražnoj strani tog raščlanjenog računa u klasi "2" sa datumom uplate.
Istovremeno, vrši se knjiženje uplata i na potražnoj strani analitičkih kartica na računu grupe 848, sa datumom uplate.
Na osnovu naloga za izvršenje rasporeda sa računa grupe 848, u korist računa grupe 843, vrše se sledeća knjiženja, i to :
1) knjiženje rasporeda na potražnoj strani raščlanjenog računa grupe 848 u klasi "0" i na dugovnoj strani raščlanjenog računa grupe 843 u klasi "1";
2) raspored sredstava sa računa grupe 848 koji se kao priliv evidentira na računima grupe 843, se ne knjiži.
2.2. Knjiženje uplate izvršenih putem kompenzacije
Bilateralna kompenzacija zaduženja poreza sa potraživanjima iz budžeta Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave se sprovodi na način i pod uslovima propisanim zakonom.
Knjiženje u glavnoj knjizi sprovodi se tako što se uplata kompenzacijom knjiži na dugovnoj strani raščlanjenog računa kompenzacije u klasi "0" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i istovremeno knjiži na potražnoj strani analitičke kartice.
Kompenzacija se odobrava na raščlanjenom računu u klasi "0" i zadužuje raščlanjeni račun banke u klasi "0" i istovremeno se uplata knjiži na potražnoj strani raščlanjenog računa banke u klasi "0" i dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1".
Za uplatu izvršenu kompenzacijom preko nosioca platnog prometa određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 51 - uplata kompenzacijom/uplata kompenzacijom obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 501 - uplata kompenzacijom.
Slovna oznaka K u strukturi poziva na broj odobrenja, odnosno zaduženja, opredeljuje da je uplata izvršena kompenzacijom.
2.3. Knjiženje izmirenja obaveze putem konverzije potraživanja u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave, knjiženje izmirenja obaveze putem davanja umesto plaćanja, odnosno zamenom ispunjenja
Knjiženje se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se vrši storno iznosa glavnice duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i istovremeno se knjiži na dugovnoj strani analitičke kartice.
Za evidentiranje naplate izvršene konverzijom potraživanja po osnovu poreza u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave, kao i evidentiranje naplate izvršene putem davanja umesto plaćanja, odnosno zamena ispunjenja, određuju se posebne šifre promena u:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 4 - konverzija duga/konverzija duga obveznici,
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 105 - konverzija duga - glavnica;
- 106 - konverzija duga - kamata;
- 107 - davanje umesto plaćanja, zamena ispunjenja - glavnica;
- 110 - davanje umesto plaćanja, zamena ispunjenja - kamata.
Sporna uplata je uplata za koju se ustanovi da je uplatilac nepoznat, da je pogrešno izvršena uplata, odnosno za koju se ne može utvrditi uplatilac.
Kad na računima novčanih sredstava postoje sporne uplate knjiženje u glavnoj knjizi sprovodi se tako što se zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun sporne uplate u klasi "2" i istovremeno knjiži pojedinačna sporna uplata na potražnoj strani analitičke kartice spornih uplata: 0101977777772 - depozit.
Za svaku spornu uplatu na depozitu, za koju se nedvosmisleno identifikuje poreski obveznik, vrši se storno uplate sa analitičke kartice depozita u korist analitičke kartice poreskog obveznika, danom sastavljanja naloga za knjiženje.
Knjiženje sporne uplate se vrši na potražnoj strani raščlanjenog računa depozita u klasi "2" - kao storno uplate i na potražnoj strani raščlanjenog računa poreskog obveznika u klasi "2" - kao uplata.
Za evidentiranje uplate proknjižene na PIB depozita, a za koju se nedvosmisleno identifikuje poreski obveznik, primenjuju se iste posebne šifre promena po kojima je sporna uplata i proknjižena na PIB depozita iz člana 51. ovog pravilnika.
Sporna uplata za koju nije moglo biti utvrđeno na koga se odnosi vraća se banci koja je prenela sredstva sa obaveštenjem koje sačinjava poreski organ najkasnije narednog dana od dana uplate.
2.5. Knjiženje sporne uplate preko Uprave za trezor
Poreski organ na osnovu naloga za knjiženje vrši preknjižavanje sporne uplate sa analitičke kartice depozita pod datumom preknjižavanja uplate u izvodu putem reklamacije, u slučajevima kada su uplaćena sredstva pogrešno usmerena prema nivou uplate javnih prihoda.
Rasknjižavanje sporne uplate sprovodi se na osnovu poreskog upravnog akta realizovanog preko Uprave za trezor tako što se iznos sporne uplate stornira na potražnoj strani raščlanjenog računa spornih uplata - depozitu u klasi "2" i na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "0".
Istovremeno, vrši se knjiženje sporne uplate na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "0".
Za evidentiranje preknjižavanja sporne uplate koja se vrši preko Uprave za trezor, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 50 - uplata banka/uplata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 502 - sporna uplata.
Slovna oznaka D u strukturi poziva na broj odobrenja, odnosno zaduženja opredeljuje da je uplata izvršena na osnovu rešenja o raspravljanju depozita.
Analitička kartica depozita u klasi "2" sadrži isključivo sporne uplate i storno tih uplata u istom iznosu.
Sporna uplata iz prethodne fiskalne godine, koja se raspravlja u tekućoj fiskalnoj godini, stornira se datumom formiranja naloga za knjiženje i valutom dospelosti koji odgovara datumu naloga za knjiženje, na način iz člana 50. ovog pravilnika.
Za evidentiranje raspravljene sporne uplate koja se ne vrši preko Uprave za trezor određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 97 - uplata iz prethodne godine banka/uplata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 503 - uplata iz prethodne godine.
2.6. Knjiženje storna pogrešno izvršene uplate
Kad je izvršena uplata na račun javnog prihoda i istovremeno vraćena sa tog računa na račun uplatioca, usled greške nastale u platnom prometu, smatra se da uplata nije ni izvršena.
Knjiženje uplate i storna te uplate vrši se tako što se zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2" i istovremeno stornira odobrena uplata.
Na analitičkoj kartici vrši se knjiženje uplate i storno te uplate na potražnoj strani.
Proknjižena promena iz stava 3. ovog člana ne utiče na prekid brojanja dana i obračun kamate na dospela a nenaplaćena dugovanja u Upitu stanja.
Za evidentiranje storna pogrešno izvršene uplate, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 50 - uplata banka/uplata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 520 - pogrešna uplata.
Slovna oznaka T u strukturi poziva na broj odobrenja, odnosno zaduženja opredeljuje da je uplata i storno uplate izvršena zbog greške u platnom prometu.
Uprava za trezor vrši povezivanje pogrešno izvršene uplate i storna te uplate na način iz člana 54. ovog pravilnika, tako da se iz izvoda može zaključiti da se radi o greškama u platnom prometu.
2.7. Knjiženje povraćaja više plaćenog poreza
Rešenje o povraćaju više plaćenog poreza knjiži se u glavnoj knjizi putem storna na dugovnoj strani raščlanjenog računa novčanog prometa banke u klasi "0" i storna na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i istovremeno stornira na potražnoj strani analitičke kartice.
Za evidentiranje povraćaja koja su izvršena na osnovu poreske prijave ili zahteva poreskog obveznika određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 52 - povraćaj banka/povraćaj obveznici;
- 53 - povraćaj po zahtevu - banka/povraćaj po zahtevu obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 504 - povraćaj;
- 505 - povraćaj po zahtevu.
Slovna oznaka P u strukturi poziva na broj zaduženja, odnosno odobrenja opredeljuje da je povraćaj izvršen na osnovu poreske prijave.
Slovna oznaka Q u strukturi poziva na broj zaduženja, odnosno odobrenja, opredeljuje da je povraćaj izvršen na osnovu zahteva poreskog obveznika.
2.8. Preknjižavanje preplate sa jednog na drugi uplatni račun javnih prihoda, sa jedne na drugu teritoriju nivoa uplate u okviru istog uplatnog računa javnih prihoda i preknjižavanje/prenos stanja preplate sa jednog BOP-a na drugi BOP istog poreskog obveznika
Poreski organ može doneti poresko rešenje kojim se odobrava preknjižavanje iznosa preplate nastale zbog više ili pogrešno plaćenog poreza sa jedne analitičke kartice na drugu ili druge analitičke kartice, na kojima poreski obveznik ima dugove.
Poreski organ može doneti poresko rešenje kojim se odobrava preknjižavanje iznosa preplate nastale zbog više ili pogrešno plaćenog poreza sa jedne teritorije na drugu teritoriju u okviru istog uplatnog računa javnih prihoda na kojem poreski obveznik ima dug u okviru više analitičkih kartica računa javnih prihoda.
Poreski organ može doneti poresko rešenje kojim se odobrava preknjižavanje iznosa preplate nastale zbog više ili pogrešno plaćenog poreza sa jednog BOP-a na drugi BOP na kojem poreski obveznik ima dug u okviru više analitičkih kartica računa javnih prihoda.
Poreski organ po službenoj dužnosti vrši interni prenos stanja preplate istog poreskog obveznika sa jednog BOP-a na drugi BOP, istog poreskog oblika i iste teritorije u cilju namirenja poreskih obaveza koje kasnije dospevaju.
Preknjižavanje iz st. 1, 2. i 3. ovog člana sprovodi se isključivo preko Uprave za trezor, odnosno u korist i na teret računa poreza koje izvršava Uprava za trezor, na osnovu poreskog rešenja, u slučajevima kad se preknjižavanje vrši na teret jednog a u korist drugog računa za uplatu javnih prihoda; u korist i na teret istog računa za uplatu javnih prihoda kada je različit nivo uplate; u korist i na teret istog računa 4848 za različite korisnike, odnosno različite BOP.
Preknjižavanje iz st. 1, 2. i 3. ovog člana sprovodi se interno preko naloga za knjiženje sastavljenog na osnovu poreskog rešenja samo kada je u pitanju isti poreski obveznik, isti nivo uplate i ista vrsta javnog prihoda, odnosno, različit BOP.
Za evidentiranje internog preknjižavanja preplate iz ovog člana određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 78 - prenos salda preplate korisnici/prenos salda preplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 527 - interno preknjižavanje preplate.
Preknjižavanje se knjiži na osnovu izvoda računa poreza sa koga se preplate prenose na druge uplatne račune poreza na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "0" i negativnim predznakom (storno uplate) i istovremeno odobrava isti iznos na raščlanjenom računu u klasi "2" sa istim predznakom.
Knjiženja se sprovode i na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "0" na koji se prenose preknjižena sredstva, uz odobrenje raščlanjenog računa u klasi "2" sa istim predznakom.
Nastale knjigovodstvene promene evidentiraju se i na analitičkim karticama poreza sa kojeg se preplata preknjižava kao i na analitičkim karticama na koje se preplata preknjižava.
Za evidentiranje preknjižavanja više plaćenog poreza, na osnovu pismenog zahteva, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 54 - preknjižavanje uplata banka/preknjižavanje uplata obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 506 - preknjižavanje uplata.
Slovna oznaka W u strukturi poziva na broj odobrenja, odnosno zaduženja, opredeljuje da je izvršeno preknjižavanje sa jednog na drugi račun javnih prihoda.
2.9. Knjiženje uplate kojom se stiče posebno poresko pravo
Uplata poreza na osnovu koje obveznik stiče posebna poreska prava knjiži se u glavnoj knjizi tako što se zadužuje raščlanjeni račun banke u klasi "0" i odobrava odgovarajući raščlanjeni račun obveznika poreza u klasi "2", uz istovremeno sprovođenje knjiženja na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje uplata na osnovu kojih se utvrđuju ili stiču posebna poreska prava određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 55 - uplata radi sticanja određenog poreskog prava banka/uplata radi sticanja određenog poreskog prava obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 507 - uplata radi sticanja određenog poreskog prava.
Slovna oznaka C u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu koje se po posebnim propisima stiču određena poreska prava koja se posebno prate.
2.10. Knjiženje prenosa sredstava iz budžeta za obezbeđenje povraćaja više plaćenih poreza
Ako na dan izvršenja povraćaja po rešenjima poreskog organa na računima poreza sa kojih je potrebno izvršiti povraćaj nema dovoljno sredstava Trezor vrši prenos sredstava sa konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije u korist računa javnih prihoda (intervencija), radi obezbeđenja izvršenja povraćaja po rešenjima poreskog organa iz čl. 56. i 57. ovog pravilnika.
Prenos sredstava sa konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije knjiži se na taj način što se, na osnovu Izveštaja o nastalom prometu na uplatnom računu, na koji se iznos potrebnih sredstava prenosi sa konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije, knjiži na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "0" sa negativnim predznakom (storno rasporeda) uz istovremeno knjiženje odobrenja tog iznosa na raščlanjenom računu u klasi "1" sa istim predznakom.
Za evidentiranje prenosa sredstava iz budžeta radi obezbeđenja povraćaja određuje se odgovarajuće šifre promena samo u AOP glavne knjige - 30 - prenos sredstava iz budžeta/prenos sredstava iz budžeta korisnici.
Knjiženje nastale promene iz stava 2. ovog člana, vrši se samo na raščlanjenim računima klase "0" i klase "1" bez knjiženja u analitici.
2.11. Knjiženje uplate po opomeni
Uplata poreza po opomeni vrši se preko nosioca platnog prometa i knjiži se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos po izvodu zadužuje raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun poreskog obveznika u klasi "2", uz istovremeno sprovođenje knjiženja na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika i to na osnovu vrste uplate iz priloga o izvršenim pojedinačnim uplatama, koji su sastavni deo tog izvoda.
Za evidentiranje uplata po opomeni, koje se vrše preko nosioca platnog prometa, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 56 - uplata po opomeni banka/uplata po opomeni obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 508 - uplata po opomeni.
Slovna oznaka M u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata po opomeni.
2.12. Knjiženje uplate po odobrenom odlaganju plaćanja dugovanog poreza
Uplata poreza po odobrenim odlaganju plaćanja dugovanog poreza (u daljem tekstu: reprogram) knjiži se tako što se iznos uplate za odobrene rate knjiži na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "0" i potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2", uz istovremeno knjiženje uplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje uplate po odobrenom reprogramu određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 57 - uplata rate reprograma banka/uplata rate reprograma obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 509 - uplata rate reprograma.
Slovna oznaka R u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata rate reprograma na osnovu odobrenog reprograma.
2.13. Knjiženje uplate po rešenju o prinudnoj naplati poreza iz novčanih sredstava poreskog obveznika
Uplata poreza na osnovu poreskog rešenja o prinudnoj naplati poreza iz novčanih sredstava (u daljem tekstu: blokada poslovnog računa) i o prenosu tih sredstava na račune javnih prihoda, izdatom u skladu sa Zakonom, vrši se preko organa nadležnog za prinudnu naplatu javnih prihoda i knjiži se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos po izvodu zadužuje raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun obveznika poreza u klasi "2", uz istovremeno sprovođenje knjiženja na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika, na osnovu vrste uplate iz priloga o izvršenim pojedinačnim uplatama, koje su sastavni deo tog izvoda.
Za evidentiranje uplata na osnovu rešenja o prinudnoj naplati poreza putem blokade poslovnog računa poreskog obveznika, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 58 - uplata iz blokade poslovnog računa banka/uplata iz blokade poslovnog računa obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 510 - uplata iz blokade poslovnog računa.
Slovna oznaka L u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu poreskog rešenja o blokadi poslovnog računa i o prenosu dugovanog poreza na uplatne račune javnih prihoda.
2.14. Knjiženje uplate po rešenju poreske kontrole
Uplata poreza na osnovu rešenja o poreskoj kontroli, knjiži se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos po izvodu zadužuje raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava odgovarajućem raščlanjenom računu obveznika poreza u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje tih sredstava na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika, na osnovu vrste uplate iz priloga o pojedinačnim uplatama, koje su sastavni deo tog izvoda.
Za evidentiranje uplata na osnovu rešenja o poreskoj kontroli određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 59 - uplata po rešenju PK banka/uplata po rešenju PK obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 511 - uplata po rešenju PK.
Slovna oznaka A u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu rešenja o poreskoj kontroli.
2.15. Knjiženje naplate poreza po rešenju o prinudnoj naplati poreza
U postupku prinudne naplate poreza, sva naplaćena sredstva izvršena zaplenom gotovog novca ili prodajom zaplenjenih pokretnih stvari ili nepokretnosti, uplaćuju se na evidencioni račun javnih prihoda naplaćenih u postupku prinudne naplate grupe 845 (u daljem tekstu: račun prinudne naplate).
Knjiženje naplaćenog poreza sprovodi se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos iz navedenog rešenja zadužuje raščlanjeni račun novčanog prometa banke u klasi "0", a odobrava raščlanjeni račun u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje uplate na potražnoj strani analitičke kartice računa prinudne naplate poreskog obveznika, kod koga je izvršena prinudna naplata dospelog poreza, novčanih kazni, kamata ili troškova prinudne naplate, sa datumom izvršene uplate na račun prinudne naplate.
Na osnovu rasporednog rešenja i naloga za izvršenje rasporeda sa računa prinudne naplate u korist računa grupe 843, vrše se sledeća knjiženja, i to:
1) knjiženje storno uplate na dugovnoj strani raščlanjenog računa prinudne naplate u klasi "0" i knjiženje storno uplate na potražnoj strani tog raščlanjenog računa u klasi "2", sa datumom rasporeda tih sredstava sa računa prinudne naplate;
2) knjiženje uplate tog iznosa na dugovnoj strani raščlanjenog računa iz grupe 843 u klasi "0" i knjiženje istog iznosa na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2", sa datumom uplate rasporeda na račun grupe 843;
3) knjiženje tog rasporeda kao uplate na potražnoj strani analitičkih kartica računa grupe 843 poreskog obveznika, sa datumom izvršenog rasporeda i dospećem pod datumom izvršene uplate na račune grupe 843.
Raspored sredstava sa računa prinudne naplate na račun grupe 843 smatra se istovremeno i rasporedom sredstava sa računa grupe 843, u korist konsolidovanog računa budžeta.
Promet preko računa prinudne naplate je evidencionog karaktera i ne može da se dovede u dug, odnosno poslednjeg dana fiskalne godine sva sredstva koja su na tom računu moraju se preneti na račune grupe 843.
Za evidentiranje naplate poreza putem prodaje pokretnih i nepokretnih stvari poreskog obveznika određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 61 - uplata po prinudnoj naplati iz nepokretnosti banka/uplata po prinudnoj naplati iz nepokretnosti obveznici;
- 62 - uplata po prinudnoj naplati iz pokretnih stvari banka/uplata po prinudnoj naplati iz pokretnih stvari obveznici;
- 63 - uplata po prinudnoj naplati zaplenom potraživanja banka/uplata po prinudnoj naplati zaplenom potraživanja obveznici;
- 64 - uplata po prinudnoj naplati zaplenom gotovog novca/uplata po prinudnoj naplati zaplenom gotovog novca obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 513 - uplata po prinudnoj naplati iz nepokretnosti;
- 514 - uplata po prinudnoj naplati iz pokretnih stvari;
- 515 - uplata po prinudnoj naplati zaplenom potraživanja;
- 516 - uplata zaplenjenog gotovog novca.
Slovna oznaka N u strukturi poziva na broj odobrenja opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu rešenja o prinudnoj naplati iz nepokretnosti.
Slovna oznaka V u strukturi poziva na broj odobrenja opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu rešenja o prinudnoj naplati iz pokretne imovine.
Slovna oznaka Z u strukturi poziva na broj odobrenja opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu rešenja o prinudnoj naplati zaplenom potraživanja.
Slovna oznaka G u strukturi poziva na broj odobrenja opredeljuje da je izvršena uplata na osnovu rešenja o prinudnoj naplati zaplenjenog gotovog novca.
2.16. Knjiženje naplate sumnjivih i spornih poreskih obaveza
Uplata sumnjivih i spornih poreskih obaveza knjiži se u glavnoj knjizi tako što se zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun banke u klasi "0" i odobrava odgovarajući raščlanjeni račun obveznika poreza u klasi "2" i to: 2-XXX-XX-9 - sumnjive i sporne obaveze, uz istovremeno sprovođenje knjiženja na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje uplata sumnjivih i spornih poreskih obaveza određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 83 - uplata sumnjivih i spornih obaveza banka/uplata sumnjivih i spornih obaveza obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 518 - uplata sumnjivih i spornih obaveza nakon okončanja stečaja.
Slovna oznaka GA u strukturi poziva na broj odobrenja opredeljuje da je izvršena uplata sumnjivih i spornih poreskih obaveza.
2.17. Knjiženje naplate izvršene rešenjem poreskog organa o prenosu stvari, odnosno nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave
Na osnovu rešenja o prenosu stvari, odnosno nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave vrši se knjiženje storna poreske obaveze na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1".
Storno poreske obaveze iz člana 69. ovog pravilnika knjiži se danom donošenja rešenja o prenosu pokretnih stvari, odnosno nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave, na osnovu rasporednog rešenja koje izvršava poreski organ.
Rasporednim rešenjem prvo se obuhvataju iznosi za storno poreza i sporednih poreskih davanja, do ukupnog iznosa iz rešenja o prenosu stvari, odnosno nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave.
Za evidentiranje naplate poreza putem prenosa pokretnih stvari, odnosno nepokretnosti u svojinu Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 5 - storno duga po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - pokretne stvari;
- 6 - storno duga po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - nepokretnosti;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 108 - storno duga po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - pokretne stvari;
- 109 - storno kamate po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - pokretne stvari;
- 111 - storno duga po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - nepokretnosti;
- 112 - storno kamate po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - nepokretnosti;
- 174 - storno jednokratne takse po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - pokretne stvari;
- 175 - storno jednokratne takse po izmirenju duga prenosom u svojinu Republike Srbije - nepokretnosti.
2.18. Knjiženje isplate refakcije i refundacije poreza
Rešenja o refakciji i refundaciji poreza koja donosi poreski organ, knjiže se u glavnoj knjizi putem storna na dugovnoj strani raščlanjenog računa novčanog prometa banke u klasi "0" i storna na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna uplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika kome je refakcija, odnosno refundacija poreza izvršena.
Ako na računu novčanog prometa banke u trenutku izvršenja refakcije, odnosno refundacije poreza, nema dovoljno obezbeđenih sredstava, Trezor povlači nedostajuća sredstva sa konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije radi izvršenja refakcije, odnosno refundacije poreza.
Iznos nedostajućih sredstava koja je Uprava za trezor prenela sa konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije na račune javnih prihoda, knjiži se kao storno rasporeda tih sredstava na potražnoj strani raščlanjenog računa novčanog prometa banke u klasi "0" i storna raspoređenih sredstava na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i sprovodi se samo u glavnoj knjizi na raščlanjenim računima.
Za evidentiranje refakcije, odnosno refundacije poreza koje su izvršene na osnovu poreskog rešenja, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 70 - refakcija poreza banka/refakcija poreza obveznici;
- 71 - refundacija poreza banka/refundacija poreza obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 521 - refakcija poreza;
- 522 - refundacija poreza.
Slovna oznaka E u strukturi poziva na broj zaduženja opredeljuje da je refakcija poreza izvršena na osnovu poreskog rešenja.
Slovna oznaka F u strukturi poziva na broj zaduženja opredeljuje da je refundacija poreza izvršena na osnovu poreskog rešenja.
3.1. Knjiženje obaveza iz poreskih prijava i rešenja
Iznos obaveze koja dospeva za naplatu knjiži se u glavnoj knjizi datumom prijema poreske prijave, odnosno datumom uručenja poreskog rešenja i datumom dospelosti obaveze za naplatu u pomoćnim knjigama radi obračuna kamate, tako što se za isti iznos odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1" i zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje utvrđenih obaveza na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika.
Za evidentiranje utvrđenih obaveza na osnovu podnetih poreskih prijava, odnosno na osnovu poreskog rešenja, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 7 - zaduženje po poreskoj prijavi korisnici/zaduženje po poreskoj prijavi obveznici;
- 35 - zaduženje po poreskom rešenju korisnici/zaduženje po poreskom rešenju obveznici;
- 68 - zaduženje po rešenju o refakciji poreza korisnici/zaduženje po rešenju o refakciji poreza obveznici;
- 69 - zaduženje po rešenju o refundaciji poreza korisnici/zaduženje po rešenju o refundaciji poreza obveznici;
- 32 - zaduženje po poreskoj prijavi prethodne godine korisnici/zaduženje po poreskoj prijavi prethodne godine obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 114 - zaduženje po poreskoj prijavi;
- 170 - zaduženje po poreskom rešenju;
- 177 - zaduženje po rešenju o refakciji poreza;
- 178 - zaduženje po rešenju o refundaciji poreza;
- 213 - zaduženje po poreskoj prijavi prethodne godine;
- 214 - zaduženje po poreskoj prijavi prethodne godine - kamata.
Ako je poreska prijava ili poresko rešenje greškom proknjiženo, vrši se storno tog knjiženja sa istim šiframa AOP samo sa suprotnim predznakom i prefiksom.
Proknjižene promene koje su nastale greškom poreskog organa ne utiču na prekid brojanja dana i obračun kamate na dospela a nenaplaćena dugovanja na Upitu stanja.
Izmene poreske obaveze, zbog novih činjenica utvrđenih u postupku poreske kontrole, koje se sprovode putem knjiženja samo razlike utvrđene u postupku kontrole (u daljem tekstu: razlika) i kamate na utvrđenu pozitivnu razliku, od roka dospelosti utvrđene obaveze do sastavljanja zapisnika o kontroli, se vrši na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje razlike i kamate na dugovnoj strani u analitičkoj kartici poreskog obveznika.
Sva knjiženja u glavnoj knjizi poreskog računovodstva moraju biti sprovedena najkasnije u roku od pet dana od dana prijema isprava iz člana 18. ovog pravilnika i sastavljanja naloga za knjiženje.
Poreske obaveze utvrđene i iskazane u poreskim prijavama poreskih obveznika za koje je zakonom propisano da se sprovodi samooporezivanje primljene u poreskom organu, obavezno se evidentiraju pod datumom prijema i iznosom poreske obaveze iskazane u toj poreskoj prijavi.
Knjiženje se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se za porez, odnosno razliku zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje poreza, odnosno razlike iz rešenja na dugovnoj strani u analitičkim karticama poreskih obveznika sa obaveznim evidentiranjem datuma dospelosti obaveze za naplatu u pomoćnim knjigama, radi obračuna kamate od narednog dana od dana dospelosti.
Za evidentiranje razlike poreza utvrđene u postupku poreske kontrole obrade poreskih prijava, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 36 - razlika obaveze utvrđena rešenjem PK korisnici/razlika obaveze utvrđene rešenjem PK obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 171 - rešenje PK - razlika - zaduženje.
Poreske obaveze utvrđene rešenjem poreskog organa, za koje nije propisana oznaka "PU" ili "LPA" ne knjiže se u glavnoj knjizi i pomoćnim knjigama.
Isprave iz stava 1. ovog člana čuvaju se u vanračunovodstvenoj evidenciji poreskog organa u roku propisanom članom 135. ovog pravilnika.
3.2. Knjiženje rešenja o odlaganju plaćanja dugovanog poreza
Rešenje poreskog organa o odlaganju plaćanja dugovanog poreza, u glavnoj knjizi knjiži se putem storniranja iznosa odobrenog dugovanog porezana dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskog obveznika datumom odobrenog odlaganja plaćanja dugovanog poreza.
Utvrđene poreske obaveze, po odobrenim ratama iz rešenja, knjiže se tako što se iznos odobrene rate poreskog duga knjiži na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i odobrenjem na odgovarajućem raščlanjenom računu u klasi "1" sa datumom odobrenja odlaganja plaćanja dugovanog poreza.
Istovremeno, vrši se knjiženje svih odobrenih rata na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskog obveznika.
O rešenjima iz člana 77. stav 1. ovog pravilnika vodi se evidencija o odobrenom odlaganju plaćanja na poček ili na rate za period od 1. januara do 31. decembra - Obrazac EPR, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 9).
Ako je naplata dugovanog poreza privremeno odložena zbog obustave izvršenja konačnog poreskog akta (u toku upravnog spora i sl.), kamata se obračunava i za vreme dok traje odlaganje, odnosno obustava, po stopi iz člana 75. stav 1. Zakona.
Ako je, u skladu sa odredbama čl. 73, 74, 74a i 74b Zakona, plaćanje dugovanog poreza odloženo, kamata se obračunava i za vreme dok traje odlaganje, po stopi jednakoj godišnjoj referentnoj stopi Narodne banke Srbije.
Za evidentiranje rešenja o odlaganju plaćanja dugovanog poreza, odnosno plaćanju na rate određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 8 - ulaz zaduženja u reprogram korisnici/ulaz zaduženja u reprogram obveznici;
- 9 - rata reprograma korisnici/rata reprograma obveznici;
- 72 - kamata za ostatak duga u reprogramu korisnici/kamata za ostatak duga u reprogramu obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 115 - ulaz duga u reprogram;
- 116 - ulaz kamate u reprogramu;
- 118 - rata reprograma - dug;
- 119 - rata reprograma - kamata;
- 179 - kamata za ostatak duga u reprogramu;
- 302 - ulaz duga u reprogram UPPR;
- 303 - ulaz kamate u reprogram UPPR;
- 304 - rata reprograma - glavnica UPPR;
- 305 - rata reprograma - kamata UPPR;
- 306 - kamata na ostatak duga u reprogramu UPPR.
Svi iznosi glavnice duga i kamate za koje je utvrđen datum dospeća odloženog plaćanja, odnosno odobrene rate, u narednoj fiskalnoj godini, odnosno narednim fiskalnim godinama, na dan 31. decembra se u glavnoj knjizi i pomoćnoj knjizi storniraju i preknjižavaju na aktivna i pasivna vremenska razgraničenja, s obzirom da nastale poreske obaveze utvrđene odlaganjem plaćanja, odnosno plaćanja na rate ne smeju da opterećuju tekuću fiskalnu godinu.
3.3. Knjiženje poreskih prijava i poreskih rešenja sa nultom obavezom
Poreske prijave i poreska rešenja u kojima nije iskazana poreska obaveza, a koja se po Zakonu moraju evidentirati, knjiže se u glavnoj knjizi i pomoćnim knjigama tako što se odobrava raščlanjeni račun klase "1" a zadužuje raščlanjeni račun klase "2" sa nulom.
Istovremeno, vrši se knjiženje obaveze iz poreske prijave, odnosno poreskog rešenja na dugovnoj strani analitičke kartice poreskih obveznika.
Za evidentiranje utvrđenih obaveza na osnovu podnetih poreskih prijava, odnosno na osnovu poreskog rešenja u svemu se postupa u skladu sa članom 72. ovog pravilnika.
3.4. Knjiženje izmenjene poreske prijave
Knjiženje obaveze po izmenjenoj poreskoj prijavi sprovodi se tako što se na dan prijema izmenjene poreske prijave vrši storniranje iznosa iz prvobitno podnete poreske prijave i knjiži iznos iz izmenjene poreske prijave na potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1" i na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna iznosa prvobitno podnete poreske prijave i iznosa po podnetoj izmenjenoj poreskoj prijavi, na dugovnoj strani analitičke kartice odgovarajućeg računa poreskog obveznika.
Ako je izmenjena poreska prijava, podneta posle dospelosti prvobitno podnete poreske prijave, te ako je razlika iznosa iz prvobitno podnete i izmenjene poreske prijave veća od nule, na osnovu rešenja inspektora poreske kontrole, vrši se knjiženje obračunate kamate od dana dospelosti prvobitno podnete poreske prijave do dana podnošenja izmenjene poreske prijave, ukoliko poreska prijava ne sadrži osnov za knjiženje obračunate kamate po izmenjenoj poreskoj prijavi.
Za evidentiranje utvrđenih obaveza na osnovu podnetih izmenjenih poreskih prijava određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 10 - izmenjena poreska prijava korisnici/izmenjena poreska prijava obveznici;
- 17 - izmenjena poreska prijava prethodna godina korisnici/izmenjena poreska prijava prethodna godina obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 121 - zaduženje po izmenjenoj poreskoj prijavi;
- 172 - zaduženje po izmenjenoj poreskoj prijavi - kamata;
- 211 - zaduženje po izmenjenoj poreskoj prijavi prethodna godina;
- 212 - zaduženje po izmenjenoj poreskoj prijavi prethodna godina - kamata.
3.5. Knjiženje godišnjeg zaduženja koje se plaća u više akontacija
Knjiženje godišnjeg zaduženja i akontacija kao i promena u toku godine za poreze koji se uplaćuju na račune grupe 843, vrše se u glavnoj knjizi i pomoćnim knjigama na osnovu poreskih prijava ili na osnovu rešenja o visini utvrđenog poreza poreskog organa, tako što se odobrava raščlanjeni račun u klasi "1" za zbir iznosa zaduženja iz naloga za knjiženje, a zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje zaduženja pojedinačnih iznosa, zaduženja u godišnjem iznosu ili iznosima akontacija, sa upisanim datumima dospeća akontacija na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika.
Za evidentiranje godišnje utvrđenih obaveza koje se plaćaju u više akontacija, na osnovu podnetih poreskih prijava, odnosno na osnovu poreskog rešenja određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
a) kada se utvrđena obaveza izmiruje jednom akontacijom:
- 13 - godišnje akontaciono zaduženje tekuća godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje tekuća godina obveznici;
- 14 - godišnje akontaciono zaduženje prethodna godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje prethodna godina obveznici;
b) kada se utvrđena obaveza izmiruje u dve jednake rate:
- 40 - godišnje akontaciono zaduženje u dve rate tekuća godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u dve rate tekuća godina obveznici;
- 41 - godišnje akontaciono zaduženje u dve rate prethodna godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u dve rate prethodna godina obveznici;
v) kada se utvrđena obaveza izmiruje u četiri jednake rate:
- 42 - godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate tekuća godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate tekuća godina obveznici;
- 43 - godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate prethodna godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate prethodna godina obveznici;
g) kada se utvrđena obaveza izmiruje u 12 jednakih rata:
- 44 - godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata tekuća godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata tekuća godina obveznici;
- 45 - godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata prethodna godina korisnici/godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata prethodna godina obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
a) kada se utvrđena obaveza izmiruje jednom akontacijom:
- 124 - godišnje akontaciono zaduženje za tekuću godinu;
- 125 - godišnje akontaciono zaduženje prethodna godina;
b) kada se utvrđena obaveza izmiruje u dve jednake rate:
- 189 - godišnje akontaciono zaduženje u dve rate za tekuću godinu;
- 190 - godišnje akontaciono zaduženje u dve rate prethodna godina;
v) kada se utvrđena obaveza izmiruje u četiri jednake rate:
- 191 - godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate za tekuću godinu;
- 192 - godišnje akontaciono zaduženje u četiri rate prethodna godina;
g) kada se utvrđena obaveza izmiruje u 12 jednakih rata:
- 193 - godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata za tekuću godinu;
- 194 - godišnje akontaciono zaduženje u 12 rata prethodna godina.
Knjiženje utvrđenih akontacija sprovodi se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos utvrđenih akontacija zadužuje sintetički račun u klasi "2" i isti iznos odobrava u klasi "1", uz istovremeno zaduženje na analitičkoj kartici poreskog obveznika pojedinačnih akontacija poreza sa upisanim datumima dospeća.
Kada se porez utvrđuje u godišnjem iznosu, a plaća u dve ili više akontacija, zbir svih pojedinačnih akontacija uvek mora biti jednak tom godišnjem iznosu i to tako što se poslednja akontacija uvećava ili umanjuje za razliku kada je zbir akontacija manji, odnosno veći od tog godišnjeg iznosa.
3.6. Knjiženje akontacija poreskih obaveza u visini poslednje akontacije iz prethodne godine
Knjiženje akontacija poreskih obaveza koje su poreski obveznici dužni da plaćaju, u visini koja odgovara poslednjoj akontaciji iz prethodne godine do donošenja rešenja o utvrđivanju akontacija u tekućoj godini za poreze koji se uplaćuju na račune grupe 843 (u daljem tekstu: privremene akontacije) vrše se u glavnoj knjizi i pomoćnim knjigama na osnovu poreskih prijava ili na osnovu rešenja o visini utvrđenog poreza poreskog organa, tako što se odobrava raščlanjeni račun u klasi "1" za zbir iznosa zaduženja iz naloga za knjiženje, a zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje privremenih akontacija sa upisanim datumima dospeća tih akontacija na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika.
Za evidentiranje zaduženja u visini privremenih akontacija, a koje se plaćaju u jednoj, dve ili više akontacija na osnovu podnetih poreskih prijava, odnosno na osnovu poreskog rešenja, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
a) kada se utvrđena obaveza izmiruje jednom akontacijom:
- 89 - privremena godišnja akontacija tekuća godina korisnici/privremena godišnja akontacija tekuća godina obveznici;
- 90 - privremena godišnja akontacija prethodna godina korisnici/privremena godišnja akontacija prethodna godina obveznici;
b) kada se utvrđena obaveza izmiruje u dve jednake rate
- 92 - privremena šestomesečna akontacija prethodna godina korisnici/ privremena šestomesečna akontacija prethodna godina obveznici;
v) kada se utvrđena obaveza izmiruje u četiri jednake rate:
- 93 - privremena tromesečna akontacija tekuća godina korisnici/privremena tromesečna akontacija tekuća godina obveznici;
- 94 - privremena tromesečna akontacija prethodna godina korisnici/ privremena tromesečna akontacija prethodna godina obveznici;
g) kada se utvrđena obaveza izmiruje u 12 jednakih rata:
- 95 - privremena mesečna akontacija tekuća godina korisnici/privremena mesečna akontacija tekuća godina obveznici;
- 96 - privremena mesečna akontacija prethodna godina korisnici/privremena mesečna akontacija prethodna godina obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
a) kada se utvrđena obaveza izmiruje jednom akontacijom:
- 203 - privremena godišnja akontacija za tekuću godinu;
- 204 - privremena godišnja akontacija prethodna godina;
b) kada se utvrđena obaveza izmiruje u dve jednake rate
- 206 - privremena šestomesečna akontacija prethodna godina;
v) kada se utvrđena obaveza izmiruje u četiri jednake rate:
- 207 - privremena tromesečna akontacija za tekuću godinu;
- 208 - privremena tromesečna akontacija prethodna godina;
g) kada se utvrđena obaveza izmiruje u 12 jednakih rata:
- 209 - privremena mesečna akontacija za tekuću godinu;
- 210 - privremena mesečna akontacija prethodna godina.
Knjiženje privremenih akontacija sprovodi se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos utvrđenih privremenih akontacija zadužuje sintetički račun u klasi "2" i isti iznos odobrava u klasi "1", uz istovremeno zaduženje svih pojedinačnih privremenih akontacija poreza sa upisanim datumima dospeća, na analitičkoj kartici poreskog obveznika.
3.7. Knjiženje konačnog rešenja
Konačno rešenje o utvrđivanju obaveza donosi se za poreze za koje je zakonom propisana obaveza njegovog donošenja.
Knjiženje se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos poreza zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1", ako se utvrđena poreska obaveza uplaćuje na račun grupe 843.
Istovremeno, knjiže se zaduženja iz konačnog rešenja na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika, s tim što se istovremeno vrši knjiženje storna knjiženih akontacija poreza iz prethodne godine na osnovu kojih su doneta konačna rešenja, tako da se sa stornom iznosa zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2", a odobrava stornom iznosa odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1", ako se utvrđena akontacija poreske obaveze uplaćuje na račun grupe 843.
Ako se rešenjima iz stava 1. ovog člana vrši i utvrđivanje akontacija za tekuću godinu, kod knjiženja ovih akontacija u opisu nastale promene obavezno se upisuje i naznaka na koje se godine odnose utvrđene akontacije.
Za evidentiranje konačno utvrđenih obaveza na osnovu podnetih poreskih prijava, odnosno na osnovu poreskog rešenja, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 11 - konačno zaduženje tekuća godina korisnici/konačno zaduženje tekuća godina obveznici;
- 12 - konačno zaduženje prethodne godine korisnici/konačno zaduženje prethodne godine obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 122 - konačno zaduženje tekuće godine;
- 123 - konačno zaduženje prethodne godine.
3.8. Knjiženje neuručenih rešenja
Poreske obaveze utvrđene rešenjem poreskog organa koje nije uručeno poreskom obvezniku do kraja tekuće fiskalne godine ne knjiži se u poreskom računovodstvu za tu godinu.
Knjiženje rešenja iz stava 1. ovog člana vrši se sa datumom uručenja.
3.9. Knjiženje obaveze po osnovu naplaćene kamate
Prilikom izrade godišnjeg izveštaja određuje se ukupan iznos naplaćene i nenaplaćene kamate po svakom sintetičkom računu na osnovu obrade podataka iz Upita stanja za svakog poreskog obveznika i svaki pojedinačni račun javnih prihoda, za period od 1. januara do 31. decembra tekuće fiskalne godine, u skladu sa čl. 14. i 15. ovog pravilnika.
Obradom podataka iz stava 1. ovog člana, obezbeđuju se sledeći podaci za svakog poreskog obveznika, po svakom računu javnih prihoda za svaki nivo uplate, i to:
1) (A) ukupno duguje (preneti dug uvećan za tekuća zaduženja);
2) (B) ukupno potražuje (preneta preplata uvećana za tekuće uplate);
3) (C) ukupno obračunata kamata (preneta kamata uvećana za obračunatu u tekućoj godini);
4) (D) ukupno naplaćena kamata u tekućoj godini;
5) (E) dug (A uvećan za D i umanjen za B jednak je E) za E veće od 0, odnosno preplata za E manje od 0;
6) (F) nenaplaćena kamata (C umanjeno za D);
7) (G) saldo dug (E uvećan za F) za G veće od 0, odnosno saldo preplata za G manje od 0.
Isto tako, vrši se i obrada podataka iz stava 2. ovog člana, kao suma (A1), (B1),
(C1), (D1), (E1), (F1) i (G1) za svaki račun javnih prihoda prema pripadajućem nivou.
U toku fiskalne godine, na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 u klasi "1" i dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2", knjiži se samo preneta nenaplaćena kamata iz prethodne godine i kamata utvrđena u poreskom postupku.
Radi dovođenja analitike i sintetike u ravnotežu, potrebno je izvršiti sledeća knjiženja na raščlanjenim računima glavne knjige, i to tako što se:
1) od iznosa (C1) iz stava 3. ovog člana, oduzme iznos iskazan na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 i dobijena razlika proknjiži na potražnoj strani tog raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 i na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa 2- XXX-XX-X;
2) iznos (D1), ukupno naplaćena kamata, knjiži se na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-4 i na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa 2-XXX-XX-X;
3) istovremeno vrši knjiženje storna iznosa (D1) na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 i na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa 2-XXX-XX-X.
Na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 ostala je samo nenaplaćena kamata, a na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-4 proknjižena je samo naplaćena kamata.
Za evidentiranje iznosa kamate (C), (C1) i (D1) određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 46 - zaduženje obračunate kamate korisnici/zaduženje obračunate kamate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 497 - kamata.
3.10. Knjiženje troškova poreskog postupka
Za evidentiranje troškova poreskog postupka određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 18 - troškovi poreskog postupka kod prinudne naplate korisnici/troškovi poreskog postupka kod prinudne naplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 127 - troškovi poreskog postupka kod prinudne naplate.
3.11. Knjiženje troškova prinudne naplate
Na osnovu rešenja u glavnoj knjizi i analitičkoj kartici poreskog obveznika, na računu troškova prinudne naplate vrši se zaduženje troškova prinudne naplate u iznosu iskazanom u rešenju, dok se ne vrši zaduženje duga poreza pošto su prethodno već sprovedena knjiženja.
Troškovi prinudne naplate knjiže se tako što se zadužuje raščlanjeni račun troškova prinudne naplate u klasi "2" i odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje zaduženja na dugovnoj strani analitičke kartice troškova prinudne naplate poreskog obveznika, kod koga su nastali troškovi prinudne naplate.
Za evidentiranje troškova prinudne naplate određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 37 - zaduženje troškova prinudne naplate korisnici/zaduženje troškova prinudne naplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 173 - troškovi prinudne naplate.
3.12. Knjiženje rešenja poreske kontrole
Knjiženje rešenja poreske kontrole vrši se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos poreza iz rešenja, zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1".
Istovremeno, knjiže se zaduženja iz rešenja na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika.
Za evidentiranje oporezovanih neprijavljenih poreza određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 20 - zaduženje utvrđeno rešenjem PK korisnici/poreska obaveza utvrđena rešenjem PK obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 128 - rešenje PK tekuća godina - zaduženje;
- 129 - rešenje PK tekuća godina - kamata;
- 131 - rešenje PK prethodna godina - zaduženje;
- 132 - rešenje PK prethodna godina - kamata;
- 134 - rešenje PK povraćaj PDV - zaduženje;
- 135 - rešenje PK povraćaj PDV - kamata;
- 138 - zaduženjem posebnim porezom utvrđenim u poreskoj kontroli;
- 216 - prijava po nalazu kontrole - tekuća godina - zaduženje;
- 217 - prijava po nalazu kontrole - tekuća godina - kamata;
- 218 - prijava po nalazu kontrole - prethodna godina - zaduženje;
- 219 - prijava po nalazu kontrole - prethodna godina - kamata.
3.13. Knjiženje zaduženja i uplate po naknadnoj deobi
Knjiženje zaduženja i uplate naplaćenih sredstava po naknadnoj deobi vrši se na osnovu odluke nadležnog suda o naknadnoj deobi za poreskog obveznika nad kojim je okončan stečajni postupak bankrotstvom i koji je brisan iz propisanog registra.
Knjiženje zaduženja se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se za iznos naplaćenih sredstava po naknadnoj deobi, zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "1".
Knjiženje uplate po naknadnoj deobi se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se za iznos naplaćenih sredstava po naknadnoj deobi, zadužuje odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "0", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun u klasi "2".
Slovna oznaka "GB" u strukturi poziva na broj odobrenja/zaduženja, opredeljuje da je izvršena uplata po odluci nadležnog suda o naknadnoj deobi.
Knjiženje zaduženja i uplate po naknadnoj deobi sprovode se samo u glavnoj knjizi bez knjiženja u analitici.
Iznos zaduženja uvek je jednak iznosu uplate.
Evidencija o naplaćenim sredstvima iz naknadne deobe sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembra, uz poreski godišnji izveštaj, na Obrascu ENSND, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 10).
Za evidentiranje zaduženja i uplate po naknadnoj deobi određuju se posebne šifre promena u glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 48 - poreska obaveza po naknadnoj deobi/korisnici p oreska obaveza po naknadnoj deobi obveznici;
- 16 - uplata po naknadnoj deobi/banka uplata po naknadnoj deobi obveznici.
U analitičkim karticama ne vrši se knjiženje zaduženja i uplate po naknadnoj deobi, c obzirom da ne postoji aktivan poreski obveznik.
Knjiženje kamate vrši se tako što se za iznos obračunate kamate iz pomoćnih evidencija zadužuju analitičke kartice i raščlanjeni računi u klasi "2", a odobravaju odgovarajući raščlanjeni računi u klasi "1".
Ukupno obračunata kamata, koja je iz pomoćnih evidencija knjižena na analitičkim karticama poreskih obveznika na raščlanjenim računima u klasi "2", sastoji se iz ukupno naplaćene i ukupno nenaplaćene kamate.
Knjiženje kamate sprovodi se na raščlanjenim računima klase "1" i "2" i na analitičkim karticama poreskih obveznika, 31. decembra tekuće fiskalne godine, pre zaključivanja glavne knjige.
Za evidentiranje iznosa obračunate kamate određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 46 - zaduženje obračunatom kamatom korisnici/zaduženje obračunatom kamatom obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 497 - ukupno obračunata kamata.
Iznos kamate računa se na dve decimale, s tim da se druga decimala zaokružuje za jedan broj naviše ako je treća decimala jednaka ili veća od pet.
Ako se odlukom nadležnog državnog organa propiše obaveza evidentiranja iznosa u dinarima bez para, iznos kamate računa se u celim brojevima, s tim da se poslednji ceo broj zaokružuje za jedan broj naviše, ako je prva decimala jednaka ili veća od pet.
Broj dana za obračun kamate dobija se tako što se brojanje dana računa od narednog dana od dana dospelosti poreske obaveze, kao prvog dana docnje, do kraja dana uplate ili dospelosti naredne poreske obaveze.
Izuzetno, brojanje dana otpočinje 1. januara tekuće fiskalne godine, a završava se 31. decembra, kao poslednjeg dana docnje, pošto se knjige zatvaraju sa stanjem na kraju dana 31. decembra.
Svaka proknjižena promena utiče na prekid računanja broja dana za obračun kamate, osim knjiženja iz člana 54. i člana 72. stav 5. ovog pravilnika.
Početno stanje, kojim su otvorene glavna knjiga i analitičke kartice, kao i sve proknjižene promene koje se odnose na prethodnu fiskalnu godinu sa datumom dospelosti 1. januar tekuće fiskalne godine, a koje greškom nisu bile obuhvaćene u prethodnoj fiskalnoj godini, predstavljaju podatke za koje se kamata računa zaključno sa 31. decembrom prethodne godine.
Ako je zbir iznosa na dugovnoj strani umanjen za zbir iznosa na potražnoj strani Upita stanja raščlanjenog računa iz klase "2", na dan 1. januar veći od nule, vrši se obračun kamate na tako utvrđen iznos, računajući 1. januar kao prvi dan docnje.
Ako je iznos utvrđen na način iz stava 1. ovog člana u Upitu stanja na dan 1. januara manji od nule, ne vrši se obračun kamate na tako utvrđen iznos.
Ako u toku fiskalne godine poreski organ donese rešenje, kojim se vrši storno pogrešno ili više obračunate kamate, na dan dospelosti tog rešenja izvršiće se storno te kamate tako što će se za isti iznos umanjiti ukupno obračunata kamata na Upitu stanja, odnosno na dugovnoj strani analitičke kartice odgovarajućeg raščlanjenog računa javnih prihoda.
Ako je iznos storna pogrešno ili više obračunate kamate veći od iznosa ukupno obračunate kamate, razlika predstavlja storno naplaćene kamate, odnosno za isti iznos umanjuje se saldo duga ili povećava saldo preplate.
Knjiženje nastale promene iz stava 1. ovog člana knjiži se kao storno iznosa na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-5 i na dugovnoj strani raščlanjenog računa 2-XXX-XX-X.
Ako je saldo, kao razlika dugovne i potražne strane u Upitu stanja negativna, razlika predstavlja saldo preplate.
Ako je saldo, kao razlika dugovne i potražne strane u Upitu stanja pozitivna, razlika predstavlja saldo duga.
Kamata plaćena poreskom obvezniku, ako poreski organ u skladu sa Zakonom ne postupi u ostavljenom roku, po njegovom pismenom zahtevu, odnosno po presudi suda, ne knjiži se već pada na teret redovnog poslovanja poreskog organa, a sredstva se obezbeđuju iz budžeta poreskog organa.
Na dan 31. decembra vrši se obrada podataka u Upitu stanja na način iz člana 85. stav 2. ovog pravilnika, za sve poreske obveznike po svim javnim prihodima koje naplaćuje poreski organ, koja obezbeđuje sledeće podatke:
1) ukupno prenet dug iz prethodne godine i dospeo tekući dug do 31. decembra;
2) ukupno prenete preplate iz prethodne godine i tekuće uplate do 31. decembra;
3) ukupno prenetu kamatu iz prethodne godine i obračunatu kamatu do 31. decembra;
4) ukupno naplaćenu kamatu do 31. decembra;
5) saldo, kao razlika {2) uvećana za 3) i umanjena za 4)}.
Radi usklađivanja stanja obaveza i potraživanja u računovodstvenoj evidenciji sa stvarnim stanjem, na kraju budžetske godine vrši se konačan obračun kamate za dospele a neplaćene poreske obaveze.
Usklađivanje stanja potraživanja i obaveza vrši se na dan sastavljanja godišnjeg finansijskog izveštaja.
Na zahtev poreskog obveznika, poreski organ će dostaviti elektronski ili na drugi način pregled o dospelim a neplaćenim poreskim obavezama.
Poreski organ dostavlja pregled iz stava 3. ovog člana, sa stanjem na dan 31. decembra prethodne fiskalne godine, na Obrascu IPD - Izvod poreskog duga, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 11).
3.15. Knjiženje sumnjivih i spornih poreskih obaveza
Sumnjivim, odnosno spornim obavezama smatraju se neplaćene poreske obaveze:
1) privrednog društva nad kojim je otvoren stečajni postupak - od momenta otvaranja stečajnog postupka do njegovog okončanja ili obustave;
2) privrednog društva koje je brisano iz propisanog registra u postupku prinudne likvidacije - od dana brisanja iz nadležnog registra do dana utvrđivanja obaveze drugog lica za njihovo izmirivanje ili donošenja rešenja o nenaplativosti ili apsolutnoj zastarelosti;
3) preminulog lica - od dana saznanja o smrti lica do dana utvrđivanja obaveze naslednika za njihovo ispunjenje ili donošenja rešenja o nenaplativosti ili apsolutnoj zastarelosti;
4) poslovno nesposobnog fizičkog lica u visini iznad vrednosti njegove imovine - od dana saznanja o poslovnoj nesposobnosti do dana pravosnažnosti rešenja o vraćanju poslovne sposobnosti ili do dana donošenja rešenja o nenaplativosti ili apsolutnoj zastarelosti;
5) odsutnog fizičkog lica u visini iznad vrednosti njegove imovine - od dana saznanja o odsutnosti do dana prestanka razloga za postavljanje zastupnika iz člana 22. stav 3. Zakona, odnosno do dana donošenja rešenja o nenaplativosti ili apsolutnoj zastarelosti.
Knjiženje sumnjivih i spornih poreskih obaveza vrši se na osnovu:
1) prijave potraživanja poreskog organa u stečajnom postupku za sumnjiva i sporna potraživanja iz stava 1. tačka 1) ovog člana;
2) elektronskog namenskog izveštaja za sumnjiva i sporna potraživanja iz stava 1. tač. 2)-5) ovog člana.
Knjiženje sumnjivih i spornih poreskih obaveza vrši se storniranjem iznosa sumnjive i sporne obaveze na dugovnoj strani raščlanjenog računa 2-XXX-XX-0 u klasi "2" i na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-0 u klasi "1".
Istovremeno se vrši knjiženje istog iznosa na dugovnoj strani raščlanjenog računa 2-XXX-XX-9 u klasi "2" i na potražnoj strani raščlanjenog računa 1-XXX-XX-9 u klasi "1".
Za evidentiranje sumnjivih i spornih poreskih obaveza određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP
- 66 - sumnjive i sporne poreske obaveze korisnici/ sumnjive i sporne poreske obaveze obveznici;
1) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 337 - sumnjive i sporne poreske obaveze - otvoren stečaj;
- 308 - sumnjive i sporne poreske obaveze - kamata otvoren stečaj;
- 338 - sumnjive i sporne poreske obaveze - brisan iz registra;
- 339 - sumnjive i sporne poreske obaveze - kamata brisan iz registra;
- 321 - sumnjive i sporne poreske obaveze - preminulo lice;
- 322 - sumnjive i sporne poreske obaveze - kamata preminulo lice;
- 323 - sumnjive i sporne poreske obaveze - poslovna nesposobnost;
- 324 - sumnjive i sporne poreske obaveze - kamata poslovna nesposobnost;
- 325 - sumnjive i sporne poreske obaveze - odsutnost fizičkih lica;
- 326 - sumnjive i sporne poreske obaveze - kamata odsutnost fizičkih lica.
Evidencija o sumnjivim i spornim poreskim obavezama sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembra, uz poreski godišnji izveštaj, na Obrascu ESSPO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 12).
3.16. Knjiženje prestanka poreske obaveze po osnovu zastarelosti prava na naplatu poreza i prava na korišćenje preplate
Knjiženje prestanka poreske obaveze po osnovu zastarelosti prava na naplatu poreza sprovodi se na osnovu rešenja o prestanku poreske obaveze zbog zastarelosti dospelog, a nenaplaćenog poreskog duga za koji je sprovedena procedura u skladu sa zakonom, tako što se vrši storno iznosa zastarelog poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna zastarelog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje prestanka prava na korišćenje preplate, za koju je nastupila zastarelost, sprovodi se na osnovu rešenja o prestanku prava na povraćaj i namirenje dospelih obaveza putem preknjižavanja poreza, zbog zastarelosti, tako što se vrši storno iznosa preplate na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna preplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje zastarelosti naplate poreskog duga i zastarelosti prava na povraćaj i preknjižavanje, određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 81 - otpis - zastarelost duga korisnici/zastarelost duga obveznici;
- 67 - otpis preplate - zastarelost korisnici/zastarelost preplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 195 - otpis - zastarelost poreskog duga;
- 335 - otpis - zastarelost kamate;
- 603 - otpis preplate - zastarelost.
Evidencija o otpisu zastarelih poreskih obaveza sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembra, uz poreski završni izveštaj, na Obrascu EOZPO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 13).
3.17. Knjiženje otpusta poreza
Knjiženje otpusta poreza sprovodi se na osnovu odluke Vlade o otpustu dospelog, a nenaplaćenog poreskog duga, tako što se vrši storno iznosa nenaplaćenog poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna nenaplaćenog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje otpusta određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 22 - otpust duga korisnici/otpust duga obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 147 - otpust poreskog duga;
- 148 - otpust obračunate kamate.
Evidencija o otpustu poreskih obaveza sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembra, uz poreski završni izveštaj, na Obrascu EOPO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 14).
3.18. Knjiženje prestanka poreske obaveze po osnovu nenaplativosti i prava na korišćenje preplate po osnovu prestanka poreskog obveznika
Poreski obveznik prestaje da postoji brisanjem iz nadležnog registra po osnovu likvidacije, prinudne likvidacije, stečaja, prestanka svojstva preduzetnika, odnosno upisom fizičkog lica u knjigu umrlih.
Knjiženje otpisa duga sprovodi se na osnovu rešenja o prestanku poreske obaveze usled nenaplativosti dospelog a nenaplaćenog poreskog duga prestalog poreskog obveznika, tako što se vrši storno iznosa nenaplaćenog poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna nenaplaćenog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje otpisa preplate sprovodi se na osnovu rešenja o brisanju poreskog obveznika iz nadležnog registra, odnosno rešenja poreskog organa donetog u postupku pokrenutom po prestanku poreskog obveznika, tako što se vrši storno iznosa preplate na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna preplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje storna određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 73 - storno duga prestalog obveznika korisnici/storno preplate prestalog obveznika obveznici;
- 82 - storno preplate prestalog obveznika korisnici/storno preplate prestalog obveznika obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 342 - otpis duga zbog okončanja stečaja;
- 343 - otpis kamate zbog okončanja stečaja;
- 344 - otpis duga zbog likvidacije;
- 345 - otpis kamate zbog likvidacije;
- 346 - otpis duga zbog prinudne likvidacije;
- 347 - otpis kamate zbog prinudne likvidacije;
- 333 - otpis duga zbog prestanka svojstva preduzetnika;
- 334 - otpis kamate zbog prestanka svojstva preduzetnika;
- 200 - otpis duga zbog smrti fizičkog lica;
- 336 - otpis kamate zbog smrti fizičkog lica;
- 610 - otpis preplate - likvidacija;
- 606 - otpis preplate - prinudna likvidacija;
- 607 - otpis preplate - prestanak preduzetnika;
- 608 - otpis preplate - smrt fizičkog lica;
- 611 - otpis preplate - zbog okončanja stečaja;
- 340 - grupni otpis duga za prestale poreske obveznike;
- 341 - grupni otpis kamate za prestale poreske obveznike;
- 613 - grupni otpis preplate za prestale poreske obveznike.
Izuzetno od odredaba člana 102. ovog pravilnika obaveze i preplate po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koje ispunjavaju uslove iz člana 115b Zakona, Poreska uprava čuva u evidenciji nenaplativih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika.
Evidencija nenaplativih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika sadrži podatke o PIB, nazivu, odnosno imenu i prezimenu obveznika brisanog iz propisanog registra, iznosu duga, sporednih poreskih davanja, odnosno preplate po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, računu za uplatu javnih prihoda i šifri teritorije.
Prenos podataka iz poreskog računovodstva u evidenciju nenaplativih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika vrši se na osnovu elektronskog namenskog izveštaja, odnosno na osnovu rešenja iz člana 23. stav 1. tačka 4) Zakona knjiženjem storna nenaplativog duga po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storno nenaplativog duga po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje na dugovnoj strani analitičke kartice prestalog poreskog obveznika.
Knjiženje storno preplate po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalog poreskog obveznika sprovodi se na osnovu elektronskog namenskog izveštaja, odnosno na osnovu rešenja iz člana 23. stav 1. tačka 4) Zakona, tako što se vrši storno iznosa preplate na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje storno preplate po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje na potražnoj strani analitičke kartice prestalog poreskog obveznika.
Za evidentiranje storna određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz šifarnika AOP:
- 73 - storno duga prestalog obveznika korisnici/storno duga prestalog obveznika obveznici;
- 82 - storno preplate prestalog obveznika korisnici/storno preplate prestalog obveznika obveznici;
2) analitičkim karticama iz šifarnika AOP:
- 164 - grupni storno nenaplativ dug po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje;
- 165 - grupni storno nenaplativa kamata po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje;
- 168 - pojedinačni storno nenaplativ dug po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje;
- 169 - pojedinačni storno nenaplativa kamata po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje;
- 535 - grupni storno preplata po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika;
- 536 - pojedinačni storno preplata po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika.
Izveštaj o podacima prenetim iz poreskog računovodstva u evidenciju nenaplativih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje prestalih poreskih obveznika, sačinjava se za kalendarsku godinu u roku propisanom za sačinjavanje poreskog godišnjeg izveštaja, na Obrascu INDOSO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 15).
Evidencija iz stava 2. ovog člana vodi se u elektronskom obliku.
Knjiženje prenosa stanja duga i kamate prestalog poreskog obveznika, na PIB lica koje je odgovorno za ispunjenje neplaćenog duga, sprovodi se na osnovu rešenja poreskog organa, tako da se za iznos duga i kamate vrši storno duga i kamate na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno se knjiži storno duga na dugovnoj strani analitičke kartice PIB-a prestalog poreskog obveznika. Takođe, za iznos duga i kamate zadužuje se PIB lica koje je odgovorno za ispunjenje neplaćenog duga na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1" uz istovremeno knjiženje prenetog duga i kamate na dugovnoj strani analitičke kartice PIB-a lica koje je odgovorno za ispunjenje neplaćenog duga.
Knjiženje prenosa stanja preplate prestalog poreskog obveznika na PIB lica koje je odgovorno za ispunjenje neplaćenog duga, sprovodi se na osnovu rešenja poreskog organa, tako da se za iznos preplate vrši storno preplate na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno se knjiži storno preplate na potražnoj strani na analitičkoj kartici PIB-a prestalog poreskog obveznika.
Knjiženje prenetog iznosa preplate sprovodi se na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2", uz istovremeno knjiženje na potražnoj strani analitičke kartice PIB-a lica koje je odgovorno za ispunjenje neplaćenog duga.
Za evidentiranje storna određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 31 - prenos razgraničenih obaveza korisnici/prenos razgraničenih obaveza obveznici;
- 78 - prenos salda preplate korisnici/prenos salda preplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 319 - prenos poreskog duga prestalog poreskog obveznika;
- 320 - prenos kamate prestalog poreskog obveznika;
- 604 - prenos preplate prestalog poreskog obveznika.
3.19. Knjiženje u vanbilansnoj poreskoj evidenciji
U vanbilansnoj evidenciji poreskog računovodstva evidentiraju se neplaćene poreske obaveze, kao i preplate, utvrđene u skladu sa Zakonom, poreskih obveznika:
1) koji su saglasno drugim propisima brisani iz propisanog registra, osim ako je za ispunjenje tih obaveza odgovorno drugo lice;
2) za koje je nastupila zastarelost u skladu sa Zakonom;
3) nad kojim je stečajni postupak okončan putem bankrotstva ili prodajom kao stečajnog dužnika u skladu sa zakonom kojim se uređuje stečajni postupak;
4) po osnovu sumnjivih i spornih potraživanja.
Storniranje poreskog duga poreskog obveznika koji je saglasno drugim propisima brisan iz propisanog registra, sprovodi se na osnovu rešenja u skladu sa Zakonom, tako što se vrši storno iznosa poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje zastarelosti prava na naplatu poreza sprovodi se na osnovu rešenja u skladu sa Zakonom, tako što se vrši storno iznosa zastarelog poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna zastarelog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje zastarelosti prava na preplatu sprovodi se na osnovu rešenja o zastarelosti prava na povraćaj, kao i preplate poreskih obveznika koji su saglasno drugim propisima brisani iz propisanog registra, za koje je sprovedena procedura u skladu sa Zakonom, tako što se vrši storno iznosa preplate na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i potražnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna preplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje storniranja poreskog duga, obveznika nad kojima je okončan stečajni postupak, sprovodi se na osnovu rešenja o storniranju dospelog, a nenaplaćenog poreskog duga, tako što se vrši storno iznosa nenaplaćenog poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna nenaplaćenog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje spornih i dubioznih poreskih obaveza vrši se na osnovu rešenja o utvrđivanju iznosa spornih i dubioznih obaveza poreskih obveznika, a po sprovedenoj proceduri, tako što se vrši storno iznosa poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna spornog i dubioznog duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje storna određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 21 - zastarelost duga korisnici/zastarelost duga obveznici;
- 23 - storno duga zbog stečaja korisnici/storno duga zbog stečaja obveznici;
- 24 - storno duga zbog likvidacije korisnici/storno duga zbog likvidacije obveznici;
- 25 - storno duga zbog prinudne likvidacije korisnici/storno duga zbog prinudne likvidacije obveznici;
- 38 - sporne poreske obaveze korisnici/sporne poreske obaveze obveznici;
- 39 - dubiozne poreske obaveze korisnici/dubiozne poreske obaveze obveznici;
- 98 - storno preplate usled zastarelosti korisnici/zastarelost preplate obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 144 - zastarelost poreskog duga;
- 145 - storno - zastarelost kamate;
- 150 - storno duga zbog okončanja stečaja;
- 151 - storno kamate zbog okončanja stečaja;
- 153 - storno duga zbog likvidacije;
- 154 - storno kamate zbog likvidacije;
- 156 - storno duga zbog prinudne likvidacije;
- 157 - storno kamate zbog prinudne likvidacije;
- 185 - sporne poreske obaveze;
- 186 - sporne poreske obaveze - kamata;
- 187 - dubiozne poreske obaveze;
- 188 - dubiozne poreske obaveze - kamata;
- 600 - storno preplate zbog stečaja;
- 602 - storno preplate zbog brisanja;
- 532 - zastarelost preplate;
- 533 - storno preplate po odluci;
- 601 - zastarelost prava na povraćaj - preknjižavanje - preplata;
- 300 - storno neprijavljeno potraživanje u stečajnom postupku - dug;
- 301 - storno neprijavljeno potraživanje u stečajnom postupku - kamata;
- 614 - storno neprijavljeno potraživanje u stečajnom postupku - preplata.
Obaveze i preplate po osnovu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koje ispunjavaju uslove iz člana 38. st. 1. i 2. Zakona o izmenama i dopunama zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji ("Službeni glasnik RS", broj 94/24) evidentiraju se kao neplaćene poreske obaveze i preplate obveznika iz stava 1. tač. 1) i 3) ovog člana na osnovu elektronskog namenskog izveštaja.
Stornirani iznosi iz ovog člana, vode se u vanbilansnoj evidenciji u poreskom računovodstvu, po poreskom obvezniku i iznosima dugovanog poreza, kamate i preplate po pojedinačnim uplatnim računima javnih prihoda, odnosno BOP ako je dodeljen.
Evidencija o sumnjivim i spornim poreskim obavezama sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembar, uz poreski godišnji izveštaj, na Obrascu ESDPO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 16).
Evidencija o zastarelim poreskim obavezama sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembar, uz poreski završni izveštaj, na Obrascu EZPO, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 17).
Evidencija o zastarelim preplatama sastavlja se sa stanjem na dan 31. decembar, uz poreski završni izveštaj, na Obrascu EZPP, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 18).
3.20. Knjiženje poreske obaveze u slučaju promene sedišta, odnosno u slučaju statusnih promena poreskog obveznika
U slučaju promene sedišta poreskog obveznika vrši se vremensko razgraničenje dugovne i potražne strane sintetičkih računa i analitičkih kartica poreskog obveznika, prema nivou uplata u organizacionoj jedinici poreskog organa koju napušta i organizacione jedinice poreskog organa u koju poreski obveznik dolazi.
Pod promenom sedišta, u smislu člana 106. ovog pravilnika, smatra se promena sedišta poreskog obveznika iz jedne opštine u drugu, odnosno iz jedne organizacione jedinice poreskog organa u drugu organizacionu jedinicu poreskog organa, odnosno izvršena promena sedišta poreskog obveznika u odgovarajućim registrima poreskog organa.
Ako je do promene sedišta poreskog obveznika došlo iz mesta u mesto, u okviru iste organizacione jedinice poreskog organa, odnosno iz ulice u ulicu, u okviru istog mesta, onda se ne smatra da je došlo do promene sedišta poreskog obveznika i ne preduzimaju se radnje oko utvrđivanja konačnih obaveza u okviru organizacione jedinice poreskog organa.
Zaključno sa datumom sa kojim se poreski obveznik odjavio iz organizacione jedinice poreskog organa, u toj organizacionoj jedinici se vrše zaključna knjiženja poreskih obaveza.
U glavnoj knjizi, u skladu sa čl. 72-90. ovog pravilnika, vrši se storno zaduženja po osnovu akontacija, odnosno konačnog zaduženja za poreske obaveze koje kasnije dospevaju na potražnoj strani raščlanjenih računa klase "1" i istovetnih raščlanjenih računa klase "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna tih obaveza na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskog obveznika u organizacionoj jedinici iz koje se poreski obveznik odjavio.
U glavnoj knjizi vrši se zaduženje po osnovu akontacija, odnosno konačnog zaduženja za poreske obaveze koje kasnije dospevaju na potražnoj strani raščlanjenih računa klase "1" i istovetnih raščlanjenih računa klase "2", a vrše se i knjiženja tih obaveza na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskog obveznika u organizacionoj jedinici u koju se poreski obveznik prijavio.
Na analitičkim karticama poreskog obveznika u organizacionoj jedinici poreskog organa iz koje se poreski obveznik odjavio više se ne knjiže poreske obaveze, osim troškova postupka radi naplate poreskog duga.
Za evidentiranje zaključnih knjiženja kojima se vrši zatvaranje prometa i prenos nedospelih poreskih obaveza u drugu organizacionu jedinicu poreskog organa određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 31 - prenos razgraničenih obaveza korisnici/prenos razgraničenih obaveza obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 162 - prenos razgraničenih obaveza - dug;
- 163 - prenos razgraničenih obaveza - kamata.
Ako je poreski obveznik izvršio promenu sedišta u periodu od prvog do 15. dana u mesecu, poreskom obvezniku se poreske kartice zatvaraju zaključno sa obavezama koje dospevaju za plaćanje zaključno sa poslednjim danom u mesecu koji prethodi mesecu u kojem je izvršena promena sedišta poreskog obveznika.
Poreske obaveze koje dospevaju za naplatu u mesecu u kojem je izvršena promena sedišta iz stava 1. ovog člana, kao i sve ostale akontacione i konačne poreske obaveze koje dospevaju kasnije za naplatu, storniraju se sa opštine iz koje se poreski obveznik odjavio i knjiže na teritoriji opštine na koju se poreski obveznik prijavio.
3.21. Knjiženje otpisa neznatnog iznosa duga i preplate
Ukoliko je na dan 31. decembra iznos poreske obaveze sa pripadajućom kamatom, odnosno iznos preplate na analitičkom računu poreskog obveznika jednak ili manji od 10 dinara (u daljem tekstu: neznatan iznos), poreski organ može doneti odluku o otpisu neznatnog iznosa.
Knjiženje otpisa neznatnog iznosa duga sprovodi se na osnovu odluke o otpisu neznatnog iznosa duga tako što se vrši storno neznatnog iznosa poreskog duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "2".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna neznatnog iznosa duga na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Knjiženje neznatnog iznosa preplate sprovodi se na osnovu odluke o otpisu neznatnog iznosa preplate tako što se vrši storno iznosa preplate na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2" i dugovnoj strani analognog raščlanjenog računa u klasi "1".
Istovremeno, vrši se knjiženje storna neznatnog iznosa preplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Za evidentiranje storna određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 87 - otpis duga - neznatan iznos;
- 88 - otpis duga - kamata - neznatan iznos;
- 91 - otpis preplate neznatan iznos;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 201 - otpis duga - neznatan iznos;
- 202 - otpis duga - kamata - neznatan iznos;
- 609 - otpis preplate - neznatan iznos.
3.22. Knjiženje privremenog poreskog rešenja
Ako se do isteka zakonskog roka, za donošenje poreskog rešenja, nije mogao utvrditi porez poreski organ donosi privremeno poresko rešenje.
Privremeno poresko rešenje knjiži se tako što se za iznos iz privremenog poreskog rešenja vrši odobrenje odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "1" i zaduženje odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i istovremeno, vrši se knjiženje zaduženja na dugovnoj strani analitičkih kartica poreskih obveznika.
Kada poreski organ u roku od tri godine od dana donošenja privremenog poreskog rešenja, donese konačno rešenje o porezu vrši se storniranje iznosa poreza utvrđenog privremenim rešenjem tako što se vrši knjiženje storna na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi "1" i storno iznosa na dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi "2" i istovremeno, vrši se knjiženje storna tog iznosa na dugovnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika.
Porez utvrđen konačnim rešenjem o porezu knjiži se na način iz stava 2. ovog člana.
Za evidentiranje privremenog poreskog rešenja određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 27 - privremena poreska obaveza korisnici/privremena poreska obaveza obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP - 160 - privremena poreska obaveza.
3.23. Knjiženje poreza koji se ukidaju, odnosno koji nisu uplaćeni po propisima koji su prestali da važe
Knjiženje poreza koji se ukidaju, odnosno koji nisu uplaćeni po propisima koji su prestali da važe, vrši se na raščlanjeni račun 840-745121-843 - ostali prihodi budžeta Republike Srbije, ako poreskim propisima nije drugačije određeno.
Ako je saldo na analitičkoj kartici poreskog obveznika na ukinutom računu javnih prihoda dugovni, vrši se knjiženje storna duga u istom iznosu i prenos tog duga na dugovnu stranu analitičke kartice poreskog obveznika na računu sledbenika, vodeći računa da se u okviru dugovnog salda izvrši prenos nenaplaćene kamate i nenaplaćene glavnice duga.
Istovremeno, u sintetici se vrši knjiženje tako, da se vrši storno na potražnoj strani klase "1" i za isti iznos storno na dugovnoj strani klase "2" ukinutog javnog prihoda i knjiži se u istom iznosu na potražnoj strani raščlanjenog računa sledbenika u klasi "1" i na dugovnoj strani raščlanjenog računa u klasi "2".
Ako je saldo na analitičkoj kartici poreskog obveznika, na ukinutom računu javnih prihoda preplata, vrši se knjiženje storna preplate na potražnoj strani analitičke kartice poreskog obveznika u istom iznosu i prenos te preplate na potražnu stranu analitičke kartice poreskog obveznika na raščlanjenom računu sledbenika.
Istovremeno, u sintetici se vrši knjiženje, tako da se vrši storno na dugovnoj strani klase "1" i za isti iznos storno na potražnoj strani klase "2" ukinutog javnog prihoda i knjiži se u istom iznosu na dugovnoj strani raščlanjenog računa sledbenika u klasi "1" i na potražnoj strani tog raščlanjenog računa u klasi "2".
Za evidentiranje prenosa salda duga i preplate za ukinute račune javnih prihoda određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 76 - saldo prenos duga zbog ukidanja javnog prihoda korisnici/saldo prenos duga zbog ukidanja javnog prihoda obveznici;
- 77 - saldo prenos kamate zbog ukidanja javnih prihoda korisnici/saldo prenos kamate zbog ukidanja javnih prihoda obveznici;
- 78 - saldo prenos preplate zbog ukidanja javnih prihoda korisnici/saldo prenos preplate zbog ukidanja javnih prihoda obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 183 - saldo prenos duga zbog ukidanja javnih prihoda;
- 184 - saldo prenos kamate zbog ukidanja javnih prihoda;
- 525 - saldo prenos preplate zbog ukidanja javnih prihoda.
4. Knjiženje vremenskih razgraničenja poreza
Vremensko razgraničenje poreza obuhvata svaku obavezu, u periodu od 1. januara do 31. decembra tekuće fiskalne godine, danom prijema poreske prijave u poreskom organu, odnosno danom uručenja poreskog rešenja poreskom obvezniku, a koja dospeva za naplatu u narednoj, odnosno narednim fiskalnim godinama kroz knjiženje poreskog rešenja, odnosno poreske prijave u kojoj je utvrđeni iznos u celosti ili njen deo sa dospećem u narednoj, odnosno narednim fiskalnim godinama.
Vremenska razgraničenja koja se knjiže na dugovnoj strani raščlanjenog računa javnih prihoda u klasi "2" predstavljaju aktivna vremenska razgraničenja.
Vremenska razgraničenja koja se knjiže na potražnoj strani raščlanjenog računa javnih prihoda u klasi "1" predstavljaju pasivna vremenska razgraničenja.
Uslov ispravnosti knjiženja vremenskih razgraničenja poreza na raščlanjenim računima klase "1" i "2" jeste da su proknjiženi iznosi na raščlanjenim računima u klasi "1" (glavnica uvećana za kamatu) jednaki proknjiženim iznosima na raščlanjenim računima u klasi "2" (glavnica uvećana za kamatu).
U aktivna vremenska razgraničenja u okviru klase "2" spadaju svi oni porezi koji su utvrđeni rešenjem ili za koje je podneta poreska prijava u tekućoj fiskalnoj godini, a naplata u celosti ili za pojedine rate dospeva u narednoj fiskalnoj godini.
Knjiženje aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja sprovodi se u glavnoj knjizi tako što se za ukupan iznos zadužuje raščlanjeni račun aktivnih vremenskih razgraničenja u klasi "2", a odobrava odgovarajući raščlanjeni račun pasivnih vremenskih razgraničenja u klasi "1".
Isto tako, vrši se knjiženje storno svih obaveza na analitičkim karticama poreskih obveznika u klasi "2", na osnovu poreskih prijava ili poreskih rešenja, kojima je rok dospelosti u narednoj ili narednim fiskalnim godinama.
Za evidentiranje vremenskih razgraničenja poreza određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 28 - vremensko razgraničenje poreza korisnici/vremensko razgraničenje poreza obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 161 - vremensko razgraničenje poreske obaveze;
- 180 - vremensko razgraničenje kamate.
Aktivna i pasivna vremenska razgraničenja iz člana 113. ovog pravilnika, preknjižavaju se, na početku sledeće fiskalne godine, na propisane raščlanjene račune glavne knjige i analitičke kartice računa poreskih obveznika, na dan 1. januara, sa datumom dospelosti za naplatu tih obaveza.
Preknjižavanje iz stava 1. ovog člana vrši se putem storniranja ukupnog iznosa na dugovnoj i potražnoj strani odgovarajućih raščlanjenih računa vremenskih razgraničenja u klasi "1" i "2" i knjiženjem istih na potražnoj strani odgovarajućih raščlanjenih računa u klasi "1" i dugovnoj strani odgovarajućih računa u klasi "2".
Aktivna i pasivna vremenska razgraničenja čine odbitnu stavku od ukupnog godišnjeg fiskalnog zaduženja u klasi "1" i "2" iako se iskazuju u stanju aktive i pasive.
5. Knjiženje kod spajanja, razdvajanja, odnosno gašenja jedinica lokalne samouprave
Na osnovu propisa koji uređuju konstituisanje i postupak spajanja ili razdvajanja jedinica lokalne samouprave, lokalne samouprave mogu da vrše razdvajanje na dve ili više lokalnih samouprava ili da izvrše spajanje dve ili više lokalnih samouprava u jednu.
Ako se propisima koji uređuju uslove i način vođenja računa za uplatu javnih prihoda vrši evidentiranje opština, odnosno teritorija koje su nastale na način iz stava 1. ovog člana, poreski organ vrši zaključivanje knjiga i otvaranje novih knjiga, u zavisnosti da li je došlo do spajanja ili razdvajanja jedinica lokalne samouprave.
Zaključno sa datumom sa kojim je izvršeno spajanje, odnosno razdvajanje jedinice lokalne samouprave vrše se zaključna knjiženja poreskih obaveza.
Ako se vrši spajanje jedinica lokalne samouprave tako da se jedna ili više jedinica lokalne samouprave pridodaju već postojećoj jedinici lokalne samouprave određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 33 - prenos stanja duga zbog spajanja korisnici/prenos stanja duga zbog spajanja obveznici;
- 34 - prenos stanja preplate zbog spajanja korisnici/prenos stanja preplate zbog spajanja obveznici;
- 79 - prenos stanja kamate zbog spajanja korisnici/prenos stanja kamate zbog spajanja obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 166 - prenos stanja duga zbog spajanja;
- 167 - prenos stanja kamate zbog spajanja;
- 523 - prenos stanja preplate zbog spajanja.
Iznos ukupno obračunate kamate, kao i iznos ukupno naplaćene kamate, odnosno nenaplaćene kamate po svakom računu i poreskom obvezniku za utvrđeni nivo uplate za period od 1. januara do dana vršenja spajanja, dobija se iz Upita stanja za obračun kamate na način iz člana 98. ovog pravilnika.
Ako je ukupan iznos naplaćene kamate manji od ukupnog iznosa obračunate kamate, iznos razlike obračunate kamate i naplaćene kamate predstavlja iznos nenaplaćene kamate.
Pregled stanja na računima poreskih obveznika za period od 1. januara do 31. decembra _____________ godine, podnosi se na Obrascu GO-3, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 19).
Na osnovu podataka iz Obrasca GO-3, organizaciona jedinica poreskog organa vrši knjiženje i uvodi nove poreske obveznike u svoju evidenciju, glavnu knjigu i pomoćnu knjigu.
Ako se vrši spajanje jedinica lokalne samouprave tako da jedna ili više jedinica lokalne samouprave formiraju novu jedinicu lokalne samouprave, za knjiženje nastalih knjigovodstvenih promena primenjuju se iste šifre AOP u glavnoj knjizi i analitičkim karticama iz člana 116. ovog pravilnika.
Prenos stanja sa jedinice lokalne samouprave (šifre opštine) koja se gasi, u korist jedinice lokalne samouprave koja se kao nova formira, vrši se tako što se zaključivanje analitičkih kartica svih računa za uplatu javnih prihoda, za sve poreske obveznike, na dan kada se vrši spajanje jedinica lokalne samouprave, sprovodi dovođenjem u knjigovodstvenu ravnotežu dugovne i potražne strane analitičkih kartica na način iz člana 117. ovog pravilnika.
Ako se vrši razdvajanje jedinica lokalne samouprave tako da se od jedne jedinice lokalne samouprave formiraju dve ili više jedinica lokalne samouprave, za knjiženje nastalih knjigovodstvenih promena određuju se posebne šifre promena:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
- 74 - prenos stanja duga zbog razdvajanja korisnici/prenos stanja duga zbog razdvajanja obveznici;
- 75 - prenos stanja preplate zbog razdvajanja korisnici/prenos stanja preplate zbog razdvajanja obveznici;
- 80 - prenos stanja kamate zbog razdvajanja korisnici/prenos stanja kamate zbog razdvajanja obveznici;
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
- 181 - prenos stanja duga zbog razdvajanja;
- 182 - prenos stanja kamate zbog razdvajanja;
- 524 - prenos stanja preplate zbog razdvajanja.
Na osnovu podataka iz Obrasca GO-3 vrši se deoba poreskih obveznika i formiraju dva Obrasca GO-3 na osnovu kojih se otvaraju glavne knjige i pomoćne knjige, za jedinice lokalne samouprave koje se formiraju ovom deobom.
6. Prenos ovlašćenja sa Poreske uprave na jedinicu lokalne samouprave i obrnuto
Ako se vrši prenos ovlašćenja za administriranje poreza, sa Poreske uprave na jedinicu lokalne samouprave, sprovode se knjiženja na način iz člana 116. ovog pravilnika.
Na osnovu podataka iz Obrasca GO-3 vrši se primopredaja podataka o poreskim obveznicima i stanju duga, odnosno preplate na računima javnih prihoda na osnovu kojih se otvaraju glavne knjige i pomoćne knjige, u jedinicama lokalne samouprave koje preuzimaju administriranje lokalnih poreza.
7. Raspored poreza na konsolidovani račun trezora
Raspoređivanje na račune grupe 843 vrši se sa računa grupe 845 po pravilu svakog radnog dana, a poslednjeg radnog dana u mesecu račun grupe 845 se prazni na račune grupe 843 obavezno.
Raspoređivanje poreza sa računa grupe 843 na konsolidovani račun budžeta Republike Srbije sprovodi Uprava za trezor.
Porezi naplaćeni 31. decembra raspoređuju se na račune grupe 843 najkasnije do prvog radnog dana u narednoj fiskalnoj godini, za koji se formira jedan, dva ili više izvoda sa računa pod 31. decembrom.
Raspoređivanje na račune 843 vrši se sa računa 4848 po dinamici u skladu sa protokolom o razmeni podataka za objedinjenu naplatu poreza i doprinosa po odbitku, zaključenim između Poreske uprave i Uprave za trezor.
Knjiženje raspoređenih poreza sa računa grupe 845 na račune grupe 843 vrši se u glavnoj knjizi tako što se raščlanjeni računi poreza grupe 843 u klasi "1" zadužuju za iskazane iznose na osnovu poziva na broj odobrenja, dok se ukupan zbir stornira na raščlanjenom računu novčanog prometa banke računa grupe 845 u klasi "0".
Knjiženje raspoređenih poreza sa računa grupe 843, u korist konsolidovanog računa budžeta Republike Srbije, vrši se u glavnoj knjizi tako što se raščlanjeni računi poreza iz klase "1" pojedinačno zadužuju za iskazane iznose na računima grupe 843, dok se ukupan zbir odobrava raščlanjenom računu novčanog prometa banke računa grupe 843 u klasi "0".
Za evidentiranje rasporeda određuje se posebna šifra promene samo u glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP - 29 - raspored poreza banka/raspored poreza korisnici.
Zaključivanje računovodstvenih evidencija vrši se iz podataka utvrđenih na način iz člana 97. ovog pravilnika.
Zbir prometa dugovne i zbir prometa potražne strane svih raščlanjenih računa glavne knjige treba da se slažu sa zbirom prometa dugovne i zbirom prometa potražne strane dnevnika glavne knjige.
Zbir salda dugovnih raščlanjenih računa treba da se složi sa zbirom salda potražnih raščlanjenih računa.
Nakon izvršenog slaganja prometa svih raščlanjenih računa glavne knjige sa dnevnikom glavne knjige, kao i salda na dugovnoj i potražnoj strani vrši se zaključivanje raščlanjenih računa glavne knjige, na taj način što se na manjoj strani zbira prometa upisuje iznos salda, a u opisu nastale promene stavlja naznaka "saldo za izravnanje", uz podvlačenje dugovne i potražne strane, a posle upisanog iznosa salda i upisa izravnatog iznosa prometa, obeju strana, podvlače se dve paralelne linije, ispod kojih se na levoj strani upisuje naziv mesta organizacione jedinice poreskog organa i datum zaključenja knjige, a na sredini potpis lica ovlašćenog za vođenje knjiga i na desnoj strani potpis rukovodioca organizacione jedinice poreskog organa.
Pregled stanja na računima za period od 1. januara do 31. decembra ___________ godine, podnosi se na Obrascu GO - 3/1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 20).
Kod zaključivanja dnevnika glavne knjige prethodno se vrši usklađivanje, tako što se ujednačava njegov dugovni i potražni promet, koji predstavlja ukupan zbir početnih salda i svih promena u porezima, u toku fiskalne godine.
Ispod ujednačenog i utvrđenog stanja prometa u glavnoj knjizi podvlači se linija, kao i ispod poslednje promene proknjižene u dnevniku glavne knjige, a zatim se vrši upis utvrđenog zbira dugovne i potražne strane koji se podvlače sa dve paralelne linije.
Glavna knjiga, dnevnik glavne knjige, pomoćna knjiga i dnevnik pomoćne knjige, koji se vode elektronski, mogu se po potrebi štampati, koričiti i odlagati uz obavezno sačinjavanje sigurnosne kopije tih podataka.
Zaključivanje analitičkih kartica poreskih obveznika, koji predstavljaju pojedinačnu evidenciju za svakog poreskog obveznika, unutar sintetičkih računa klase "2", vrši se na isti način kao i glavne knjige, u svemu i na način iz člana 98. ovog pravilnika, a dat je na Obrascu GO-3.
Pre pripreme finansijskih izveštaja vrši se usklađivanje evidencija i stanja glavne knjige sa dnevnikom, kao i pomoćnih knjiga i evidencija sa glavnom knjigom.
Internim aktom bliže se određuje način, postupak i rokovi za usklađivanje podataka u glavnoj knjizi, dnevniku glavne knjige, pomoćnoj knjizi i dnevniku pomoćne knjige, kao i kontroli proknjiženih podataka u glavnoj knjizi, dnevniku glavne knjige, pomoćnoj knjizi, dnevniku pomoćne knjige i pomoćnim evidencijama.
9. Konsolidovanje i sastavljanje godišnjeg izveštaja
Ako poreski organ vrši naplatu javnih prihoda sa različitim nivoima uplate, vrši se konsolidovanje.
Konsolidovanje se vrši sledećim redosledom, i to:
- 1 - na nivou opština (šifra opštine);
- 2 - na nivou grada (šifra grada);
- 3 - na nivou autonomne pokrajine (šifra autonomne pokrajine);
- 4 - na nivou Republike Srbije (šifra Republike).
Poreski organ sastavlja godišnji konsolidovani finansijski izveštaj - Konsolidovani poreski godišnji izveštaj za period 1. januar - 31. decembar, na kraju budžetske godine, sa stanjem na dan 31. decembra.
Poreski organ sastavlja godišnji finansijski izveštaj i po teritorijama računa za uplatu javnih prihoda.
Sastavljanje Konsolidovanog poreskog godišnjeg izveštaja vrši se primenom gotovinske osnove, saglasno članu 113. stav 5. ovog pravilnika i redosledom iz člana 129. ovog pravilnika.
Konsolidovanje se vrši zbrajanjem iznosa dugovnih i potražnih strana svih sintetičkih računa klasa "0", "1" i "2" za sve organizacione jedinice poreskog organa i iskazivanjem istih na nivou Republike Srbije.
Poreski bruto godišnji izveštaj i Konsolidovani poreski bruto godišnji izveštaj za period od 1. januara do 31. decembra ___________ godine, sastavljaju se na Obrascu GO-1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 21).
Poreski bruto godišnji izveštaj sastavlja se na osnovu prometa i salda svih sintetičkih računa glavne knjige klase "0", "1" i "2" ostvarenih u fiskalnoj godini za koju se sastavlja godišnji poreski izveštaj.
Poreski neto godišnji izveštaj i Konsolidovani poreski neto godišnji izveštaj za period od 1. januara do 31. decembra ____________ godine, sastavljaju se na Obrascu GO-2, koji je odštampan je uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (Prilog broj 22).
Poreski neto godišnji izveštaj sastavlja se na osnovu salda svih sintetičkih računa glavne knjige klase "0", "1" i "2" ostvarenih u fiskalnoj godini za koju se sastavlja godišnji poreski izveštaj.
Poreski bruto i neto godišnji izveštaj i konsolidovan poreski bruto i neto godišnji izveštaj GO-1, GO-2 i GO 3/1 podnose se do 31. marta tekuće godine za prethodnu fiskalnu godinu, i to:
- Poreska uprava podnosi Ministarstvu finansija;
- nadležni organ jedinice lokalne samouprave za javne prihode podnosi nadležnom sekretarijatu za finansije lokalne samouprave.
VI ROKOVI ZA KNJIŽENJE PROMENA I ČUVANJE RAČUNOVODSTVENIH EVIDENCIJA
Knjigovodstvene promene knjiže se u sledećim rokovima:
1) prenos stanja duga i preplate iz prethodne godine - do 31. marta tekuće fiskalne godine;
2) zaduženja - u roku od pet dana od dana prijema poreskih prijava, odnosno od dana uručenja poreskih rešenja;
3) uplate i povraćaji - u roku od tri dana od dana prijema dokumentacije;
4) kamata - na dan 31. decembra tekuće fiskalne godine;
5) raspoređivanje prihoda sa računa grupe 843, grupe 845 i grupe 848 - u roku od tri dana od dana prijema dokumentacije.
Glavna knjiga i pomoćna knjiga zaključuju se posle sprovedenih evidencija svih ekonomskih transakcija i obračuna na kraju budžetske godine, odnosno u toku budžetske godine, u slučaju statusnih promena, prestanka poslovanja i drugim slučajevima.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, glavna knjiga i pomoćna knjiga koje se koriste više od jedne godine, zaključuju se po prestanku njihovog korišćenja.
Dnevnik glavne knjige i glavnu knjigu potpisuju rukovodilac poreskog organa i rukovodilac službe za poresko računovodstvo.
Glavna knjiga i pomoćna knjiga zaključuju se najkasnije do isteka roka za podnošenje izveštaja (31. mart).
Glavna knjiga, dnevnik glavne knjige, pomoćna knjiga, dnevnik pomoćne knjige, pomoćne evidencije, računovodstvene isprave i finansijski izveštaji čuvaju se kao pisani dokument ili elektronski zapis, u skladu sa zakonom, u poslovnim prostorijama poreskog organa, sa sledećim vremenom čuvanja:
1) trajno - finansijski izveštaji;
2) trajno - glavna knjiga, pomoćna knjiga i pomoćne evidencije;
3) trajno - evidencije o utvrđenim osnovicama za obračun obaveza na osnovu kojih se stiču prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja poreskih obveznika, ako predstavljaju bitne podatke o tom osiguranju;
4) deset godina - dnevnik glavne knjige i dnevnik pomoćne knjige;
5) pet godina - izvorna dokumentacija i prateća dokumentacija, odnosno isprave na osnovu kojih se unose podaci u poslovne knjige;
6) pet godina - isprave platnog prometa ovlašćenih institucija;
7) dve godine - pomoćni obrasci i slična dokumentacija.
Vreme čuvanja dokumentacije iz stava 1. ovog člana počinje da teče od prvog dana po isteku budžetske godine na koju se računovodstvena isprava odnosi.
Glavna knjiga, dnevnik glavne knjige, pomoćna knjiga, dnevnik pomoćne knjige, računovodstvene isprave, pomoćne evidencije i finansijski izveštaji u obliku elektronskog zapisa čuvaju se na elektronskim medijima, kao originalna elektronska dokumenta ili digitalne kopije tako da se podacima sadržanim u elektronskom dokumentu može pristupiti, da su pogodni za dalju obradu i zaštićeni od izmene ili brisanja.
Služba za poresko računovodstvo poreskog organa mora da obezbedi memorisanje aplikativnog softvera, kako bi podaci bili dostupni kontroli.
Uništavanje računovodstvenih isprava kojima je prošao zakonski rok čuvanja, vrši komisija koju imenuje rukovodilac poreskog organa.
Komisija iz stava 1. ovog člana sastavlja zapisnik o uništenju računovodstvenih isprava, koji se trajno čuva u arhivi.
Rukovodilac službe za poresko računovodstvo poreskog organa odgovoran je za čuvanje glavne knjige, dnevnika glavne knjige, pomoćne knjige, dnevnika pomoćne knjige, pomoćnih evidencija, računovodstvenih isprava i finansijskih izveštaja.
VII UTVRĐIVANJE ODGOVORNIH LICA
Rukovodilac službe za poresko računovodstvo poreskog organa odgovoran je za otvaranje i vođenje glavne knjige, dnevnika glavne knjige, pomoćne knjige, dnevnika pomoćne knjige i pomoćne evidencije, pripremu, podnošenje i objavljivanje konsolidovanog poreskog završnog računa i računovodstvenih izveštaja.
Za nastalu poslovnu transakciju i ostali događaj odgovoran je zaposleni koji na osnovu rešenja rukovodioca poreskog organa neposredno učestvuje u nastanku poslovne promene ili drugog događaja.
Za sastavljanje računovodstvene isprave odgovoran je zaposleni koji na osnovu rešenja rukovodioca poreskog organa, neposredno učestvuje u sastavljanju isprave, koji je dužan da svojim potpisom na ispravi garantuje da je istinita i da verno prikazuje poslovnu promenu.
Za kontrolu zakonitosti i ispravnosti računovodstvene isprave za nastalu poslovnu transakciju i ostalog događaja odgovoran je radnik koji vrši kontrolu isprava, koji je dužan da svojim potpisom na ispravi garantuje da je istinita i da verno prikazuje poslovnu promenu.
Računovodstvene isprave koje se sastavljaju neposredno na računaru moraju da imaju elektronski potpis osobe koja je ispravu sastavila ili autorizovan digitalni potpis na računovodstvenoj ispravi.
Za čuvanje glavne knjige, dnevnika glavne knjige, pomoćne knjige, dnevnika pomoćne knjige, pomoćnih evidencija, računovodstvenih isprava i finansijskih izveštaja odgovoran je zaposleni koji na osnovu rešenja rukovodioca poreskog organa obavlja poslove arhiviranja.
Javnim ispravama, u smislu člana 163. stav 3. Zakona, smatraju se isprave izdate na osnovu podataka iz poreskog računovodstva, i to:
1) uverenje o izmirenju poreskih obaveza u elektronskom ili papirnom obliku;
2) analitička kartica sa stanjem na dan 31. decembra kalendarske godine;
3) Upit stanja sa stanjem na dan 31. decembra kalendarske godine.
Poreski organ je dužan da po odredbama ovog pravilnika na dan 1. januara 2027. godine, otvori glavnu knjigu, pomoćnu knjigu i ostale računovodstvene evidencije, s tim da sva početna knjiženja sprovede najkasnije do 31. marta 2027. godine.
Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o poreskom računovodstvu ("Službeni glasnik RS", broj 103/11).
Odredba člana 20. stav 3. tačka 2) ovog pravilnika primenjivaće se do dana početka primene člana 24. Zakona o izmena i dopunama Zakona o akcizama ("Službeni glasnik RS", broj 94/24).
Odredbe člana 105. ovog pravilnika primenjivaće se do dana početka primene člana 30. Zakona o izmenama i dopunama zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji ("Službeni glasnik RS", broj 94/24).
Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", osim odredaba člana 29. u delu u kojem se uređuju sumnjiva i sporna potraživanja i člana 50. stav 4. i čl. 68, 99. i 103. ovog pravilnika koje će se primenjivati od 1. januara 2027. godine.
